III SA/Gd 321/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na pismo Wojewody [...] z dnia 11 maja 2009 roku sygn. [...] w przedmiocie usunięcia naruszeń prawa w uchwałach dotyczących wynagradzania nauczycieli i podziału środków wyodrębnionych w budżecie na dofinansowanie dokształcania i doskonalenia zawodowego nauczycieli postanawia odrzucić skargę. W dniu 11 maja 2009 r. Wojewoda [...] powiadomił Radę Gminy [...], że po zbadaniu - w trybie nadzoru nad działalnością gminną - dwóch uchwał Rady z dnia 30 marca 2009 roku: Nr [...] w sprawie zasad wynagradzania nauczycieli../../ i Nr [...] w sprawie podziału środków wyodrębnionych w budżecie /.../, stwierdził, że uchwały naruszają w podany w piśmie sposób przepisy prawa, w związku z czym Wojewoda [...] wzywa Radę Gminy [...] do zmiany sprzecznych z prawem postanowień przedmiotowych uchwał na najbliższej sesji Rady pod rygorem podjęcia działań przewidzianych w art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W dniu 1 lipca 2009 r. Rada Gminy [...] ( działająca przez pełnomocnika Wójta Gminy [...]) złożyła skargę na wyżej opisane pismo, stanowisko Wojewody [...] nazwała rozstrzygnięciem nadzorczym i ,powołując przepisy art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 z 2001r., poz.1591 ze zm.),wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] obarczone jest licznymi wadami – narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zarzuty zostały w uzasadnieniu do skargi skonkretyzowane i szczegółowo uzasadnione. Między innymi strona skarżąca podniosła, że Wojewoda [...] nie wskazał formy prawnej swojego rozstrzygnięcia, mimo zobowiązania wynikającego z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie ze wskazanym przepisem, podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu. Dalej Gmina wskazała, że w wyniku wydania rozstrzygnięcia nadzorczego naruszony został interes prawny oraz kompetencje skarżącej, zatem zaistniały przesłanki formalne do wniesienia skargi wynikające wprost z dyspozycji art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca przyznała, że kompetencje nadzorcze wojewody jak i stosowane przez niego środki nadzoru są ściśle określone prawem. Podniosła, że w wyniku wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie strona skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, bo organ nadzoru nie powiadomił skarżącej o wszczęciu postępowania nadzorczego oraz nie pouczył o prawie do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 kpt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu podniesiono m.in., iż stanowisko prezentowane przez Gminę [...] jest błędne i całkowicie niezasadne. Skarżone pismo Wojewody [...] z dnia 11 maja 2009 roku nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym, co wynika zarówno z jego formy, treści jak i przebiegu postępowania w tej sprawie. Uchwały Rady Gminy [...] z dnia 30 marca 2009 roku, kwestionowane przez Wojewodę [...] we wskazywanych w piśmie z dnia 11 maja 2009 roku zapisach, wpłynęły do organu nadzoru w dniu 7 kwietnia 2009 roku, czyli – po upływie 30-dniowego terminu zakreślonego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem organ nadzoru nie mógł wydać w dniu 11 maja 2009 roku rozstrzygnięcia nadzorczego. Pismo Nr [...] z tego dnia, adresowane do Rady Gminy [...], stanowiło wezwanie do zmiany sprzecznych z prawem postanowień kwestionowanych uchwał przez Radę Gminy na najbliższej sesji we własnym zakresie, pod rygorem podjęcia działań przewidzianych w art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tj. – pod rygorem zaskarżenia uchwał do sądu administracyjnego. Wniesiono o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2009 roku ( data wpływu do Sądu) strona skarżąca oświadczyła, że po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na skargę podtrzymuje skargę i wszystkie twierdzenia i wnioski w niej zawarte. Podniesiono, między innymi, że czynność organu nadzoru - wbrew twierdzeniom podniesionym w odpowiedzi na skargę - jest rozstrzygnięciem nadzorczym, chociaż poniżej (strona 3 pisma) stwierdzono, że czynność Wojewody [...] nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć nadzorczych. Ponownie podniesiono, że Gmina [...] pozbawiona została możliwości obrony swych praw, gdyż nie zawiadomiono jej o wszczęciu postępowania nadzorczego. W końcowej części pisma ponownie wykazywano na zgodność z prawem zakwestionowanych przez Wojewodę [...] postanowień uchwał Rady z dnia 30 marca 2009 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oprócz kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art.3 § 3 p.p.s.a.) Strona skarżąca nie powołała w podstawach swojej skargi przepisu prawa dającego podstawę zaskarżenia do sądu administracyjnego stanowiska wojewody, wyrażającego swoje poglądy prawne w piśmie adresowanym do rady gminy w ramach nadzoru sprawowanego nad działalnością komunalną (art. 85 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku – o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej ustawą samorządową. Przywoływany w skardze art. 98 ust. 1 ustawy samorządowej stanowi, że rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Z powyższego wynika, że w ustępie 1 cytowanego art. 98 wymienione zostały rodzaje rozstrzygnięć organów nadzoru podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem Wśród nich nie wymieniono pism przedstawiających stanowisko organu nadzoru, wzywającego do usunięcia naruszeń prawa we własnym zakresie, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Zapewne z tej to przyczyny strona skarżąca starała się przypisać pismu Wojewody [...] z dnia 11 maja 2009 roku formę (cechy, znaczenie) rozstrzygnięcia nadzorczego, którym pismo to – oczywiście - nie jest. Szczegółowo wyjaśniał to Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę Gminy [...], wyjaśnienie to jest w pełni zrozumiałe i znajduje oparcie tak w stanie faktycznym sprawy jak i przywołanych przepisach prawa. W związku z powyższym, Sąd uznał wniesienie skargi za niedopuszczalne i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak sentencji. Końcowo – w odpowiedzi na zarzut zawarty w części III końcowy akapit skargi - można dodać, że ust. 3.art. 98 ustawy samorządowej, w brzmieniu: do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze adresowany jest do strony skarżącej, zatem w tej sprawie przepis nie dotyczy Wojewody [...].