III SA/Gd 319/22

WyrokWSA w Gdańsku2022-04-28

Skład orzekający: Janina Guść, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale jej aktywność zawodowa była w przeszłości ograniczona, a zakres obecnej opieki nie wyklucza całkowicie możliwości podjęcia zatrudnienia?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która rezygnuje z zatrudnienia lub go nie podejmuje w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Kluczowe jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku przyczynowo-skutkowego między brakiem aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania opieki. W przypadku wieloletniej bierności zawodowej wnioskodawcy, która nie została należycie uzasadniona, oraz gdy zakres sprawowanej opieki nie wyklucza całkowicie możliwości podjęcia zatrudnienia, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.
Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką A. R., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, wskazując na ograniczony zakres czynności opiekuńczych oraz wieloletnią bierność zawodową wnioskodawczyni. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 27 kwietnia 2020 r. B. K. wystąpiła do Burmistrza [...] z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką A. R. W wyniku przeprowadzonego postępowania Burmistrz [...] wydał w dniu 14 sierpnia 2020 r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku rozpoznania odwołania B. K., decyzją z dnia 18 grudnia 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Burmistrza [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując w uzasadnieniu, że przeprowadzone postępowanie nie pozawala na ustalenie istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem przez aktywności zawodowej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 10 maja 2021 r. nr [...], Burmistrz [...] ponownie odmówił B. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy powołał normę art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej w skrócie "k.p.a." oraz art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b, art. 20, art. 23 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.ś.r.". W uzasadnieniu wydanej decyzji Burmistrz [...] wskazał, że w związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy przeprowadzony został kolejny wywiad środowiskowy ze szczególnym uwzględnieniem częstotliwości oraz zakresu sprawowanej opieki. W ten sposób ustalono, że od około 10 lat B. K. opiekuje się mamą A. R., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i cierpi na postępujące z każdym rokiem reumatoidalne zapalenie stawów. Niepełnosprawna jest wdową, nie ma rodzeństwa. B. K. codziennie w godzinach porannych przyjeżdża do mamy i pomaga jej w myciu oraz ubieraniu się. Ponadto strona przygotowuje posiłki, sprząta mieszkanie, wykupuje leki oraz towarzyszy w wizytach lekarskich. A. R. porusza się o kulach. Do swojego domu B. K. wraca około godziny 19:00. Wnioskodawczyni jest w trakcie remontu domu by dostosować go do funkcjonowania mamy. Z załącznika nr 2 do wniosku wynika, że A. R. nie wymaga prowadzenia do toalety, podmywania, wymiany pieluch, smarowania kremami chroniącymi przed odparzeniami, przewracania na inny bok, czy mierzenia poziomu cukru lub podawania insuliny. Czynności, które B. K. wykonuje to kąpiel 2 razy w tygodniu, przygotowanie ubrań codziennie, ćwiczenia fizyczne rozruszające stawy codziennie, mierzenie ciśnienia i podawanie leków codziennie, przygotowanie posiłków codziennie, sprzątanie, pranie i prasowanie 3 razy w tygodniu, wizyty lekarskie 3 razy na miesiąc, opłacanie rachunków raz na miesiąc, robienie zakupów trzy razy w tygodniu. Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia organ stwierdził, że brak jest bezpośredniego związku pomiędzy zakończeniem przez B. K. aktywności zawodowej, a koniecznością opieki na niepełnosprawną A. R. Zdaniem organu, zakres czynności, które strona wykonuje pozwala na podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ ocenił, że deklarowany czas, jaki B. K. spędza z matką, w zestawieniu z wykonywanymi czynnościami, zdaje się być wygórowany. Organ wskazał, że wykonywane czynności należą do wsparcia członka rodziny, które powinno być bezinteresowne. W wyniku rozpoznania odwołania B. K., zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 10 maja 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył i omówił przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego po czym wskazał, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej, a sprawowaniem przez stronę opieki nad matką. Powołując się na zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że A. R. jest osobą na tyle samodzielną, że może pozostawać sama w domu, co zresztą ma obecnie miejsce. Nie ma zatem przeszkód aby wnioskodawczyni podjęła pracę, choćby w niepełnym wymiarze godzin. Jej sytuacja nie odbiega znacząco od obowiązków osób pracujących zawodowo, a jednocześnie prowadzących własne gospodarstwo domowe i wychowujących dzieci. Bezpośrednio przed podjęciem opieki nad matką wnioskodawczyni była jedynie sporadycznie aktywna zawodowo. Do 2008 r., tj. orzeczenia znacznego stopnia niepełnosprawności matki, skarżąca zatrudniona była przez 7 miesięcy w "A", w "B" - 4 miesiące oraz "C" - 3 miesiące. Najdłuższym okresem zatrudnienia był sklep mięsny "D", gdzie strona przepracowała ponad rok, co nastąpiło już jednak po wydaniu w orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności matki. Dowodzi to, że w jedenastoletnim okresie aktywności zawodowej wnioskodawczyni przepracowała łącznie nieco ponad 2 lata. W ocenie Kolegium, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego nie można przyjąć, że osoba, która dotychczas przepracowała jedynie 2 lata i nie pracuje od ponad 10 lat, chciałaby obecnie realnie podjąć zatrudnienie i nie podejmuje tego zatrudnienia jedynie z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W toku postępowania wnioskodawczyni złożyła jedynie oświadczenie, że nie stara się o podjęcie zatrudnienia, bo musi opiekować się mamą. Nie wyjaśniała natomiast, z jakich powodów nie pracowała (poza okresem 3-miesięcznym) od 2002 r. do 2008 r., tj. do orzeczenia niepełnosprawności mamy, ani co skłoniło ją do pracy po orzeczeniu tej niepełnosprawności w latach 2010-2011. Nie wyjaśniła również, dlaczego po wielu latach zmieniła zdanie odnośnie własnej aktywności zawodowej i chciałaby aktualnie podjąć zatrudnienie, które uniemożliwia jej sprawowanie opieki nad matką. Nie wskazała również, jaką pracę mogłaby z posiadanymi kwalifikacjami podjąć. Okoliczności te wskazują, że niepodejmowanie przez wnioskodawczynię zatrudnienia nie ma faktycznego, realnego związku ze sprawowaniem opieki. W skardze na decyzję organu odwoławczego B. K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Powołując się na orzecznictwo sądowe skarżąca podniosła, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Przede wszystkim nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w wyżej wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowią przepisy art. 17 ust. 1 i następne u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zgodnie uznały, że w sprawie brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki a niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej ze względu na zakres sprawowanej opieki, która nie uniemożliwia skarżącej podjęcia aktywności zawodowej. Ponadto organy obu instancji zwróciły uwagę na okoliczność wieloletniego niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia. Przechodząc do oceny stanowiska organów wskazać należy, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą. W świetle unormowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. obowiązkiem organów było więc ustalenie, czy w okolicznościach sprawy istnieje związek przyczynowy między niepodejmowaniem przez opiekuna zatrudnienia lub pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Niewątpliwie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy istotna była zatem także ocena, czy zakres (charakter) sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz jak to było już akcentowane, za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi nie tylko w sytuacji rezygnacji z zatrudnienia, lecz także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia, o czym w sposób wyraźny stanowi przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Sąd podziela stanowisko zgodnie z którym okoliczność, że podjęcie sprawowania opieki nie było bezpośrednio poprzedzone zatrudnieniem, z którego skarżąca by zrezygnowała nie wyklucza automatycznie przyznania świadczenia. Norma z art. 17 ust. 1 u.ś.r. przewiduje bowiem jako równorzędną przesłankę powstania prawa do świadczenia także okoliczność niepodejmowania zatrudnienia. Z dokonanych na podstawie zgromadzonych dowodów ustaleń organów wynika, że skarżąca, która na dzień złożenia wniosku miała 38 lat, była aktywny zawodowo jedynie przez około 28 miesięcy, tj. w okresach: 6 grudnia 2000 r. - 31 lipca 2001 r., 12 marca - 15 lipca 2002 r., 1 maja - 9 sierpnia 2007 r. oraz 13 stycznia 2010 r. - 31 stycznia 2011 r. Na skierowane w toku postępowania zapytanie organu, jaką pracę strona gotowa byłaby podjąć gdyby nie konieczność sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny oraz co sprawiło, że zmieniła zdanie odnośnie własnej aktywności zawodowej, skarżąca oświadczyła, że nie stara się o podjęcie zatrudnienia, bo musi opiekować się mamą. W realiach sprawy wieloletnia bierność zawodowa wnioskodawczyni przemawia jednak za uznaniem, że przyczyną niepodejmowania zatrudnienia nie jest wyłącznie konieczność sprawowania opieki. Co do zasady, w sytuacji długotrwałej bierności zawodowej, nie można wprawdzie wykluczyć zamiaru podjęcia pracy przez opiekuna. Okoliczności z tym związane powinny być jednak przez dochodzącego świadczenia pielęgnacyjnego należycie uzasadnione. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy okres bierności zawodowej jest niewątpliwie długi, a co ważne skarżąca nie wyjaśniła przyczyn takiego stanu rzeczy ani aktualnego zamiaru podjęcia pracy. Wyjaśnienia skarżącej budzą także wątpliwość w kontekście podjętego w 2010 r. zatrudnienia, już po wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności A. R. Skarżąca nie wyjaśniła dlaczego w przeszłości, mimo sprawowanej w niezmienionych okolicznościach opieki (skarżąca nie wskazała aby stan zdrowia mamy uległ zmianie), podjęcie zatrudnienia było możliwe, aktualnie zaś nie. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych w art. 3 pkt 22 nie zawiera definicji sprawowania opieki, niemniej z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wywieść można, że opieka musi być stała lub długoterminowa. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie musi to być opieka całodobowa, jednak nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie pracy zarobkowej. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Organy ustaliły, że czynności opiekuńcze skarżącej obejmują prowadzenie gospodarstwa domowego oraz czynności higieniczne, podawanie leków, pomiary ciśnienia oraz codzienne ćwiczenia mające na celu utrzymanie ruchomości stawów. Skarżąca umawia oraz dowozi matkę na badania i konsultacje lekarskie. Samodzielność A. R. uzależniona jest od pogody, przy sprzyjającej jest w stanie samodzielnie przygotowywać i spożywać posiłki, poruszać się po mieszkaniu, wykonywać czynności toaletowe. Przy niesprzyjającej pogodzie mama wnioskodawczyni ma natomiast trudności w poruszaniu się i musi wspierać się kulą, potrzebuje też pomocy w czynnościach dnia codziennego. Zgodnie z wyjaśnieniami niepełnosprawnej A. R., może ona pozostawać sama bez opieki, o ile córka przygotuje jej wcześniej posiłki i leki oraz pomoże w czynnościach toaletowych. Organy prawidłowo oceniły, że z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, aby A. R. wymagała opieki w tak dużym zakresie, który uniemożliwiałby skarżącej podjęcie aktywności na rynku pracy. Zwrócić należy uwagę, że niepełnosprawna nie jest osobą leżącą, czy w znacznym stopniu niesamodzielną, wymagającą opieki przez większą część dnia. Sprawowana opieka nie ma intensywnego i nieprzerwanego charakteru. Przeciwnie, z ustaleń organów wynika, że mama skarżącej samodzielnie wykonuje większość czynności dnia codziennego, pewne trudności pojawiają się jedynie przy złej pogodzie, jednak nadal A. R. przy odpowiedniej organizacji pomocy potrafi byś samodzielna. Świadczona pomoc ma charakter wsparcia w bieżącym, codziennym funkcjonowaniu. Szereg wymienionych czynności związanych jest w istocie z pomocą w prowadzeniu gospodarstwa domowego, w którym niepełnosprawna nadal zamieszkuje sama. Taka pomoc nie wyczerpuje znamion opieki uprawniającej do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Do czynności opiekuńczych zaliczyć można w zasadzie jedynie opisane przez organy czynności higieniczne, podawanie leków, pomiar ciśnienia oraz pomoc w ćwiczeniach. Czynności te nie zajmują jednak dużo czasu i mogą być wykonywane w odstępach czasu umożliwiających opuszczenie niepełnosprawnej, Podobnie dowożenie na badania i konsultacje lekarskie, które nie odbywają się każdego dnia. Z opisanych względów, w ocenie Sądu, przy odpowiedniej organizacji pełnionych obowiązków istnieje możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Sam natomiast fakt, że w treści orzeczenia o niepełnosprawności wskazano, że A. R. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby nie przesądza natomiast automatycznie, że zakres sprawowanej opieki lub pomocy wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Orzeczenie o niepełnosprawności jest niewątpliwe dokumentem wymaganym dla stwierdzenia istnienia niepełnosprawności w stopniu znacznym, jednakże ustalając zakres rzeczywiście sprawowanej opieki organ dokonuje ustaleń na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno dokumentu w postaci orzeczenia o niepełnosprawności, jak i innych zgromadzonych w sprawie dowodów. Zaznaczyć należy, że orzeczenie o niepełnosprawności posługuje się pojęciami stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Podjęcie zatrudnienia wyklucza niewątpliwie sprawowanie opieki o charakterze stałym, natomiast w przypadku gdy istnieje konieczność udzielania osobie niepełnosprawnej opieki długotrwałej lub pomocy, kwestia ta podlegać musi każdorazowo ocenie. W taki przypadku zakres wykonywanych czynności może bowiem umożliwiać podjęcie zatrudnienia. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie skarżąca wykonuje opiekując się mamą, istnieje możliwość podjęcia pracy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej opieki, jak i kwestii związanych ze stanem zdrowia oraz możliwością samodzielnego funkcjonowania przez niepełnosprawną. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Podniesione w skardze zarzuty nie zasługują za uwzględnienie. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył bowiem przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę, jako niezasadną. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło