III SA/Gd 303/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2020r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 14 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 20 września 2019 r. orzekł o uznaniu E. S. za osobę bezrobotną od dnia 20 września 2019 r. i odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 20 września 2019 r. Przyczyną odmowy prawa do zasiłku było nieudowodnienie wymaganego okresu zatrudnienia przed rejestracją. Pismem z dnia 27 września 2019 r. E. S. odwołała się od powyższej decyzji do Wojewody [...]. Po rozpoznania odwołania, decyzją z dnia 16 października 2019 r. nr [...], Wojewoda [...] uchylił decyzję organu i instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewoda wskazał w uzasadnieniu, że okolicznością istotną w sprawie jest rozstrzygnięcie przez sąd pracy toczącego się sporu co do trybu rozwiązania stosunku pracy. Decyzja ta uznana została za doręczoną skarżącej, wobec nieodebrania zawierającej ją przesyłki, pomimo dwukrotnego awizowania. Została ona zwrócona do organu w dniu 12 listopada 2019 r. E. S. skierowała do Wojewody [...] pismo datowane 8 grudnia 2019 r. (data wpływu do Wojewody [...] 11 grudnia 2019 r.) zatytułowane "prośba o ponowne rozpatrzenie mojego sprzeciwu od decyzji urzędu pracy w kwestii dotyczącej przyznania zasiłku dla bezrobotnych". W treści pisma wskazała, że w dniu 6 grudnia 2019 r. dowiedziała się telefonicznie, że Wojewoda wyda decyzję po rozstrzygnięciu Sądu Pracy w sprawie o przywrócenie do pracy. Podniosłą także szereg argumentów wskazujących na bezprawne zwolnienie z pracy przez Prezesa Sądu Okręgowego oraz na jej trudną sytuację materialną. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2019 r. nr [...], działając podstawie art. 134 i art. 127 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "K.p.a.", Wojewoda [...] uznał powyższe pismo za powtórne odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 września 2019 r. i stwierdził, że jest ono niedopuszczalne. Wojewoda wskazał, że przepis art. 127 § 1 K.p.a. pozwala tylko na jednokrotne odwołanie się od decyzji organu I instancji. K.p.a. nie zawiera żadnego przepisu dającego podstawę prawną do ponownego odwoływania się od tej samej decyzji administracyjnej, natomiast organy administracji publicznej mogą działać wyłącznie na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). Strona skorzystała już z uprawnienia zawartego w art. 127 § 1 K.p.a. Odwołanie z dnia 27 września 2019 r. od tej samej decyzji Prezydenta Miasta [...] zostało już rozpatrzone. Ponownie zaskarżona decyzja została już wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem strona odwołuje się obecnie od nieistniejącej już decyzji. E. S. wniosła skargę na powyższe postanowienie, podnosząc merytoryczne argumenty co do sposobu rozpatrywania sprawy, dotyczącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz zarzuciła Wojewodzie, że nie rozpatruje właściwie jej odwołania, tylko "prośbę", która była reakcją na informację uzyskaną przez skarżącą wskutek jej telefonu do Urzędu Pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalanie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Praw o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga przywołania na wstępie kilku przepisów kodeksu postępowania administracyjnego: Art. 8 § 1 Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Art. 9 Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Art. 12 § 1 Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wojewoda [...], wydając zaskarżone postanowienie naruszył powołane powyżej przepisy. Pismo skarżącej, datowane 8 grudnia 2019 r., nie zostało przez skarżącą zatytułowane "odwołaniem" ani nie zostało złożone za pośrednictwem organu I instancji w sposób przewidziany przez art. 129 § 1 k.p.a. Akta sprawy, zawierające niepodjętą w terminie przesyłkę, zawierającą decyzję organu I instancji, w zestawieniu z treścią pisma skarżącej jednoznacznie wskazywały na to, że skarżąca nie zna decyzji Wojewody z 16 października 2019 r., ani nie wie o jej istnieniu. W tej sytuacji, rzeczą organu było, zgodnie z art. 9 k.p.a. udzielenie skarżącej niezwłocznie po wpłynięciu jej pisma z 8 grudnia 2019 r. pisemnej informacji o sposobie rozstrzygnięcia jej odwołania przez organ odwoławczy, o tym w jakim trybie dokonano doręczenia skarżącej decyzji organu odwoławczego oraz o możliwości zapoznania się z treścią tej decyzji. Arbitralne przypisanie przez organ pismu skarżącej z 8 grudnia 2019 r. charakteru powtórnego odwołania od decyzji I instancji, zdaniem sądu, nie stanowiło działania budzącego zaufanie do organów władzy publicznej, a zatem naruszało także art. 8 § 1 k.p.a. Trudno przyjąć, by skarżąca znając decyzję organu odwoławczego, podejmowała próbę wnoszenia ponownego odwołania, skoro od decyzji kasacyjnej organu z 16 października 2019r. służyło prawo wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego (stosowne pouczenie zawarto w decyzji). Stanowisko organu administracji w niniejszej sprawie cechował także nadmierny formalizm, prowadzący do mnożenia zbytecznych aktów administracyjnych, co stanowiło naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. Na marginesie tylko należy zwrócić uwagę na to, że art. 134 k.p.a. wskazany jako podstawa prawna zaskarżonego postanowienia nie przewiduje "pozostawienia bez rozpatrzenia" odwołania, a jedynie "stwierdzenie jego niedopuszczalności". Pozostawienie podania bez rozpoznania jest odrębną instytucją procesową regulowaną przepisami art. 64 § 1 i 2 k.p.a., które niewątpliwie nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie. Zatem wadliwe było także i sformułowanie sentencji zaskarżonego postanowienia, wykraczające poza zakres wyznaczony brzmieniem art. 134 k.p.a. W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.