III SA/Gd 302/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stocznia Remontowa im. [...] Spółki akcyjnej w G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Stoczni Remontowej im. [...] Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej z powodu nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi. Przesyłka zawierająca przedmiotowe postanowienie została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej – radcy prawnemu D. D. w dniu 7 czerwca 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 28 akt sądowych). W dniu 14 czerwca 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podniósł, że dotychczas nie otrzymał odpisu zarządzenia z dnia 30 marca 2016 r. o uzupełnieniu braków formalnych skargi, a informację o jego wydaniu, powziął dopiero po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Dodał, że dowiedział się, że przesyłka ta została mu doręczona w trybie tzw. doręczenia przez awizo. Zdaniem pełnomocnika nie wynika jednak aby przesyłka była dwukrotnie awizowana. Skarżący podkreślił, że w jego skrzynce nie było też żadnego awiza. Pełnomocnik do wniosku dołączył dowód nadania przesyłki poleconej do operatora pocztowego zawierającego reklamację w powyższym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniosek skarżącej spółki odpowiada wymaganiom formalnym. W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżąca nie zachowała terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Analiza wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym należy podkreślić, iż to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck. W-wa 2005, str. 334). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Należy podkreślić, iż jako kryterium braku winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W niniejszej sprawie, jako powód uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącego podał niepozostawienie przez pocztę awiza, informującego o oczekującej na niego na poczcie korespondencji. W myśl art. 73 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Podkreślić szczególnie należy w kontekście twierdzeń pełnomocnika, że ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki pocztowej zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 5 kwietnia 2016 r. w/w przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej a zawiadomienie o pozostawieniu pisma ze wskazaniem adresu placówki pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (k. 18 akt sprawy). Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r., a także informacja o zwrocie w/w przesyłki jako niepodjętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podnosił, że nie znalazł w swojej skrzynce awiza (mimo, że wskazany przez niego adres do korespondencji jest także jego adresem zamieszkania) w związku z czym zgłosił reklamację usługi pocztowej, który to fakt potwierdził dołączonym do pisma z dnia 24 czerwca 2016r. dowodem nadania przesyłki poleconej do operatora pocztowego zawierającego reklamację w zakresie procedury doręczenia zarządzenia z dnia 30 marca 2016r. (k.41 akt). Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2016r.( odebranym osobiście przez pełnomocnika skarżącego w dniu 12 lipca 2016r. k.48 akt) wezwano radcę prawnego D. D. do przedłożenia udzielonej przez operatora pocztowego odpowiedzi na reklamację usługi pocztowej. Mimo znacznego upływu terminu od doręczenia ww. zarządzenia, pełnomocnik skarżącej nie przedłożył odpowiedzi operatora na reklamację, nie podał też przyczyny niewykonania powyższego zobowiązania. W reasumpcji powyższego stwierdzić trzeba, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Prawidłowość wykonania usługi przez operatora pocztowego na podstawie analizy adnotacji wymaganych przepisami prawa na przesyłce zwróconej do sądu (k.18 akt) nie może być kwestionowana. W tym kontekście ograniczenie się jedynie do twierdzenia, że z powodu braku awiza strona reklamowała prawidłowość wykonania usługi przy jednoczesnym braku podjęcia jakiejkolwiek próby wykazania, że twierdzenie to jest zgodne z prawdą nie może stanowić okoliczności uprawdopodobniającej, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że w każdym przypadku doręczenia zastępczego – zgodnego z przepisami prawa - adresat wywodziłby korzystne skutki prawne z oświadczenia, iż w swojej skrzynce pocztowej nie znalazł awiza. Na marginesie dodatkowo wskazać należy, że od profesjonalnego pełnomocnika można oczekiwać sprawdzenia w aktach czy przesyłka do niego skierowana zawierała prawidłową adnotację o dwukrotnym awizowaniu, skoro powziął wątpliwości w tym zakresie. Z powyższych względów, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.