III SA/Gd 312/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 16 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę G. M. na decyzję Wojewody z dnia 16 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskiem z dnia 26 września 2012 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 22 października 2012 r., skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zatem żądanie skarżącego dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Skarżący jest nadal osobą bezrobotną a źródło dochodów w gospodarstwie domowym stanowi wynagrodzenie za pracę rodziców w wysokości około 4.000 zł brutto miesięcznie, przy czym pozostająca do jej dyspozycji kwota po potrąceniach wynosi 696,88 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl art. 262 ww. ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 października 2012 r., doręczonym w dniu 30 października 2012 r. (dowód: potwierdzenie odbioru - akta sprawy, k.83) wezwano skarżącego do przedłożenia - w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania - następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych za rok 2011 bądź imiennych informacji o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego oraz jego rodziców lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz rodziców rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków, w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; dokumentów obrazujących koszty utrzymania domu, w którym skarżący zamieszkuje, kopii rachunków oraz kserokopii decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości; dokumentów obrazujących wysokość wynagrodzeń otrzymywanych przez rodziców skarżącego oraz zaświadczenia o pozostawianiu przez skarżącego osobą bezrobotną; wskazania czy skarżący podejmuje prace dorywcze a jeżeli tak to jaki osiąga z tego dochód; oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów źródłowych ani oświadczeń. Nie wnosił również o przedłużenie tego terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż skarżący nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Z kolei bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.