III SA/Gd 305/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2012 r., uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 24 stycznia 2013 r., skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2012 r. wnioskodawcy zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych Powyższe oznacza, że obecnie zainicjowane postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowe i jako takie umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z kolei zgodnie z regulacją zawartą w art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przyznaje się, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2013 r. ustalono, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną wolności, nie uzyskującą obecnie jakichkolwiek dochodów. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka 13 formularza PPF) oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności uznano, iż wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oczywistym jest bowiem, że wnioskodawca przebywając w zakładzie karnym jest ograniczony w możliwości znalezienia zatrudnienia, a przez to wygenerowania środków na poniesienie ww. ciężaru finansowego. Ponadto w przypadku osadzenia w zakładzie karnym w grę wchodzić może wyłącznie zatrudnienie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną. Pomijając ww. aspekty finansowe należy mieć również na uwadze fakt, iż na obecnym etapie postępowania, tj. po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji wnioskodawca zobligowany jest skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzeniu środka odwoławczego. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.