III SA/Gd 322/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 13 września 2021 r. (nr [...]) o odmowie przyznania L. L. (dalej również jako "strona" lub "skarżący") specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie wynajmu mieszkania. Opisana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. została doręczona w dniu 17 stycznia 2022 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji k. 29 akt administracyjnych). Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2022 r. L. L. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w związku w planowanym przez niego zaskarżeniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Wniosek strony został uwzględniony przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który postanowieniem z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt III SPP/Gd 27/22 przyznał L. L. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pismem z dnia 11 lutego 2022 r. wystąpił do Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. o wyznaczenie dla L. L. radcy prawnego z urzędu. L. L. zaskarżył następnie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 27 grudnia 2021 r., (nr [...]) w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, którą samodzielnie wniósł w dniu 14 lutego 2022 r. (dowód: datownik poczty na kopercie przesyłki zawierającej skargę k. 5 akt sądowych). Okręgowa Izba Radców Prawnych w G. pismem z dnia 1 marca 2022 r., przesłanym także do wiadomości Sądu, poinformowała radcę prawnego I. K. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla L. L.. Jak wynika z akt sprawy III SPP/Gd 27/22 radca prawny I. K. odebrał wskazane pismo w dniu 4 marca 2022 r. W dniu 24 marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wypłynęło podpisane przez radcę prawnego I. K. pismo procesowe, nadane w dniu 17 marca 2022 r. zatytułowane "Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 grudnia 2021 r., sygn.. akt [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi". Radca prawny I. K. wskazał, że dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie dopiero w dniu 4 marca 2022 r., wobec czego ustalił z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w G. termin dokonania wglądu do akt sprawy, który przypadał ostatecznie na dzień 14 marca 2022 r. W ocenie pełnomocnika uznać tym samym należało, że termin siedmiu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, której termin uchybiono, rozpoczął swój bieg w dniu 14 marca 2022 r. i został zachowany. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu w trakcie biegu terminu do wniesienie skargi, choć niewątpliwie nie modyfikuje tego terminu, może jednak, - tak jak w ocenie pełnomocnika w przedmiotowej sprawie - stanowić podstawę do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne przywrócenia terminu reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), a w szczególności art. 85-88 p.p.s.a. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Należy podkreślić, że przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględnić dyspozycję art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przez niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu należy między innymi rozumieć sytuację, gdy strona złoży wniosek w przypadku gdy nie uchybiła terminowi – co a contrario wynika z art. 86 § 1 ab initio. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że warunkiem dopuszczalności wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest fakt uchybienia terminowi do dokonania czynności. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego L. L. złożył skargę samodzielnie w dniu 14 lutego 2022 r., to jest jeszcze zanim czynności w tej sprawie podjął wyznaczony dla niego pełnomocnik. Tym samym, w ocenie Sądu, skarga została złożona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Termin ten należy bowiem liczyć od dnia doręczenia stronie zaskarżonej decyzji, co jak wskazano na wstępie miało miejsce w dniu 17 stycznia 2022 r. W takim przypadku termin do wniesienia skargi kończył swój bieg w dniu 16 lutego 2022 r. Skoro zatem strona nie uchybiła terminowi do złożenia skargi, to wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do jej wniesienia należy uznać za niedopuszczalny. Sąd uznał jednocześnie, że pozostałe zawarte w piśmie pełnomocnika z dnia 17 marca 2022 r. twierdzenia należy zaś traktować zatem nie jako skargę, ale jedynie jako uzupełnienie skargi, wniesionej uprzednio przez stronę. Sąd podkreśla bowiem, że samo wniesienie skargi wszczynającej postępowanie przez sądem administracyjnym nie wymaga działań profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Skarga może być bowiem sporządzona i wniesiona osobiście przez stronę. W ocenie Sądu czynność taka jest zatem skuteczna także wtedy, gdy wcześniej stronie został już przyznany w danej sprawie pełnomocnik z urzędu. Przenosząc powyższe w realia przedmiotowej sprawy Sąd ocenił, że z treści sporządzonego i wniesionego do Sądu pisma L. L. z dnia 14 lutego 2022 r., jednoznacznie wynika, że jest to skarga do sądu administracyjnego dotycząca konkretnego aktu administracyjnego, to jest decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...], która w ocenie L. L. narusza prawo i jest dla niego krzywdząca. Okoliczność, że skarga została wniesiona już po wydaniu przez referendarza sądowego postanowienia o przyznaniu L. L. prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego pozostaje w tym wypadku bez znaczenia dla ceny terminowości wniesienia skargi przez stronę. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Wobec stwierdzenia, że złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny, Sąd podjął rozstrzygnięcie dotyczące jego odrzucenia, nie dokonując merytorycznej oceny złożonego przez pełnomocnika wniosku. Jedynie zatem na marginesie przedmiotowej sprawy wskazać można, że w ocenie Sądu nie można skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, gdy do uchybienia winy do wniesienia skargi - jako czynności, dla której jak podkreślono wyżej ustawa p.p.s.a. nie przewiduje przymusu adwokacko-radcowskiego, dochodzi wyłącznie z tej przyczyny, że strona oczekiwała na zakończenie procesu ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 260/08, czy postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 566/07 za Komentarzem – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck 2017, s. 521). W ocenie Sądu wyrażany w orzecznictwie pogląd o zasadności wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji oczekiwania na zakończenie procesu ustanowienia pełnomocnika z urzędu winien bowiem mieć co do zasady zastosowanie tylko wobec tych czynności procesowych, których strona nie może skutecznie dokonać samodzielnie z uwagi na wynikający z ustawy obowiązek dokonania ich przez profesjonalnego pełnomocnika (jak w przypadku skargi kasacyjnej). Wyrażony w powołanym przez pełnomocnika w postanowieniu WSA w Opolu z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Op 130/13 pogląd jest odosobniony i choć dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, wszystkie powołane w nim dla jego uzasadnienia orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego ( to jest postanowienia z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II FZ 125/09, z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt I FZ 198/06, z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt II FZ 47/07 oraz z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II FZ 570/11) odnoszą się w istocie do sytuacji związanych z uchybieniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.