III SA/Gd 30/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-03-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak zrozumienia treści decyzji administracyjnej, skutkujący nieświadomością jej konsekwencji prawnych, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieznajomość prawa lub nieświadomość skutków prawnych decyzji nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania przeszkody nie do przezwyciężenia, a nieznajomość prawa lub brak zrozumienia decyzji, przy możliwości zwrócenia się o wyjaśnienie lub poradę prawną, nie spełniają tego kryterium. Ponadto, skarżący nie wykazał spełnienia pozostałych przesłanek proceduralnych, takich jak złożenie wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia oraz złożenie odwołania wraz z wnioskiem.Stan faktyczny
Skarżący J. U. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 28 października 2009 r., która stwierdziła wydanie wcześniejszych decyzji z naruszeniem prawa. Jako przyczynę uchybienia terminu podał brak zrozumienia treści decyzji i nieświadomość jej skutków, co miało doprowadzić do odmowy przyznania mu emerytury przez ZUS. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy i nie zachował wymaganych terminów proceduralnych. Skarżący wniósł skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. U. na postanowienie Wojewody z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku dla bezrobotnych oraz utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Decyzją z dnia 28 października 2009 r. Starosta stwierdził, iż decyzje nr: [...] z dnia 11.08.1993 r., [...] z dnia 10.09.1993 r., [...] z dnia 11.10.1993 r., [...] z dnia 10.11.1993 r., [...] z dnia 9.12.1993 r., [...] z dnia 18.01.1994 r., [...] z dnia 15.02.1994 r., [...] z dnia 15.03.1994 r., [...] z dnia 15.04.1994 r., [...] z dnia 17.05.1994 r., [...] z dnia 24.09.1994 r., nr [...] z dnia 24.10.1994 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
Powyższą decyzję doręczono skarżącemu w dniu 3 listopada 2009 r.
W dniu 2 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) J. U. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 28 października 2009 r., uzasadniając swą prośbę brakiem zrozumienia jej treści. Podał, że konsekwencją tego był fakt utraty przez niego prawa do emerytury.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. Wojewoda działając na podstawie art. 58, art. 59 i art. 134 kpa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania do decyzji Starosty.
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, iż strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, co dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest niezbędne. W przypadku niezrozumienia decyzji mogła zwrócić się do kompetentnego pracownika Urzędu o wyjaśnienie tej treści, czego jednak nie uczyniła, co świadczy o niezachowaniu przez nią staranności. Wskazana przez stronę przyczyna jest przyczyną spowodowaną przez nią samą.
Organ wskazał, że ponadto nie jest możliwe ustalenie, jak długo trwała i kiedy ustała przyczyna, ze względu na którą strona nie dokonała czynności w terminie. Niemożliwe jest zatem ustalenie, czy strona zachowała prekluzyjny, 7-dniowy termin określony przez art. 58 § 2 k.p.a. na złożenie prośby o przywrócenie terminu, którego to zachowanie jest jedną z przesłanek ustawowych do przywrócenia terminu. Strona nie sporządziła też odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. U., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, iż nie złożył odwołania od decyzji Starosty w terminie, gdyż nie zdawał sobie sprawy z jej skutków. W jego odczuciu decyzja organu I instancji nie rodziła żadnych konsekwencji, a później okazało się, że na jej podstawie ZUS odmówił mu prawa do emerytury.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Przepis ten, co wyraźnie wynika z jego treści, uzależnia przywrócenie terminu od uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. "Brak winy" obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia.
Pojęcie winy - w szerokim rozumieniu - obejmuje wszelkie stopnie przewinienia, w węższym - oznacza winę nieumyślną, polegającą na zaniedbaniu określonych norm staranności.
Skarżący upatruje braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w tym, że nie zdawał sobie sprawy, iż wywoła ona skutek w postaci odmowy przyznania mu przez ZUS emerytury.
Okoliczność taka nie może być, w ocenie Sądu, uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność taka jest w istocie stwierdzeniem, że skarżący nie był świadom skutków prawnych , jakie decyzja wywoła, czyli powołuje się na nieznajomość prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, że ani nieznajomość prawa, ani oczekiwanie na poradę prawnika nie są okolicznościami usprawiedliwiającymi uchybienie terminu do wniesienia odwołania (tak NSA w wyroku z dnia 29 sierpnia 1997 r. sygn. akt III SA/101/96 , z dnia 10 grudnia 1999 r. sygn. akt V SA 946/99, z dnia 26 listopada 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1219/96 - za "Kodeksem postępowania administracyjnego. Komentarzem" pod red. Małgorzaty Jaśkowskiej i Andrzeja Wróbla, Zakamycze 2005, str.401).
Organ zasadnie uznał, że skarżący uchybił terminowi ze swej winy, bowiem - o ile jak twierdzi - nie zrozumiał treści decyzji, mógł zwrócić się do urzędnika o wyjaśnienia. Dodać należy, że skarżący mógł także zwrócić się o poradę prawną dotyczącą skutków wydanej decyzji, czego nie zrobił.
Prawidłowe jest stanowisko organu, że własne zaniechanie nie jest obiektywną przeszkodą, która uniemożliwiałaby złożenie odwołania w ustawowym terminie. Skoro zachowanie strony cechuje choćby lekkie niedbalstwo, nie może być mowy o braku jej winy w uchybieniu terminu.
Skarżący, mimo ciążącego na nim z mocy art. 58 § 1 k.p.a, obowiązku uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy , tego obowiązku nie wypełnił. Nie wykazał też, by prośbę o przywrócenie terminu wniósł w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie złożył też odwołania razem z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 k.p.a.).
Przywrócenie terminu jest możliwe, gdy zostaną łącznie spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. O ile choćby jedna z nich spełniona nie zostanie, przywrócenie terminu nie jest możliwe.
W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uznał, że brak podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
Podkreślenia wymaga, że skarżący został prawidłowo pouczony o terminie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając skargę za bezzasadną, oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło