III SA/Gd 314/05
WyrokWSA w Gdańsku2005-11-17
Skład orzekający: Anna Orłowska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta był właściwym organem do stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, czy też właściwy był Kurator Oświaty na podstawie art. 9h Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Kuratora Oświaty oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, ponieważ obie zostały wydane przez organy niewłaściwe. Zgodnie z art. 9h ust. 2 Karty Nauczyciela, stwierdzenie nieważności czynności podjętych z naruszeniem przepisów ustawy lub przepisów o kwalifikacjach nauczycieli należy do właściwości organu sprawującego nadzór pedagogiczny, którym w tej sprawie był Kurator Oświaty. Decyzja Prezydenta Miasta o unieważnieniu aktu nadania stopnia awansu była zatem wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co skutkuje jej nieważnością.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła aktu nadania A. P. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Prezydent Miasta decyzją z marca 2005 r. unieważnił ten akt, a Kurator Oświaty decyzją z kwietnia 2005 r. utrzymał ją w mocy. Skarżąca kwestionowała posiadanie kwalifikacji do nauczania religii. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Kuratora Oświaty.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 marca 2005 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Kuratora Oświaty [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 marca 2005 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej Nr 1 w S. decyzją
z dnia 3 października 2000 r. nr [...] nadał A. P. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.
Decyzją z dnia 9 marca 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], powołując się na art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela oraz art. 104 § 1 , 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. unieważnił akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego A. P..
Po rozpoznaniu odwołania A. P. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia
18 kwietnia 2005 r. nr [...], powołując się na przepisy art.138 § 1 pkt 1 kpa, art.9 b ust. 7 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ przywołał przepisy § 2 ust.1 Porozumienia pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii , z których wynikają kwalifikacje do nauczania religii w szkołach podstawowych.
Wskazał, że skarżąca w dniu 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona na stanowisku nauczyciela religii w Publicznej Szkole Podstawowej nr 1 w S. na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć. Legitymowała się zaświadczeniem o złożeniu egzaminu magisterskiego z teologii dogmatycznej, fundamentalnej, moralnej oraz zaświadczeniem [...] Instytutu Teologicznego Filia Wydziału Teologii KUL w G. o zdaniu wszystkich egzaminów objętych planem nauczania studiów zaocznych bez obrony pracy magisterskiej. Organ stwierdził, że z powyższego wynika, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. oraz w dniu 3 października 2000 r., tj. w dniu wydania aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, skarżąca nie posiadała kwalifikacji do nauczania religii w rozumieniu cytowanego przepisu, bowiem nie posiadała dyplomu ukończenia studiów. Organ przywołał przepisy Porozumienia pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii, które weszło w życie dniem 6 września 2000 r. i w konkluzji stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżąca również nie posiada kwalifikacji na zajmowanym stanowisku, ponieważ nie uzyskała dyplomu ani nie kontynuuje studiów, wobec czego akt nadania skarżącej stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z naruszeniem przepisów o kwalifikacjach.
Organ wskazał, że w osnowie decyzji organ pierwszej instancji powinien stwierdzić nieważność decyzji zamiast unieważnienie decyzji, wobec brzmienia art. 156 § 1 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca A. P. podniosła, że posiada kwalifikacje do nauczania religii. Powołała się na treść § 2 pkt 3 Porozumienia pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli religii, w myśl którego kwalifikacje do nauczania religii w dotychczasowych szkołach zasadniczych oraz przedszkolach, sześcioletnich szkołach podstawowych, gimnazjach
i szkołach zawodowych posiadają studenci wyższych studiów teologicznych po ukończeniu czwartego roku, jeśli kontynuują studia. W dniu 3 października 2000 r. ukończyła V rok studiów na wydziale teologii KUL filia w G. bez obrony pracy magisterskiej, ale studia kontynuowała. §4 pkt 3 brzmi: skierowanie nauczyciela religii do danej szkoły , wydane przez właściwego biskupa, zaświadcza o posiadaniu kwalifikacji do nauczania religii. Skarżąca wskazała, że skierowanie takie otrzymała 30 sierpnia 2000 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie ze względów w niej wskazanych.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,
jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Prowadząc postępowanie administracyjne organy są obowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących ich właściwości (rzeczowej i miejscowej – art. 19 k.p.a.), bowiem decyzja wydana z naruszeniem takich przepisów jest nieważna, jak to wynika z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący
i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia.
W myśl art. 9 b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. nr 118, poz. 1112 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 1, oraz nauczycielom zatrudnionym w trybie art. 9a ust. 3lub 4 , w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nadawał - nauczycielowi stażyście stopień nauczyciela kontraktowego - dyrektor szkoły. Z kolei z ust. 6 tego przepisu wynikało, że w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków, o których mowa w ust. 1, dyrektor szkoły lub właściwy organ,
o którym mowa w ust. 4 pkt 2-4, odmawiał nauczycielowi, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego. Natomiast art. 9 b ust. 7 pkt 1 stanowił, iż organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach,
o których mowa w ust. 4 pkt 1-3 oraz ust. 6, jest odpowiednio - w stosunku do dyrektora szkoły - organ prowadzący szkołę.
Powołując się na cytowany przepis decyzję w pierwszej instancji w przedmiocie unieważnienia aktu nadania stopnia awansu zawodowego A. P. wydał Prezydent Miasta [...], zaś odwołanie skarżącej rozpoznawał [...] Kurator Oświaty, powołując się na treść art. 9 b ust. 7 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela.
Jednakże ustawa Karta Nauczyciela zawiera regulację szczególną jaką jest art. 9h. Przepis ten w ust. 1 pkt 1 stanowi, że nadzór nad czynnościami podejmowanymi
w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół, organy prowadzące szkoły oraz komisje, o których mowa w art. 9g ust. 1 i 2 - sprawuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Z ust. 2 tego przepisu wynika zaś, że czynności,
o których mowa w ust. 1, podjęte z naruszeniem przepisów ustawy, przepisów
o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów wydanych na podstawie art. 9 g ust. 10 są nieważne. Nieważność czynności stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister.
W świetle powyższego, skoro w niniejszej sprawie zakwestionowano decyzję o nadaniu skarżącej stopnia awansu zawodowego jako podjętą z naruszeniem przepisów
o kwalifikacjach nauczycieli, to w myśl art. 9 h ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności owej decyzji upoważniony był organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Organem sprawującym nadzór pedagogiczny jest
w sprawie niniejszej [...] Kurator Oświaty.
Oznacza to, że decyzja stwierdzająca nieważność aktu nadania, wydana przez Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 marca 2005 r. została wydana przez organ niewłaściwy, co stanowi jedną z przesłanek skutkujących nieważność decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym również odwołanie A. P. zostało rozpatrzone przez organ niewłaściwy.
W świetle powołanych regulacji prawnych zaskarżone decyzje należy uznać za wadliwe w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, gdyż nie zostały podjęte przez właściwe organy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art.134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji powinny mieć na uwadze powyższe rozważania co do wykładni art. 9 h ustawy Karta Nauczyciela. Wobec powyższego przedwczesne jest ocenianie zarzutów skargi.
Wobec uwzględnienia skargi na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło