III SA/Gd 32/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie WSA Tamara Dziełakowska, NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia 30 października 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) i art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierował M. B. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Decyzja została doręczona stronie w dniu 2 listopada 2009 r., a podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru złożyła matka M. B. Postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o art. 58 i 59 k.p.a., w następstwie wniosku w/w z dnia 5 stycznia 2010 r., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta wskazując, że w sprawie miało miejsce skuteczne doręczenie zastępcze rodzące taki sam skutek prawny jak doręczenie dokonane wprost adresatowi. Wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 317/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.B. na w/w postanowienie. Wyrok uprawomocnił się w dniu 19 października 2010 r. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie przez M. B. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 października 2009 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że w prowadzonym postępowaniu decyzja organu I instancji została doręczona z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w art. 43 k.p.a. Decyzję zawierającą prawidłowe pouczenie co do prawa odwołania odebrała bowiem matka M. B. w dniu 2 listopada 2009 r. Kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została z kolei definitywnie rozstrzygnięta gdyż wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu. W tym stanie odwołanie nadane na poczcie dopiero w dniu 8 stycznia 2010 r. należało uznać za wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.B. wniósł o uchylenie w/w postanowienia i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o orzeczenie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 października 2009 r. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że pismo odebrane przez matkę skarżącego zostało zagubione a dotkliwe, negatywne skutki powstałego zamieszania ponosić musi osoba nie mająca w swoim czasie wiedzy o tym, że uchybia terminowi. W ocenie skarżącego nie miał on wpływu na zaistniałą sytuację co oznacza, że niedotrzymanie terminu było niezawinione. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest z kolei w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W/w rozstrzygnięcie wydano m.in. w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Sąd zwraca uwagę, iż w fazie wstępnej każdego postępowania odwoławczego zadaniem organu odwoławczego jest ustalenie czy odwołanie jest generalnie dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem przepisanego terminu. Co istotne, niedopuszczalność odwołania wynikać może z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność przedmiotowa ma miejsce w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia oraz wyłączenia przez obowiązujące przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę pozbawioną legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 525). Z kolei uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i w rezultacie ostateczność decyzji wydanej przez organ I instancji. Organ odwoławczy jest zaś zobligowany do zbadania w fazie wstępnej postępowania odwoławczego czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Przyjmuje się przy tym, iż uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy w żaden sposób od uznania organu odwoławczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o art. 58 i 59 k.p.a., w następstwie wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2010 r., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 października 2009 r. wskazując, że w sprawie miało miejsce skuteczne doręczenie zastępcze (art. 43 k.p.a.) rodzące taki sam skutek prawny jak doręczenie dokonane wprost adresatowi. Co istotne, wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. B. na w/w postanowienie a przedmiotowy wyrok uprawomocnił się w dniu 19 października 2010 r. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać, że kwestia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu nie była badana w obecnym postępowaniu gdyż wszelkie okoliczności związane z tą materią zostały definitywnie przesądzone w wyroku z dnia 16 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał wtedy, że skarga na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania winna podlegać oddaleniu. Tym samym Sąd dał wyraz zapatrywaniu, że argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie a rozważania organu koncentrujące się wokół skuteczności doręczenia zastępczego (niezależnie od okoliczności związanych z zachowaniem się matki skarżącego) były w pełni prawidłowe. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się również jakichkolwiek uchybień, które – niezależnie od argumentacji zawartej w ówcześnie wniesionej skardze – winien był wziąć pod uwagę z urzędu. W następstwie w/w wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w pełni prawidłowe postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak wskazano wyżej, wydanie tego aktu przez organ odwoławczy jest obligatoryjne w przypadku uchybienia terminowi. Organ odwoławczy na tle określonych okoliczności faktycznych ma bowiem obowiązek wydania postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną art. 134 k.p.a. Z kolei z uwagi na prawomocność w/w orzeczenia z dnia 16 września 2010 r. Sąd nie ma obecnie żadnych podstaw do uznania, że okoliczności podawane przez skarżącego na obecnym etapie wyłączały kodeksowe konsekwencje wynikające z przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Sądy administracyjne sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, jedynie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw aby zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie wyeliminować z obrotu prawnego jedynie z uwagi na subiektywne odczucia skarżącego, w ocenie którego "terminy wynikające z przepisów prawa winny być przestrzegane, jednakże nie może to przysłonić rzeczywistych celów dla których to prawo jest tworzone, tj. przede wszystkim służenia obywatelom". W reasumpcji powyższych rozważań wniesioną skargę należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.