III SA/Gd 302/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. "A" S.A. w G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 lutego 2016 r. (nr [...]) wydaną w sprawie choroby zawodowej M. K. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotową skargę z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, tj. nadesłania pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej. Sąd stwierdził, że wezwanie zostało wysłane na właściwy adres i dwukrotnie awizowane, a ponieważ nie zostało odebrane zostało zwrócone do Sądu i pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 19 kwietnia 2016 r. Pełnomocnik nie uzupełnił w zakreślonym terminie braków skargi. Działając przez pełnomocnika skarżąca spółka w dniu 14 czerwca 2016 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podnosząc, że informację o zarządzeniu wzywającym do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 30 marca 2016 r. pełnomocnik powziął po doręczeniu ww. postanowienia o odrzuceniu skargi (tj. w dniu 7 czerwca 2016 r.). W ocenie skarżącej to z winy operatora pocztowego nie doszło do prawidłowego doręczania wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi, jednakże skarżąca nie jest w stanie stwierdzić, czy w ogóle nie podjęto próby doręczenia, czy uchybiono obowiązkowi jej pierwszego i drugiego awizowania. W tym zakresie spółka wyjaśniła, że wszczęła postępowanie reklamacyjne u operatora pocztowego. Postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone prawidłowo w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a pełnomocnik nie przedstawił odpowiedzi operatora pocztowego na złożoną reklamację w podnoszonej kwestii. Na to postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie, które zostało uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt II OZ 1331/16). Uchylając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o odmowie przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie można było odmówić przywrócenia terminu, gdy nie została zakończona procedura reklamacyjna usługi pocztowej. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia udzielonej przez operatora pocztowego odpowiedzi na reklamację usługi pocztowej (doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi koperta z korespondencją - k. 18 akt sprawy), bądź wyjaśnień operatora pocztowego - w terminie 14 dni - pod rygorem odmówienia przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych skargi (k. 100-102 akt sądowych). W odpowiedzi z dnia 2 stycznia 2017 r. pełnomocnik poinformował, że: "do dnia dzisiejszego nie otrzymałem od operatora pocztowego PGP SA odpowiedzi na reklamację złożoną w dniu 14 czerwca 2016 r. dotyczącą przesyłki pocztowej krajowej nr [...]177". Ponadto pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że pismem z dnia 22 grudnia wezwał operatora pocztowego PGP SA do odpowiedzi na reklamację zobowiązując się niezwłocznie – po otrzymaniu odpowiedzi operatora pocztowego – poinformować o jej treści Sąd. Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2017 r. tut. Sąd zwrócił się do Polskiej Grupy Pocztowej S.A. w K. o informację, czy reklamacja złożona przez radcę prawnego – D. D. w niniejszej sprawie, dotycząca skierowanej do niego z WSA w Gdańsku przesyłki pocztowej o nr [...]177 została rozpatrzona i z jakim skutkiem. W odpowiedzi z dnia 9 lutego 2017 r. PGP S.A. podała, że nie odnajduje reklamacji, o którą pyta Sąd i prosi o podanie identyfikatora reklamacji (IPR...) złożonej przez adresata. Na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej spółki przysłał pismo z dnia 10 marca 2017 r., w którym wskazał identyfikator reklamacji z dnia 14 czerwca 2016 r. przesyłki [...]177 – [...]. Następnie Sąd zwrócił się do PGP S.A. w K. o podanie sposobu załatwienia reklamacji o nr [...]. W odpowiedzi z dnia 31 marca 2017 r. PGP S.A. wyjaśniła, że korespondencja dotycząca przesyłki o "nr nadawczym [...]325" została doręczona w dniu 10 czerwca 2016 r. w związku z czym operator pocztowy odrzucił reklamację. W odpowiedzi na ponowne wezwanie tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2017 r. w związku z wątpliwościami jakie wywołała odpowiedź PGP SA z dnia 31 marca 2017 r. odnosząca się do nr reklamacji [...] (a nie do reklamacji o nr [...]) i nr przesyłki [...]325 (a nie przesyłki o nr [...]177), pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. PGP S.A. poinformowała tut. Sąd, że każdej wniesionej reklamacji zostaje nadany unikalny numer IPR (Internetowe Potwierdzenie Reklamacji). Z odpowiedzi operatora pocztowego wynikało, że numer reklamacji [...] został nadany w odniesieniu do przesyłki o nr [...]325, a w związku z tym przesłane w poprzednim piśmie wyjaśnienie dotyczy właściwej reklamacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Powszechnie akceptowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 752/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym, to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu. Jako powód uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącej podał niepozostawienie przez pocztę awiza, informującego o oczekującej na niego na poczcie korespondencji. W myśl art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki pocztowej - zawierającej m.in. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (zarządzenie z dnia 30 marca 2016 r.) - zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 5 kwietnia 2016 r. przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej a zawiadomienie o pozostawieniu pisma ze wskazaniem adresu placówki pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (k. 18 akt sądowych). Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r., a także informacja o zwrocie przesyłki jako niepodjętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej podnosił, że nie znalazł w swojej skrzynce awiza (mimo, że wskazany przez niego adres do korespondencji jest także jego adresem zamieszkania), w związku z czym zgłosił reklamację usługi pocztowej (pismo z dnia 22 czerwca 2016 r. wraz z dowodem nadania przesyłki poleconej do operatora pocztowego, która zawierała reklamację w zakresie procedury doręczenia zarządzenia z dnia 30 marca 2016 r. - k. 41 akt sądowych). Sąd postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd I instancji przyjął, że uchybienie terminu nastąpiło z winny pełnomocnika skarżącej, który nie odebrał awizowanej przesyłki. Postanowienie to zostało jednak uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., który uznał, że przedwcześnie odmówiono wnioskodawczyni przywrócenia terminu, bowiem przed zakończeniem postępowania reklamacyjnego u operatora pocztowego. Następnie zarządzeniem z dnia 30 listopada 2016 r. (odebranym przez pełnomocnika skarżącej w dniu 19 grudnia 2016 r. - k. 102 akt sądowych) wezwano radcę prawnego – D. D. do przedłożenia udzielonej przez operatora pocztowego odpowiedzi na reklamację usługi pocztowej, bądź wyjaśnień operatora z jakich przyczyn reklamacja nie została jeszcze rozpoznana lub w jakim czasie będzie rozpoznana (k. 100 akt sądowych). Pełnomocnik poinformował jedynie, że reklamacja nie została jeszcze rozpatrzona i załączył ponaglenie z dnia 22 grudnia 2016 r. adresowane do operatora (k. 103 akt sądowych). Następnie Sąd zwrócił się bezpośrednio do operatora pocztowego i otrzymał odpowiedź, że nie została odnaleziona reklamacja dotycząca przesyłki o nr nadawczym [...]177. W celu udzielenia odpowiedzi operator pocztowy poprosił o podanie identyfikatora reklamacji (IPR...) złożonej przez adresata (k. 111 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej określił identyfikator reklamacji dla przesyłki o nr [...]177 jako: nr [...] (k. 117 akt sądowych). W odpowiedzi na pismo Sądu dotyczące załatwienia reklamacji o nr [...], operator pocztowy wyjaśnił, że sprawa dotyczy przesyłki o nr nadawczym [...]325, a na podstawie dostępnych systemów monitorujących powyższa korespondencja została doręczona w dniu 10 czerwca 2016 r. (k. 124 akt sądowych). Operator informację tę potwierdził także w piśmie z dnia 28 kwietnia 2017 r., z którego wynika, że każdej wniesionej reklamacji zostaje nadany unikalny nr IPR (Internetowe Potwierdzenia Reklamacji) a wskazany przez pełnomocnika skarżącej identyfikator reklamacji ([...]) dotyczy sprawy dotyczącej przesyłki o nr nadawczym [...]325 (k. 131 akt sądowych). Mając na względzie okoliczności sprawy i przedstawioną sekwencję podjętych czynności wyjaśniających, Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącej spółki nie złożył reklamacji w sprawie przesyłki zawierającej zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi - o numerze nadawczym [...]177, natomiast w dniu 14 czerwca 2016 r. złożył reklamację w zakresie innej przesyłki o numerze nadawczym [...]325, w istocie dotyczącej doręczenia pełnomocnikowi odpisu postanowienia tut. Sądu z dnia 13 maja 2016 r. o odrzuceniu skargi (vide: pismo rekalmacyjne z załącznikiem – k. 36-38 akt sądowych). Przyjmując takie stanowisko Sąd uwzględnił fakt, że czynności w sprawie reklamacji dokonywał profesjonalny pełnomocnik skarżącej, który powinien wykazać się podwyższonym standardem dokładności i precyzji w formułowaniu wniosków, w tym przypadku reklamacji u operatora pocztowego. Nawet jeżeli pełnomocnik skarżącej złożył tak sformułowaną reklamację przez pomyłkę - gdyż treść pisma reklamacyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r. odnosi się do przesyłki w sprawie uzupełnienia braków formalnych skargi (jednak bez wskazania jakiegokolwiek numeru tej przesyłki; jednie poprzez wskazanie, że reklamacja dotyczy przesyłki nadanej przez WSA w Gdańsku w dniu 30 marca 2016 r.), ale jednocześnie załączył do przesyłki kopertę zawierającą nr przesyłki [...]325 – to on ponosi odpowiedzialność za następstwa takiego postępowania polegającego na w istocie nieprecyzyjnym (w odniesieniu do przesyłki o numerze nadawczym [...]177) określeniu przedmiotu reklamacji. Co więcej, od momentu złożenia reklamacji upłynął znaczy okres, w którym pełnomocnik wykonujący czynności z należytą starannością mógł spostrzec wskazaną pomyłkę i dokonać u operatora modyfikacji swojego zapytania reklamacyjnego. Na marginesie można jedynie zauważyć, że od momentu złożenia reklamacji przez pełnomocnika w dniu 14 czerwca 2016 r., jedynie w następstwie wezwania tut. Sądu, pełnomocnik skarżącej zwrócił się od operatora pocztowego w tej sprawie (ponaglenie z dnia 22 grudnia 2016 r.). Mając powyższe na uwadze Sąd pragnie raz jeszcze podkreślić, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Podkreślenia wymaga, że w przypadku, gdy strona korzysta z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze także działania jej pełnomocnika, przy czym od takiego pełnomocnika, z racji wykonywanego zawodu i posiadanej wiedzy, wymaga się zachowania podwyższonej staranności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1189/16 oraz postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I OZ 136/16 - publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednakże opisany stan sprawy nie wskazuje na to, że takie okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie, a tym samym nie można przyjąć, że strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych złożonej skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.