III SA/Gd 309/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 08 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 8 listopada 2005 r. nr [...]. Decyzją z dnia 8 lutego 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], powołując się na art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817), oraz art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrz Miasta [...] z dnia 8 listopada 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania M. J. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym, o ściśle określonym w ustawie sposobie obliczania. Jego wysokość zależy jedynie od wydatków mieszkaniowych określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz wysokości dochodów gospodarstwa domowego określonych według art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako średniomiesięczny dochód osiągnięty przez wszystkich członków gospodarstwa przez okres ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku, przy czym za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Dochodem jest tzw. dochód brutto, który w przedmiotowej sprawie wynosił 3501,78 zł czyli 1167,26 zł miesięcznie. Do wydatków, zgodnie z cytowanym wcześniej rozporządzeniem można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych za lokal, wymienionych enumeratywnie w rozporządzeniu. Jak ustalił organ odwoławczy strona ponosiła wydatki na lokal w wysokości 400, 36 zł z czego 90% stanowi kwotę 360,32 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (ograniczonymi z myśl rozporządzenia do wysokości 90%), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Obliczając w taki sposób wysokość przysługującego stronie dodatku organ stwierdził, że wyniósłby on 185,23 zł, z uwagi jednak na fakt, że średni miesięczny dochody uzyskiwany przez stronę przekracza 175 % najniższej emerytury, w sprawie należało zastosować przepis art. 6 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Po odjęciu od kwoty obliczonego dodatku nadwyżki miesięcznego dochodu strony nad 175 % najniższej emerytury ( 185,23 – 182,74) uzyskano kwotę dodatku w wysokości 2,49zł. Art. 7 ust. 6 ustawy nie pozwala na przyznanie dodatku, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% najniższej emerytury tj. kwoty 11,25 zł. Ponieważ kwota dodatku była niższa od w/w kwoty, stronie nie można było przyznać dodatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. J. wniosła o uchylenie w/w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Skarżąca neguje fakt wliczenia do dochodu renty uzupełniającej z "A". Nadto wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, zaś jako osoba niepełnosprawna ponosi dodatkowo wydatki na zakup leków. Brak dodatku mieszkaniowego pogorszy i tak już ciężką sytuację skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o odrzucenie, jako wniesionej z uchybieniem terminu do jej złożenia, względnie jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] utrzymujące w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia i okoliczności niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje zaś w sprawie niniejszej; podstawę rozstrzygnięcia stanowią bowiem okoliczności, które niezależnie od tych podniesionych w skardze Sąd zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu. Zwrócić należy w pierwszej kolejności uwagę, iż w świetle art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego na podstawie którego została wydana decyzja z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Co warte podkreślenia, sąd stwierdzając wystąpienie którejś z określonych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 i art. 145a § 1 k.p.a. obowiązany jest uchylić wydane w sprawie rozstrzygnięcie, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 lub § 2 k.p.a.; dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma zaś znaczenia, iż zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyn w tym przepisie wskazanych następuje tylko na żądanie strony (por. w odniesieniu do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, publ. OSNPUS 2003/24/582). Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, iż w następstwie pytania prawnego postawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. P 4/05 orzekł, iż art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP; nadto Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydając decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oparł swe rozstrzygnięcie na w/w przepisie § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, który stanowił, iż do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Z kolei organ II instancji orzekający w następstwie wniesionego odwołania zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta [...] utrzymał w mocy, odwołując się w uzasadnieniu swej decyzji do w/w przepisu rozporządzenia. Trybunał Konstytucyjny orzekając zaś o niezgodności powyższego przepisu z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uznał, iż ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 % nie ma podstaw w przepisach w/w ustawy. Tym samym w następstwie eliminacji z porządku prawnego zaskarżonego przepisu rozporządzenia przywrócony został stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych; co równie ważne wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował powstania luki w prawie. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania; w tym stanie należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Burmistrza Miasta [...] 8 listopada 2005 r. nr [...]. Organy administracji w tej sytuacji będą miały możliwość ponownej wnikliwej analizy sytuacji faktycznej skarżącej i rozpoznania jej wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w oparciu o obowiązujący stan normatywny tj. z uwzględnieniem zmiany wynikającej z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 cytowanej ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają jakiemukolwiek wykonaniu.