III SA/Gd 305/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-10-03
Skład orzekający: Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, która nie posiada dochodów, wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w celu zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wnioskodawca, będący osobą pozbawioną wolności i nieposiadający dochodów, wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi gwarancję prawa do sądu, a jej zakres powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. P., osoba pozbawiona wolności, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, a następnie złożył dodatkowe dokumenty dotyczące jego sytuacji materialnej i zadłużenia. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Wnioskiem z dnia 14 maja 2012 r., uzupełnionym w dniu 25 maja 2012 r. W. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku w/w wskazał, że jako osoba pozbawiona wolności nie posiada jakichkolwiek dochodów. Tym samym nie jest w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w następstwie zarządzenia z dnia 31 maja 2012 r. w przedmiocie przedstawienia dokumentów obrazujących dochody wnioskodawcy oraz jego stan majątkowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazano m.in., że wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych dokumentów, w tym wyciągów z posiadanych rachunków bankowych.
W dniu 18 lipca 2012 r., tj. w ustawowym terminie do Sądu wpłynął sprzeciw od w/w postanowienia.
Następnie w następstwie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 20 lipca 2012 r. do akt sprawy zostały złożone: pismo A – Centrum Restrukturyzacji i Windykacji z dnia 17 sierpnia 2012 r. (dotyczące zadłużenia z tytułu umowy kredytowej), pismo B S.A. (Zarządzanie Portfelami Wierzytelności) z dnia 1 sierpnia 2012 r. (dotyczące zadłużenia z tytułu umowy kredytu gotówkowego), pismo C S.A. z dnia 27 lipca 2012 r. (również dotyczące zadłużenia z tytułu umowy o kredyt gotówkowy) oraz pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – [...] obrazujące stan zaległości na koncie płatnika W. P. z lat 2008 - 2009.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie wydane przez referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Dla oceny zasadności złożonego przez skarżącego wniosku znaczenia nabierają postanowienia art. 246 w/w ustawy określające przesłanki przyznania prawa pomocy.
W myśl art. 246 § 1 wskazywanej ustawy przyznanie prawa pomocy następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd wskazuje, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, a zakres przyznanego prawa pomocy powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy.
Stąd też przedmiotowe przepisy stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 199 w/w ustawy zasady, zgodnie z którą poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie.
Sąd po ponownym, dogłębnym zbadaniu akt sprawy, w tym znajdujących się w aktach zaświadczeń, dokumentów egzekucyjnych oraz dokumentów bankowych doszedł do przekonania, że wnioskodawca - będący osobą pozbawioną wolności – dostatecznie wykazał, iż w obecnych realiach nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd biorąc pod uwagę powyższe okoliczności postanowił w związku z tym przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło