III SA/Gd 305/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego oddala skargę. W dniu 31 sierpnia 2017 r. A. M. wniósł o przyznanie prawa do zasiłku okresowego z powodu długotrwałych , nie rokujących poprawy stanu zdrowia, chorób. Postanowieniem z dnia 1 września 2017 r. Wójt Gminy K., powołując się na art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), odmówił wszczęcia postępowania o przyznanie zasiłku okresowego. Organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia 29 marca 2017 r. przyznano A. M. z urzędu zasiłek okresowy w kwocie 317 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r. w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego. Następnie decyzją nr [...] z dnia 5 lipca 2017 r. zmieniono okres wypłaty zasiłku okresowego do czasu uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż na okres 3 lat od zawieszenia postępowania. Organ wskazał, że w myśl art. 61a § 1 k.p.a. , gdy postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, bo zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn, należy wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] , po rozpoznaniu zażalenia A. M., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61a k.p.a., zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy. Przywołując treść art. 61a § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania był fakt, że świadczenie to zostało już wcześniej stronie przyznane na podstawie art. 106 ust.7 i 8 ustawy o pomocy społecznej - w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego do czasu dostarczenia orzeczenia o niepełnosprawności. Decyzjami - z dnia 29 marca 2017 r. ( utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia 12 września 2017 r.) oraz z dnia 5 lipca 2017 r. (utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia 16 października 2017 r. ) przyznano stronie zasiłek okresowy na okres od 1 stycznia 2017 r. do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż 3 lata od zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia prawa strony do zasiłku okresowego, stosownie do art. 106 ust.7 i 8 ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy wskazał też, że osobie uprawnionej do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje prawo do jednego świadczenia bez względu na to, czy świadczenie to może być przyznane na podstawie jednego czy więcej przepisów. Zasiłek okresowy, mimo że o jego przyznaniu stanowią zarówno art. 38 jak i art. 106 ust. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej, tej samej osobie może być przyznany tylko raz. Zasiłek okresowy przyznany na podstawie art. 106 ustawy w swojej istocie jest też zasiłkiem, o jakim mowa w art. 38 ustawy, bowiem to długotrwała lub ciężka choroba , o której mowa w tym przepisie, stanowi podstawę ubiegania się przez osobę zainteresowaną o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Mając na uwadze, że sprawa przyznania skarżącemu zasiłku okresowego została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, brak było podstaw do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie. A. M. wniósł skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji. Zarzucił rażące naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Zarzucił także, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza interes obywatelski i powoduje utratę zaufania do organów państwa. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wypłaty świadczenia z decyzji nr [...] z dnia 5 lipca 2017 r. organ I instancji nie dokonał w miesiącu, którego ono dotyczyło. Ponadto w miesiącu lipcu i sierpniu 2017 r. skarżący nie uzyskał żadnego dochodu z innych źródeł. Organ uchybił przepisom postępowania bowiem nie ustalił, czy dokonano wypłaty świadczenia na podstawie decyzji z dnia 5 lipca 2017 r. Art. 61a § 1 k.p.a. nie konkretyzuje "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania", co – zdaniem skarżącego - świadczy o tym, że wydane postanowienia są dowolne. Przywoływane przez Kolegium decyzje z dnia 29 marca 2017 r. i z dnia 5 lipca 2017 r. rażąco naruszają obowiązujące przepisy i zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Spełnia on nadto niezbędne kryteria do nabycia prawa do zasiłku okresowego z powodu długotrwałych, nie rokujących poprawy stanu zdrowia, chorób. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest bezzasadna. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, odmawiające na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego. Z przepisu art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą - zaistnienie innych, uzasadnionych przyczyn, uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Sytuacja taka zachodzi – przykładowo - wówczas, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skarżący w dniu 31 sierpnia 2017 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji ustalił natomiast, że skarżącemu został już zasiłek okresowy przyznany z urzędu od dnia 1 stycznia 2017 r. do uzyskania przez wnioskodawcę orzeczenia o niepełnosprawności, nie dłużej niż na okres 3 lat od dnia zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia prawa strony do zasiłku okresowego - decyzjami z dnia 29 marca 2017 r. i z dnia 5 lipca 2017 r. Tak więc obie sprawy, z punktu widzenia podmiotowego i przedmiotowego, są tożsame - dotyczą tej samej osoby i tego samego świadczenia. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, że zasiłek okresowy został skarżącemu przyznany nie z tego samego powodu, na jaki skarżący powoływał się we wniosku z dnia 31 sierpnia 2017 r., bowiem w tym samym czasie tej samej osobie może przysługiwać prawo tylko do jednego zasiłku okresowego. Nie ma też znaczenia, czy przedmiotowe świadczenie zostało skarżącemu wypłacone. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo ( zasiłek okresowy) i podmiotowo ( skarżący) była już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem w ocenie Sądu wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, dla której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. W związku z powyższym organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Organy działając w zgodzie ze wskazanymi regulacjami podjęły bowiem wszelkie czynności konieczne do wydania rozstrzygnięcia. Za nie mające wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę - w świetle przedmiotu zaskarżenia - uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.