III SA/Gd 312/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-08-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie pomocy finansowej na kształcenie weterana poszkodowanego – funkcjonariusza, złożony w trakcie roku akademickiego, jest spóźniony, jeśli termin jego złożenia określono na 30 września danego roku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie pomocy finansowej na kształcenie weterana poszkodowanego – funkcjonariusza, złożony w trakcie roku akademickiego, nie jest spóźniony, jeśli został złożony przed upływem terminu określonego w § 3 ust. 1 rozporządzenia, który odnosi się do roku akademickiego, a nie kalendarzowego. Termin ten pozwala na złożenie wniosku przez cały okres trwania roku akademickiego, w którym pomoc ma być przyznana, co jest zgodne z celem ustawy i praktycznymi wymogami uzyskania zaświadczenia o statusie studenta.Stan faktyczny
Skarżący, R. G., będący weteranem poszkodowanym – funkcjonariuszem zwolnionym ze służby, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na kształcenie na jednolite studia magisterskie. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając wniosek za spóźniony, ponieważ został złożony po 30 września 2024 r. Skarżący argumentował, że termin ten dotyczy roku akademickiego, a nie kalendarzowego, i że wniosek został złożony terminowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 12 maja 2025 r. nr 9/2025 w przedmiocie pomocy finansowej na kształcenie weteranów poszkodowanych – funkcjonariuszy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Kartuzach z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr 55/2025 KPP.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 maja 2025 r. nr 9/2025 Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Kartuzach z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr 55/2025 KPP o odmowie przyznania R. G. (dalej również jako "strona", "wnioskodawca" lub "skarżący") pomocy finansowej na kształcenie weteranów poszkodowanych – funkcjonariuszy.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wobec funkcjonariusza Policji – R. G., posiadającego status weterana poszkodowanego, Komisja Lekarska podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych wydała w dniu 21 marca 2024 r. orzeczenie nr [...] o trwałej niezdolności do służby w Policji, w wyniku schorzenia pozostającego w związku ze służbą w Policji. W orzeczeniu stwierdzono ponadto, że badany jest zdolny do pracy oraz że zalicza się do trzeciej grupy inwalidzkiej, gdzie inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą.
Z dniem 1 października 2024 r., wraz z rozpoczęciem roku akademickiego 2024/2025, R. G. rozpoczął w trybie niestacjonarnym jednolite studia magisterskie na Uniwersytecie Gdańskim na kierunku Prawo.
Rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w Kartuzach z dnia 20 stycznia 2025 r. nr 50 R. G. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 27 lutego 2025 r.
W dniu 19 marca 2025 r. do Komendanta Powiatowego Policji w Kartuzach (która to jednostka Policji była ostatnim miejscem służby funkcjonariusza) R. G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie opłat i kosztów związanych z rozpoczęciem niestacjonarnych, jednolitych studiów magisterskich na kierunku prawo na Uniwersytecie Gdańskim w roku akademickim 2024/2025.
Wnioskodawca wystąpił o udzielenie pomocy finansowej w wysokości 400 % najniższej emerytury za 2025 r. Wskazał, że pomoc ta jest niezbędna do pokrycia opłat za studia, które za jeden rok wynoszą łącznie 7200 zł, kosztów dojazdów na Uniwersytet oraz kosztów zakupu książek.
Jako podstawę prawną żądania wnioskodawca wskazał art. 27 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2112, dalej jako "ustawa o weteranach").
Do wniosku dołączona została kopia legitymacji weterana poszkodowanego – funkcjonariusza, zaświadczenie z uczelni, że wnioskodawca jest studentem drugiego semestru kierunku Prawo na pierwszym roku studiów zaocznych roku akademickiego 2024/2025 oraz zarządzenie Rektora Uniwersytetu Gdańskiego dotyczące opłat pobieranych na studiach.
Decyzją z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr 55/2025 KPP Komendant Powiatowy Policji w Kartuzach odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej na pokrycie opłat i kosztów za pierwszy rok akademicki 2024/2025 r., uznając wniosek za spóźniony.
Ustalając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że wnioskodawca rozpoczął studia 1 października 2024 r. oraz w trakcie drugiego semestru został zwolniony ze służby w Policji od dnia 27 lutego 2025 r.
Organ pierwszej instancji przyznał, że zgodnie z art. 27 ustawy o weteranach pomoc finansowa udzielana jest na kształcenie w przypadku weterana poszkodowany zwolnionego ze służby. Wskazał jednak, że wniosek R. G., będącego weteranem - poszkodowanym funkcjonariuszem, został złożony w ocenie organu z uchybieniem terminu.
W tym zakresie organ dokonał interpretacji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 czerwca 2012 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na kształcenie weteranów poszkodowanych - funkcjonariuszy (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1111, dalej jako "rozporządzenie"), zgodnie z którym wniosek o przyznanie ww. pomocy finansowej wnioskodawca składa do organu, w każdym roku akademickim do dnia 30 września 2025 r., w którym pomoc ma być przyznana. W ocenie Komendanta Powiatowego Policji w Kartuzach wskazany zapis należało zatem rozumieć w ten sposób, że wniosek dotyczący roku akademickiego 2024/2025 r. (na którym wnioskodawca rozpoczął studia 1 października 2024 r.), powinien zostać złożony przez wnioskodawcę najpóźniej do 30 września 2024 r. Skoro zatem został złożony w dniu 19 marca 2025 r., to był spóźniony.
Niezależnie od tego organ wskazał, że rozważył jednak możliwość przyznania wnioskodawcy pomocy w wysokości 50% pełnej stawki w oparciu o art. 27 ust. 3 cyt. ustawy, który stanowi, że jeżeli w roku akademickim program studiów obejmuje tylko jeden semestr, pomoc finansową przyznaje się w wysokości 50% pełnej stawki. Organ argumentował konieczność rozważenia możliwości zastosowania tego przepisu, wskazując że strona ubiega się o pomoc za okres pierwszego roku studiów, w którym częściowo pozostawała w służbie w Policji, choć niewątpliwie wniosek złożyła po dacie zwolnienia ze służby. Organ uznał, że pomoc w tym wypadku również nie przysługuje, choć dotyczy drugiego semestru roku akademickiego 2024/2025, albowiem przepis wyraźnie stanowi, że jeżeli w roku akademickim program studiów obejmuje tylko jeden semestr, pomoc finansową przyznaje się w wysokości 50% pełnej stawki, a pierwszy rok akademicki 2024/2025 na studiowanym przez wnioskodawcę kierunku, zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem składa się z 2 semestrów.
R. G. wniósł odwołanie od opisanej decyzji. Zarzucił organowi I instancji dokonanie błędnej interpretacji przepisów prawa. Podkreślił, że wniosek został złożony w terminie oraz wskazał na krzywdzący charakter rozstrzygnięcia, ponieważ odebrano mu prawo do pomocy finansowej na kształcenie, która weteranom poszkodowanym - funkcjonariuszom zwolnionym ze służby przysługuje z mocy ustawy. Odwołujący wskazał ponadto, że spełnił także pozostałe warunki przyznania pomocy, o którą się ubiegał, w tym przedłożył wszystkie wymagane do wniosku dokumenty.
W ocenie odwołującego się z § 3 ust. 1 rozporządzenia wprost wynika, że termin złożenia wniosku dotyczy roku akademickiego. Tym samym w przypadku pierwszego roku studiów na roku akademickim 2024/2025 termin do złożenia wniosku obejmował okres dotyczący tego roku akademickiego, to jest termin od dnia 1 października 2024 r. do dnia 30 września 2025 r.
Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i decyzją z dnia 12 maja 2025 r. nr 9/2025 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji jako prawidłową.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że istotnie z art. 27 ust. 1 ustawy o weteranach, pomoc finansowana na kształcenie przysługuje weteranowi poszkodowanemu - funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który podjął studia. Podtrzymał jednak stanowisko organu I instancji, że w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia wniosek wpłynął po terminie, skoro został złożony w trakcie roku akademickiego, to jest 19 marca 2025 r.
W tym zakresie wskazano, że złożenie wniosku musi nastąpić przed rozpoczęciem roku akademickiego oraz że nie ma prawnej możliwości złożenia wniosku w trakcie roku akademickiego, a przekroczenie terminu skutkuje brakiem możliwości uzyskania pomocy na dany rok akademicki. Dlatego w ocenie organu istotne było, aby wniosek został złożony w terminie do 30 września tego roku kalendarzowego, w którym weteran poszkodowany planuje rozpocząć kształcenie na danym roku akademickim.
Podkreślono, że termin z § 3 ust. 1 rozporządzenia ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu.
W odniesieniu do art. 27 ust 3 ustawy o weteranach, organ odwoławczy odmiennie niż organ I instancji wskazał, że wskazany przepis w ogóle nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ program studiów wnioskodawcy na pierwszym roku obejmuje 2 semestry. Przepis art. 27 ust 3 cyt. ustawy odnosi się zaś tylko do sytuacji, gdy studia obejmują jeden semestr według programu studiów w danym roku akademickim.
Niezależnie do uznania, że termin na złożenie wniosku został uchybiony, w ocenie organu odwoławczego pomoc dla wnioskodawcy i tak nie mogła by być mu przyznana, ponieważ przez część okresu studiów na pierwszym roku skarżący pozostawał w służbie w Policji to jest do 27 lutego 2025 r., podczas gdy pomoc przysługuje zgodnie z artykułem 27 ust. 1 ustawy o weteranach, weteranom poszkodowanym - funkcjonariuszom zwolnionym ze służby.
R. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 12 maja 2025 r. nr 9/2025
W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie mu przez Sąd pomocy finansowej na kształcenie dla weterana poszkodowanego – zwolnionego ze służby na pierwszy rok akademicki 2024/2025 jednolitych studiów magisterskich na Uniwersytecie Gdańskim.
Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując że organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisów w zakresie dotyczącym terminu, w jakim można złożyć wniosek o przyznanie pomocy. Wskazał, że wniosek został złożony terminowo.
Skarżący podkreślił ponownie, że § 3 ust. 1 rozporządzenia odnosi się do roku akademickiego, wobec czego nieuprawnione było przyjęcie przez organ, że wskazany przepis dotyczy roku kalendarzowego, w tym aby termin złożenia wniosku kończył się 30 września tego roku kalendarzowego w którym zamierza się podjąć studia. Wskazany przepis wprost stanowi bowiem, że wniosek składa się w roku akademickim, w którym pomoc ma być przyznana. Zatem jeżeli pomoc finansowa ma być przyznana w odniesieniu do pierwszego roku studiów, to wniosek składa się w takcie tego pierwszego roku studiów. Uwzględniając, że zgodnie z art. 66 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce rok akademicki trwa od 1 października do 30 września, to w przypadku skarżącego mógł on złożyć wniosek w odniesieniu do roku akademickiego 2024/2025 od 1 października 2024 r. do 30 września 2025 r.
Skarżący nie zgodził się zatem ze stanowiskiem, że w jego sytuacji złożenie wniosku po dniu 30 września 2024 r. wykluczało przyznanie pomocy finansowej. Wskazał, iż systemowo, między innymi z § 4 ust. 4 rozporządzenia wynika, że pomoc finansowa dla weteranów poszkodowanych – funkcjonariuszy zwolnionych ze służby, może być przyznana również w drugim semestrze na cały rok akademicki, gdzie rozróżniono jedynie to, że jeżeli pomoc przyznaje się przed upływem pierwszego semestru nauki, to jej wypłata następuje w 2 ratach w wysokości odpowiedniej opłaty za naukę ustalonej za poszczególne semestry. Wskazał także, że Uniwersytet Gdański przed rozpoczęciem roku akademickiego 2024/2025 nie wydałby skarżącemu wymaganego do złożenia wraz z wnioskiem zaświadczenia o posiadaniu statusu studenta. Szkoła wyższa nie może bowiem wydać takiego zaświadczenia przed rozpoczęciem nauki na pierwszym roku studiów.
W podsumowaniu skargi skarżący zaznaczył, że w jego ocenie spełnił wszystkie warunki otrzymania pomocy finansowej, to jest: w dniu złożenia wniosku w dniu 19 marca 2025 r. był weteranem poszkodowanym - funkcjonariuszem zwolnionym ze służby i studentem pierwszego roku studiów jednolitych magisterskich oraz załączył do wniosku wszystkie wymagane dokumenty. Wskazał również, że w jego sprawie nie ma zastosowania art. 27 ust. 3 ustawy o weteranach.
Skarżący wyjaśnił, że choć został zwolniony ze służby z dniem dniu 27 lutego 2025 r. to podstawa prawna tego zwolnienia, czyli orzeczenie Komisji Lekarskiej nr [...] o niezdolności do służby w Policji, powstałej w związku ze służbą, zostało wydane już w dniu 21 marca 2024 r., a więc pół roku przed rozpoczęciem studiów przez skarżącego. Skarżący zaznaczył, że od dnia wydania ww. orzeczenia nie wykonywał już obowiązków służbowych i było wiadomo, że zostanie zwolniony ze służby. W tym kontekście skarżący zwrócił uwagę na cele jakie przyświecały powstaniu ustawy o weteranach działań poza granicami państwa i przyznaniu prawa do otrzymania pomocy finansowej na kształcenie. W projekcie tej ustawy wskazano bowiem m.in., że "Przyznanie prawa do uzyskania pomocy finansowej ma na celu udzielenie pomocy w podnoszeniu kwalifikacji przez osoby poszkodowane, tak aby miały one większą możliwość dostosowania się do rynku pracy, po wypadku bądź chorobie doznanych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa" oraz że wskazana ustawa i pomoc "ma na celu zapewnienie weteranom-uczestnikom odpowiedniego uhonorowania (podziękowania) za udział w działaniach poza granicami państwa mających na celu utrzymanie pokoju na świecie przez nadanie im odrębnego statusu. Dostarczenie pomocy w przystosowaniu do życia i pracy w przypadku osób poszkodowanych. Związanie zakresu wsparcia z rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z doznanego uszczerbku na zdrowiu."
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle tych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 12 maja 2025 r. nr 9/2025, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Kartuzach z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr 55/2025 KPP o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na kształcenie weteranów poszkodowanych – funkcjonariuszy.
Postępowanie zainicjował wniosek R. G. z 19 marca 2025 r. o przyznanie mu ww. pomocy finansowej na rok akademicki 2024/2025. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że w chwili złożenia wniosku skarżący:
- był funkcjonariuszem zwolnionym ze służby w Policji z dniem 27 lutego 2025 r. (jako niezdolny do służby w związku ze schorzeniem pozostającym w związku ze służbą, co stwierdzono orzeczeniem Komisji lekarskiej z marca 2024 r.),
- posiadał status weterana poszkodowanego,
- był studentem Uniwersytetu Gdańskiego na kierunku Prawo w ramach jednolitych studiów magisterskich, jakie w trybie zaocznym rozpoczął w roku akademickim 2024/205, a więc od dnia 1 października 2024 r.
Materialnoprawną podstawą wydanych wobec strony rozstrzygnięć były przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2112, dalej jako "ustawa o weteranach"), która określa status weterana i weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa oraz uprawnienia im przysługujące, w tym zasady i warunki korzystania z nich oraz tryb postępowania w sprawach dotyczących tych uprawnień.
Weteranem działań poza granicami państwa może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu i Służby Ochrony Państwa lub zapewniania bezpieczeństwa państwa (art. 2 cyt. ustawy). Status weterana poszkodowanego może uzyskać osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze (art. 3 cyt. ustawy). W odniesieniu do funkcjonariuszy status weterana oraz weterana poszkodowanego przyznaje w drodze decyzji minister właściwy do spraw wewnętrznych (art. 5 cyt. ustawy).
Z uzasadnienia projektu ustawy jednoznacznie wynika, na co również zwrócił uwagę skarżący, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie podczas wykonywania obowiązków lub obowiązków służbowych, do których zostali skierowani poza granicami państwa. Jednym z przyznanych w cyt. ustawie uprawnień jest prawo do uzyskania pomocy finansowej w uzyskaniu dodatkowego wykształcenia, które ma w zamyśle umożliwić przekwalifikowanie zawodowe oraz zapobiegać wyłączeniu z życia społecznego i zawodowego, m.in. osób, które nie są już zdolne do służby, ale wciąż pozostają zdolne do wykonywania innej pracy. Na cel tego rozwiązania wskazuje także to, że zgodnie z ustawą udzielona pomoc, co istotne, jeżeli nie osiągnie zamieszonego skutku, to jest jej beneficjent nie ukończy studiów, podlega zwrotowi.
Zgodnie z art. 27 cyt. ustawy weteran poszkodowany-funkcjonariusz zwolniony ze służby ma prawo do uzyskania pomocy finansowej na jedną z wymienionych form kształcenia: 1) studia pierwszego stopnia; 2) studia drugiego stopnia; 3) jednolite studia magisterskie; 4) studia podyplomowe (art. 27 ust. 1 cyt. ustawy.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje na jedną z wybranych przez weterana poszkodowanego-funkcjonariusza form kształcenia do wysokości 400% najniższej emerytury (art. 27 ust. 2 cyt. ustawy).
Jeżeli w roku akademickim program studiów obejmuje tylko jeden semestr, pomoc finansową przyznaje się w wysokości 50% pełnej stawki. (art. 27 ust. 3 cyt. ustawy)
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana przez czas trwania studiów na wniosek weterana poszkodowanego-funkcjonariusza, w każdym roku akademickim, w wymiarze określonym programem studiów na jednym kierunku wybranym przez funkcjonariusza (art. 27 ust. 4 cyt. ustawy).
W art. 27 ust. 7 cyt. ustawy przewidziano końcowo, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb przyznawania pomocy, o której mowa w ust. 1, oraz właściwość organów w tym zakresie, dokumenty stanowiące podstawę jej przyznawania oraz sposób i termin jej wypłaty, a także warunki zawieszania jej udzielania oraz zwrotu kosztów kształcenia. Rozporządzenie powinno zapewnić sprawność postępowania w tych sprawach oraz adekwatność udzielanej pomocy finansowej w stosunku do rzeczywistych kosztów kształcenia. Na tej postawie wydane zostało przez Ministra Spraw Wewnętrznych rozporządzenie z dnia 6 czerwca 2012 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na kształcenie weteranów poszkodowanych - funkcjonariuszy (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1111, dalej również jako "rozporządzenie").
Pierwszoplanowym powodem odmowy przyznania pomocy skarżącemu było założenie przez organy, że wniosek z dnia 19 marca 2025 r., to jest złożony w trakcie trwania roku akademickiego 2024/2025, był w ocenie organów spóźniony.
Organy przyjęły w tym zakresie, że skarżący powinien złożyć wniosek do dnia 30 września 2024 r., wskazując że jest to rok kalendarzowy, w którym weteran poszkodowany planuje rozpocząć studia na danym roku akademickim.
Sąd podzielił zarzuty skargi, że organy dokonały w ten sposób wykładni contra legem art. § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 czerwca 2012 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na kształcenie weteranów poszkodowanych – funkcjonariuszy.
Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że wniosek składa się do organu w każdym roku akademickim do dnia 30 września roku, w którym pomoc ma być przyznana.
Niewątpliwie z brzmienia tego przepisu wprost wynika, że odnosi się on do danego roku akademickiego.
Stanowisko organów jest zatem niezgodne z literalnym brzmieniem przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia, który jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, w tym na poziomie językowym. W szczególności wskazany przepis nie odnosi się do roku kalendarzowego.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, wniosek o przyznanie pomocy można więc złożyć przez cały okres trwania roku akademickiego, w odniesieniu do którego chce się uzyskać pomoc. Koresponduje to wprost z treścią art. 27 ust. 4 ustawy o weteranach, który stanowi, że pomoc jest udzielana w każdym roku akademickim.
Takie rozumienie przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia, jakie wynika wprost z jego literalnej treści wspiera więc także wykładnia systemowa. W tym zakresie poza art. 27 ust. 4 cyt. ustawy dodatkowo wskazać można również na treść § 4 rozporządzenia ust. 1 i 4 rozporządzenia, które stanowią, że pomoc jest przyznawana na dany rok akademicki, w wysokości opłaty, o której mowa w § 3 ust. 3 pkt 1 lit. c, przy czym jeżeli pomoc jest przyznana przed upływem pierwszego semestru nauki w danym roku akademickim, jej wypłata następuje w dwóch ratach, w wysokości odpowiedniej do opłat za naukę ustalonych za poszczególne semestry, gdzie wypłata drugiej raty następuje po rozpoczęciu drugiego semestru nauki. Wskazany przepis w ocenie Sądu dodatkowo systemowo potwierdza, że wniosek o przyznanie pomocy można złożyć również na drugim semestrze, gdzie normodawca rozróżnia jedynie technicznie sam sposób wypłaty świadczenia, to jest, że w sytuacji gdy wniosek zostaje rozpoznany jeszcze przed zakończeniem pierwszego semestru pomoc przysługuje w 2 ratach. Z treści tego przepisu wynika więc, że jeżeli wniosek zostaje rozpoznany po rozpoczęciu drugiego semestru (co nastąpi przede wszystkim wtedy gdy zostanie w tym czasie złożony), że przysługująca w ramach danego akademickiego pomoc finansowa, jest wypłacana jednorazowo i nie ma potrzeby dzielenia jej na raty.
Rozwiązanie dotyczące wypłaty świadczenia w ratach i odróżnienie tej sytuacji od przyznania pomocy w trakcie trwania drugiego semestru jest podyktowane tym, aby pomoc była przekazywana osobom, które rzeczywiście studiują w obu semestrach danego roku akademickiego. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że starając się o pomoc na pierwszym semestrze, dana osoba drugiego semestru już z różnych względów nie rozpocznie.
Istotnie nieracjonalne jest też wymaganie składania wniosków przed rozpoczęciem roku akademickiego, gdzie w przypadku pierwszego roku studiów, powodowałoby to w ogóle niemożność złożenia wraz z wnioskiem wymaganych dokumentów, ponieważ wnioskodawca nie posiadałby w tym momencie jeszcze statusu studenta i nie mógł uzyskać z uczelni stosownego zaświadczenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, wniosek skarżącego o przyznanie pomocy na pierwszym rok akademicki 2024/2025 r. został złożony terminowo. Wniosek złożono w dniu 19 marca 2025 r. po rozpoczęciu przez skarżącego drugiego semestru roku akademickiego 2024/2025 r., który rozpoczął się 1 października 2024 r. i zakończył 30 września 2025 r. Wniosek został zatem złożony przed upływem terminu, o którym mowa § 3 ust. 1 rozporządzenia i powinien zostać merytorycznie rozpoznany.
Jak wskazano wyżej, Sąd podzielił przy tym stanowisko skarżącego, że składając wniosek w trakcie trwania II semestru roku akademickiego, jeżeli jest on zasadny, pomoc jest przyznawana w odniesieniu do całego roku akademickiego. To z przepisów ustawy o weteranach, a nie z przepisów rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy należy bowiem wyprowadzać podstawowe przesłanki przyznania pomocy.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 w zw. z ust. 4 cyt. ustawy, w ocenie Sądu przesłankami tymi są: posiadanie statusu weterana poszkodowanego i zwolnienie ze służby oraz objęcie jedną z wymienionych w przepisie form kształcenia.
Jeżeli zatem przesłanki te zostaną spełnione, pomoc na dany rok akademicki należy przyznać, gdzie wysokość tej pomocy nie jest różnicowana ani w ustawie, ani w rozporządzeniu, w zależności od tego, w jakim konkretnie momencie wnioskodawca uzyskał status weterana poszkodowanego i w jakim czasie nastąpiło zwolnienie ze służby w Policji. Jak wskazano wyżej, czas złożenia wniosku, o ile ww. przesłanki zostaną spełnione, ma znaczenie tylko w zakresie tego, czy pomoc zostaje wypłacona jednorazowo, czy też w 2 ratach.
Niewątpliwie skarżący w chwili złożenia wniosku był studentem i jednocześnie weteranem-poszkodowanym, zwolnionym ze służby w Policji. Tym samym w ocenie Sądu na dzień złożenia wniosku spełniał przesłanki przyznania pomocy określone w art. 27 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy o weteranach.
Zdaniem Sądu jakiekolwiek rodzaju wykluczanie z możliwości uzyskania pomocy tych funkcjonariuszy, którzy w tym samym roku akademickim rozpoczęli studia i jednocześnie łącznie spełnili przesłanki posiadania statusu weterana poszkodowanego i zostali zwolnieni ze służby z Policji, nie znajduje umocowania w przepisach ustawy oraz ma charakter dyskryminujący, sprzeczny z wynikającą z art. 32 Konstytucji RP zasadą równości.
Sąd nie podzielił tym samym wyrażonego na marginesie tej sprawy w zaskarżonej decyzji stanowiska, aby podstawę do odmowy udzielenia pomocy musiał być, poza założoną przez organy nieterminowością wniosku, także fakt, że wnioskodawca - weteran poszkodowany, który studiuje zaocznie w danym roku akademickim został zwolniony ze służby w trakcie trwania roku akademickiego (a nie zanim ten rok akademicki się rozpoczął). Biorąc pod uwagę treść art. 27 cyt. ustawy, Sąd ocenił, że w zaskarżonej decyzji w nieuprawniony sposób odwołano się, jako do istotnej dla możliwości przyznania pomocy, do tego rodzaju okoliczności, że przez część roku akademickiego, w trakcie którego skarżący studiował zaocznie na pierwszym roku i posiadał status weterana poszkodowanego, pozostawał jeszcze w służbie w Policji.
Z akt sprawy nie wynika, z jakich względów, pomimo, że wobec skarżącego wydano już w marcu 2024 r. orzeczenie, że jest on niezdolny do służby w Policji z przyczyn pozostających w związku ze służbą, przełożony skarżącego wydał rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji dopiero w dniu 20 stycznia 2025 r. ze skutkiem na dzień 27 lutego 2025 r.
Jak wskazano wyżej, to w jakim momencie roku akademickiego studiując zaocznie skarżący został zwolniony przez swojego przełożonego ze służby w Policji, pozostaje nieistotne z punktu widzenia spełnienia przesłanek przyznania pomocy i nie powinno być wykorzystywane dla odmowy przyznania pomocy, dla osób które istotnie potrzebują wsparcia dla możliwości przekwalifikowania się, realnie się kształcą i jako weteranom poszkodowanym, zwolnionym ze służby przysługują im z mocy ustawy uprawnienia ubiegania się o takie wsparcie. Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca zadbał o to, aby ta forma pomocy nie była nadużywana i służyła realnemu wsparciu, co gwarantuje przepis o konieczności zwrotu pomocy gdy nie ukończy się studiów, a więc gdy nie zostanie zrealizowany cel udzielonej pomocy. Celem ustawodawcy było zaś aby udzielona pomoc finansowa pomogła w podwyższeniu kwalifikacji przez osoby poszkodowane, tak aby miały one możliwość dostosowania się do rynku pracy, co w szerszym ujęciu stanowi też pomoc w przystosowaniu się do życia i pracy w przypadku osób poszkodowanych a także jest rodzajem uhonorowania weteranów poszkodowanych.
Zasady przyznania wskazanej pomocy są jasne, również co do jej wysokości, którą w pierwszej kolejności wyznacza łączna wysokość opłat za studia w danym roku akademickim na studiowanym przez wnioskodawcę kierunku, uwzględniając również, czy w danym roku akademickim program studiów zakłada jeden, czy dwa semestry. Najistotniejsze zatem pozostaje, jeżeli chodzi o sprecyzowanie zasad dotyczących wysokości pomocy, że na dany rok akademicki, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, pomoc jest przyznawana w wysokości opłaty, o której mowa w § 3 ust. 3 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, to jest ustalonej przez szkołę wyższą za naukę w danym roku akademickim uwzględniając jego poszczególne semestry. W przypadku uznania, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania pomocy, organ ma wtedy za zadanie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające jaka jest wysokość opłat za studia w danym roku akademickim na konkretnej uczelni na określnym kierunku i w określnym trybie (np. na studiach zaocznych), gdzie jeżeli dany rok akademicki zgodnie z programem studiów obejmuje dwa semestry – należy zsumować opłaty za oba semestry. Pomoc ta przysługuje przez czas trwania studiów, w każdym roku akademickim (art. 27 ust. 4 cyt. ustawy) a więc także na pierwszym roku studiów. Wskazana w art. 27 ust. 2 cyt. ustawy wysokość pomocy do 400% najniższej emerytury oznacza zatem jedynie jej górny limit., gdzie w zależności od ww. postępowania wyjaśniającego, może się okazać, że wysokość opłat za wszystkie semestry danego roku akademickiego jest niższa niż wskazany w art. 27 ust. 2 cyt. ustawy limit. Z obowiązujących przepisów wynika zatem, że wysokość pomocy w danym roku akademickim jest co do zasady równa opłatom za studia w tym roku akademickim, z ewentualnym obniżeniem jej do limitu z art. 27 ust. 2 cyt. ustawy. Na wysokość pomocy pozostają bez wpływu innego rodzaju koszty jakie ewentualnie ponosi się w związku ze studiami, jak np. koszty dojazdu, czy koszty zakupu książek czy pomocy naukowych. Tego rodzaju koszty nie są refundowane w ramach pomocy, o której mowa w art. 27 cyt. ustawy. Organ nie ma więc podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie tego rodzaju wydatków, a wnioskodawca podstaw do żądania zwiększania opłaty, o te koszty ponad wysokość pomocy wynikającej z ustawy, to jest zależnej tylko i jedynie od wysokości opłat za studia w danym roku akademickim.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu I instancji.
Sąd stwierdził, ze w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego w postaci § 3 ust. 1 rozporządzenia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Głównym powodem odmowy przyznania świadczenia było bowiem błędne stwierdzenie, że wniosek został złożony po terminie. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji pomimo, że stwierdzono, że wniosek jest spóźniony, na marginesie dokonano jednak odniesienia się w sposób merytoryczny do wniosku, to jest dokonano niewynikającego z treści art. 27 ust. 1 i 4 ustawy o weteranach wskazania, że pozostawanie w służbie przez część roku akademickiego, co do którego skarżący ubiegał się o pomoc, całkowicie wyklucza możliwość jej przyznania. Z tego względu pomimo tego, że faktycznie przepisów art. 27 ust. 1 i 4 ustawy o weteranach nie uczyniono podstawą wydania decyzji odmownych, Sąd przedstawił szerzej kontekst, w jaki należy rozumieć całości treści art. 27 cyt. ustawy i przepisów wykonawczych, biorąc pod uwagę ich literalne brzmienie, kontekst systemowy oraz cel wprowadzenia przez ustawodawcę uprawnień dla weteranów poszkodowanych, zwolnionych ze służby. W zaskarżonej decyzji wskazano przy tym błędnie jako podstawę jej wydania art. 27 ust. 3 ustawy o weteranach, co do którego ani skarżący, ani organ odwoławczy nie ma wątpliwości, że nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy tylko sytuacji, gdy program studiów na danym roku akademickim przewiduje jeden semestr studiów. Akta sprawy potwierdzają, że rok akademicki 2024/2025 jednolitych studiów magisterskich w trybie zaocznym na pierwszym roku kierunku Prawo na Uniwersytecie Gdańskim obejmował 2 semestry.
Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają z powyższych rozważań. Organy uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię i dokonają rozpoznania wniosku dotyczącego pomocy finansowej na rok akademicki 2024/2025 złożonego w dniu 19 marca 2025 r. przez weterana poszkodowanego, zwolnionego ze służby w Policji, posiadającego status studenta jednolitych studiów magisterskich.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło