III SA/Gd 313/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2007 r. uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 6 września 2007 r. J. R. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżący przebywa obecnie w zakładzie karnym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo z matką oraz dwoma braćmi, nie pracuje, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. W rubryce 10 wniosku, w której zgodnie z pouczeniem zawartym w treści formularza, należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący nie wskazał jakichkolwiek danych dotyczących ich wysokości. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Sąd, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 18 września 2007 r. (doręczonym w dniu 21 września 2007 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: oświadczenia matki oraz braci wnioskodawcy w przedmiocie źródeł i aktualnej wysokości uzyskiwanego przez nich dochodu oraz dołączenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie; odpisów zeznań podatkowych za 2006 r. złożonych przez jego matkę oraz braci, a w przypadku ich nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez jego braci oraz matkę rachunków bankowych (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie. Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, natomiast w piśmie procesowym z dnia 23 września 2007 r. zakwestionował zasadność wezwania Sądu z dnia 18 września 2007 r. Jego zdaniem przepisy o ochronie danych osobowych uniemożliwiają jego wykonanie. Dodatkowo podniósł, że osoby wymienione w treści wezwania nie są stronami postępowania w niniejszej sprawie, i nie utrzymuje z nimi kontaktu. W ocenie Sądu skarżący nie wykonał czynności określonych w wezwaniu z dnia 18 września 2007 r., choć nie było żadnych obiektywnych przeszkód uniemożliwiających mu jego wykonanie. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie, iż przepisy o ochronie danych osobowych stanowią przeszkodę do żądania informacji o stanie rodzinnym majątkowym skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo. Sąd zauważa, że instytucja prawa pomocy uregulowana jest w art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Wbrew twierdzeniom skarżącego, dla oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy decydujące znaczenie mają przepisy powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., zaś wezwanie Sądu nie narusza przepisów o ochronie danych osobowych. Jeżeli bowiem oświadczenie strony zawarte we wniosku, o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.) Natomiast § 4 wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 256 cyt. ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227 poz. 2245) stanowi, że dokumentami źródłowymi, które w przypadkach budzących wątpliwości mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym, mogą być w szczególności: 1) odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; 2) wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 3) wypisy z rejestrów urzędowych; 4) odpis aktualnych bilansów; 5) zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; 6) zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Dodatkowo podkreślić należy, iż w wezwaniu Sądu z dnia 18 września 2007 r., określony został 14 – dniowy termin na jego wykonanie, natomiast skarżący nie zwrócił się o jego przedłużenie, ani nie podjął działań zmierzających do przedłożenia żądanych dokumentów. W wykonaniu nałożonego obowiązku wnioskodawca mógł skorzystać z pomocy osób, z którymi – jak sam wskazał we wniosku – prowadzi wspólne gospodarstwo. Niewyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących aktualnej sytuacji finansowej skarżącego oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.