III SA/Gd 323/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-08-21

Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Adam Osik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżący twierdzi, że nie otrzymał skutecznie korespondencji w pierwotnym postępowaniu z powodu doręczenia jej osobie nieuprawnionej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było wystarczających dowodów w aktach sprawy potwierdzających miejsce zamieszkania skarżącego w czasie pierwotnego postępowania oraz prawidłowość doręczeń korespondencji, co uniemożliwiło skarżącemu obronę jego praw.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 2001 r. o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, twierdząc, że nie otrzymał korespondencji, ponieważ była ona doręczana na niewłaściwy adres i odebrana przez osobę obcą. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając doręczenia za skuteczne, powołując się na adres widniejący w aktach kierowcy i we wniosku do WORD. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących prawidłowości doręczeń i ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 sierpnia 2024 r. Zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Sekretarz Sądowy Dagmara Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 maja 2025 r. nr SKO Gd/4543/24 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr WK-I.5430.3951.2023.SS; 2. zasądza na rzecz skarżącego W. L. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 sierpnia 2024 r., którą odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 31 grudnia 2001 r. w sprawie skierowania W. L. (dalej: "skarżący") na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Stan sprawy jest następujący: Komendant Wojewódzki Policji w G. wnioskiem z dnia 4 grudnia 2001 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdańska o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Prezydent Miasta Gdańska (dalej: "organ I instancji") zawiadomieniem z dnia 6 grudnia 2001 r. wszczął z urzędu postępowanie w ww. sprawie, a następnie decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Skarżący w dniu 4 lutego 2021 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący podał, że w postępowaniu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji korespondencja była wysyłana na adres: G. ul. W. [...], pod którym skarżący nie zamieszkiwał. Tym samym skarżący został pozbawiony udziału w tym postępowaniu. Informację o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B powziął z wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt [...], z którego treści wynikało, że uprawnienia zostały mu cofnięte decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 8 lutego 2020 r. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2024 r. organ I instancji odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 31 grudnia 2001 r. W uzasadnieniu wskazał, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postepowania, jak i decyzja z dnia 31 grudnia 2001 r. zostały skutecznie doręczone skarżącemu – korespondencja została skierowana na adres zamieszkania skarżącego (G. ul. W. [...]) i zostały odebrane przez domownika. Skarżący nie wskazywał innego adresu do doręczeń. W toku postępowania wznowieniowego organ I instancji zweryfikował akta kierowcy (skarżącego) i stwierdził prawidłowość doręczeń w trybie art. 43 k.p.a. Organ zwrócił uwagę, że w dniu 20 stycznia 2002 r. skarżący złożył wniosek w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w G. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, w którym jako adres zamieszkania wskazał G. ul. W. [...]. Zatem stawiając się na egzamin w WORD, był świadomy toczącego się wobec niego postępowania. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Podniósł zarzut naruszenia art. 7-9 k.p.a., art. 42 § 1 i 3, art. 43 i art. 44 w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wskazał, że korespondencja nie została skierowana na adres zamieszkania skarżącego, jak również nie została wydana domownikowi, a osobie obcej, nieprowadzącej ze skarżącym wspólnego gospodarstwa i nieupoważnionej przez niego do odbioru korespondencji. Zdaniem skarżącego organowi znany był prawidłowy adres zameldowania skarżącego oraz fakt, że skarżący pod adresem doręczenia nie mieszkał od ponad 10 lat, tj. od 1989 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia 5 maja 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja z dnia 31 grudnia 2001 r. zostały wysłane na adres: G. ul. W. [...]. Korespondencja została odebrana odpowiednio w dniu 11 grudnia 2001 r. i 7 stycznia 2002 r. przez W. P., osobę przebywającą w mieszkaniu – domownika. Dnia 20 stycznia 2002 r. skarżący złożył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w G. wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w celu wyznaczenia terminu na poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych, w którym jako adres swojego zamieszkania podał: G. ul. W. [...]. Następnie w dniu 5 lutego 2002 r. skarżący przystąpił do egzaminu teoretycznego i praktycznego, zatem miał wiedzę o wydanej decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. W tym stanie sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania, że skarżący bez swej winy nie brał czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia 31 grudnia 2001 r. Adres, na który organ I instancji kierował do skarżącego korespondencję w postępowaniu wynikał z bazy danych i był jedynym adresem znanym organowi I instancji. Przesyłki zostały odebrane. Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. Fakt, iż strona nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy powinien zostać udowodniony. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, że nie zamieszkiwał pod adresem, na który kierowana było korespondencja. Co więcej, zdaniem Kolegium, gdyby w istocie tak było, to skarżący nie podawałby tego adresu jako adresu zamieszkania we wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy złożonym w dniu 20 stycznia 2002 r. do WORD w G. Nie jest też rzeczą organu, aby po ponad 20 latach ustalać, w jakich relacjach skarżący pozostawał z osobą, która odbierała skierowaną do niego korespondencję. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia w całości decyzji organów obu instancji, stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 31 grudnia 2001 r. została wydana z naruszeniem prawa oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia: 1/ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegający na niedostatecznym wyjaśnieniu motywów przyjęcia przez organ, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania, że skarżący bez swojej winy nie brał czynnego udziału w postępowaniu w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego; 2/ art. 42 § 1 i 3 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na dowolnej i nieprawidłowej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało przyjęciem, że korespondencja kierowana na adres: ul. W. [...] w G. była skutecznie doręczana skarżącemu, podczas gdy nie została doręczona ani na adres zamieszkania skarżącego, ani na inny adres wskazany w tym postępowaniu przez skarżącego, ani nie została odebrana przez domownika; 3/ art. 43 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęciu, że osoba trzecia, która odebrała korespondencję kierowaną do skarżącego, tj. W. P., jest domownikiem skarżącego, a w konsekwencji przyjęcie, że decyzja została skutecznie doręczona, podczas gdy skarżący nie zna osoby, która odebrała korespondencję, a zatem nie została ona przekazana domownikowi skarżącego, lecz osobie obcej, nieprowadzącej z nim wspólnego gospodarstwa i nieupoważnionej przez niego do odbioru korespondencji; 4/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że rzekome wskazanie przez skarżącego adresu: G., ul. W. [...] we wniosku z dnia 20 stycznia 2002 r. skierowanym do WORD w G. (tj. do innego organu, w innym postępowaniu i po wydaniu zaskarżonej decyzji), który nie został załączony do akt niniejszego postępowania, świadczy o tym, że skarżący nie podawał jakiegokolwiek innego adresu do korespondencji oraz że z ww. wniosku wynika, że skarżący w dniu 5 lutego 2002 r. przystąpił do egzaminu teoretycznego i praktycznego, zatem musiał mieć wiedzę o wydanej decyzji w przedmiocie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego; 5/ art. 77 § 1 w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez uznanie przez organ, iż nie jego rzeczą jest, by po ponad 20 latach ustalać, w jakich relacjach pozostawał skarżący z osobą, która (zdaniem organu) pod jego adresem zamieszkania odebrała korespondencję skierowaną do niego od organu, podczas gdy organ zobowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy , natomiast niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego powinien rozstrzygnąć na korzyść skarżącego; 6/ art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w taki sposób, by pogłębić zaufanie strony postępowania do organów państwowych, w tym w szczególności nieprzeprowadzenia dokładnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego tego, czy osoba, która odbierała korespondencję kierowaną do skarżącego na ul. W. w G., była osobą, o której mowa w art. 43 k.p.a. (domownikiem strony); zaniechania dokonania ustaleń odnośnie więzów łączących skarżącego i osobę, która odbierała korespondencję, a także tego, gdzie skarżący zamieszkiwał w czasie, kiedy kierowano do niego korespondencję, mimo że organ posiadał z urzędu wiedzę o adresie zameldowania skarżącego, a w konsekwencji uniemożliwienie skarżącemu udziału w postępowaniu, bez jego winy. Argumentacja skargi koncentruje się na wykazaniu, że osoba, której doręczono korespondencję przeznaczoną dla skarżącego nie była członkiem jego rodziny, nie była osobą, z którą skarżący na co dzień zamieszkiwał lub też upoważnił ją do odbioru korespondencji. W świetle art. 43 k.p.a. nie miała zatem statusu domownika skarżącego. Nadto skarżący wskazał, że w czasie wydania decyzji z dnia 31 grudnia 2001 r. zamieszkiwał pod adresem: ul. O. [...] w G.. Decyzja winna zostać doręczona na adres znany organowi w dniu 31 grudnia 2001 r., a był to adres zameldowania skarżącego. Skarżący zwrócił uwagę, że adres wskazany we wniosku z dnia 20 stycznia 2002 r. skierowanym do WORD w G., na który powołują się organy, został zapisany niejako automatycznie. Skarżący informował, że podczas składania wniosku do WORD pracownik spisywał jego dane i podał, że w ewidencji WORD skarżący nadal figurował pod adresem: G. ul. W. [...]. Ewentualny błąd pracownika placówki WORD nie ma wpływu na to, że skarżący mógł odebrać wcześniejsze pisma, a zwłaszcza decyzję z dnia 31 grudnia 2001 r., dotyczące innego postępowania. W dniu 31 grudnia 2001 r. wniosek do WORD nie został jeszcze złożony, zatem decyzja wcześniejsza nie mogła być skutecznie doręczona na adres wskazany później. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. W niniejszej sprawie organy, po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 31 grudnia 2001 r. w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – odmówiły uchylenia tej decyzji. Podstawą faktyczną takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że wskazywane przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu- nie zaistniały. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że adres (G., ul. W.), na który kierowano do skarżącego korespondencję – zawiadomienie o wszczęciu postępowania, decyzję – był jedynym znanym organowi pierwszej instancji adresem i wynikał on z bazy danych. Ponadto adres ten skarżący wskazał we wniosku skierowanym do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego z dnia 20 stycznia 2002 r., dotyczącym zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Skarżący podnosił natomiast, że nie zamieszkiwał w tym czasie pod adresem przyjętym przez organy, bowiem od 1989 r. zamieszkiwał w G. przy ul .O., a jeżeli adres G., ul. W. figurował w systemie organu oraz dokumencie potwierdzającym kwalifikacje skarżącego do kierowania pojazdami, to skarżący nie podawał tego adresu w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. O prawidłowości doręczenia mu przesyłek w tym postępowaniu nie może też świadczyć wpisanie adresu G., ul. W. we wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, skoro sporządzony był on już po zakończeniu omawianego postępowania. Dokonując oceny legalności wydanych decyzji stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że - jak wynika z przepisu art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zauważyć zatem trzeba, że w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych brak jest dokumentów, zgromadzonych przez organy obu instancji w toku prowadzonego przez nie postępowania, dotyczących okresu sprzed wszczęcia postępowania, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia 31 grudnia 2001 r., a dotyczących wskazywanego przez skarżącego miejsca zamieszkania. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji z dnia 23 sierpnia 2024 r. powołał się na "weryfikację akt kierowcy", nie precyzując bliżej , jakiego rodzaju są to akta i czy pochodzą sprzed wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, że adres G., ul. W. był jedynym znanym adresem skarżącego "i wynikał On z bazy danych". Jakiego rodzaju była to baza danych organ nie wyjaśnił. W aktach sprawy znajduje się natomiast wniosek skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, pochodzący z dnia 20 stycznia 2002 r. , wobec czego został on sporządzony już po przeprowadzeniu omawianego postępowania administracyjnego i wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 31 grudnia 2001 r. Dane dotyczące miejsca zamieszkania skarżącego, wskazane we wniosku z dnia 20 stycznia 2002 r. , mogłyby najwyżej posłużyć jako argument przemawiający za tym, że miejscem zamieszkania skarżącego było mieszkanie znajdujące się pod adresem G., ul. W., pod które kierowano do skarżącego korespondencję w toku postępowania, zakończonego wydaniem decyzji z dnia 31 grudnia 2001 r. W aktach administracyjnych brakuje jednak dokumentów, z których wynikałyby dane, wskazywane wówczas przez skarżącego, a ujmowane w ewidencji kierujących pojazdami, czy też wpisane do jego dowodu osobistego, a także dane, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, dotyczące zameldowania skarżącego. W aktach sprawy znajduje się co prawda pismo Kierownika Referatu Praw Jazdy Urzędu Miejskiego w G. z dnia 20 czerwca 2025 r., mające stanowić odpowiedź na zapytanie organu odwoławczego z dnia 18 czerwca 2025 r., jednak oba pisma nie tylko zostały sporządzone już po wydaniu zaskarżonego postanowienia z dnia 5 maja 2025 r., ale też pytanie dotyczy miejsca zameldowania skarżącego w okresie od grudnia 2021 r. do końca 2022 r., czyli okresu nie związanego ze stanem faktycznym sprawy, a odpowiedź - okresu od 19 listopada 1985 r. do 25 kwietnia.2002 r. oraz od 19 grudnia 2002 r. do 12 sierpnia 2013 r. Nie można zatem uznać, by były to informacje rzetelne , a ponadto nie zostały pozyskane przez organy w toku prowadzonego przez nie postępowania. W tej sytuacji twierdzenia organów obu instancji, dotyczące miejsca zamieszkania skarżącego i prawidłowości doręczeń kierowanej do niego korespondencji, są pozbawione oparcia w zebranym materiale dowodowym. Treść dokumentów powstałych już po przeprowadzeniu omawianego postępowania administracyjnego nie może stanowić samodzielnej podstawy ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego. Mając na uwadze powyższe wskazać trzeba, że w czasie, gdy prowadzone było postępowanie zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 31 grudnia 2001 r. , przepisy art. 41 i 42 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. , Nr 98, poz.1071 dalej "k.p.a.") miały następującą treść : Art. 41. § 1. W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. § 2. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Art. 42. § 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. § 2. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Użyte w art. 42 §1 k.p.a. sformułowanie: "mieszkanie osób fizycznych" należy utożsamiać z adresem zamieszkania tych osób, z uwagi na użyty w art. 42 §1 k.p.a. zwrot "o każdej zmianie swego adresu". Należy zwrócić uwagę, że z przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. , Nr 98, poz.602 , dalej jako "p.r.d.") w brzmieniu z omawianego okresu wynika, że utworzona została centralna ewidencja kierowców, zwana "ewidencją" , w której – zgodnie z art. 100a ust. 2 p.r.d.- gromadzi się dane o osobach posiadających lub którym cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi lub tramwajami, zwane dalej "uprawnieniami". W myśl art. 100b ust.1 p.r.d, w ewidencji gromadzi się dane o osobach nią objętych: 1) imię i nazwisko, 2) numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), 3) adres zamieszkania, 4) rodzaj oraz zakres uzyskanego uprawnienia, 5) datę uzyskania pierwszego uprawnienia, a w przypadku jego cofnięcia - także datę ponownego uzyskania uprawnienia, 6) datę ważności uprawnienia, 7) numer dokumentu stwierdzającego uprawnienie, 8) ograniczenia dotyczące uprawnienia, 9) nazwę organu, który wydał dokument stwierdzający uprawnienie, 10) dotyczące: a) zatrzymania dokumentu stwierdzającego uprawnienie oraz jego zwrócenia, b) cofnięcia uprawnienia oraz jego przywrócenia, c) utraty dokumentu stwierdzającego uprawnienie oraz jego odnalezienia, d) zastosowania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. W myśl art. 100b ust.2 pkt 1 p.r.d. dane, o których mowa w ust. 1, wymienione w pkt 1-9 przekazuje do ewidencji organ właściwy w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, niezwłocznie po wydaniu dokumentu stwierdzającego uprawnienie. Ponadto art. 98 ust. 1 p.r.d. stanowił, że kierujący pojazdem jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nie przekraczającym 30 dni o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w dokumencie uprawniającym do kierowania pojazdem lub o jego utracie. Dane zawarte w dokumencie uprawniającym do kierowania pojazdem normowało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 13 czerwca 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2001r., Nr 70, poz.729). Z opisu wzoru krajowego prawa jazdy, zawartego w załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia wynika, że w krajowym prawie jazdy umieszcza się m.in. nazwisko, imię (imiona), podpis posiadacza, adres. Zatem w przepisach k.p.a., jak i przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym jednakowo posłużono się pojęciem miejsca zamieszkania. Ponadto ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071) wiąże miejsce zamieszkania z miejscem pobytu, stanowiąc w art. 25 , że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Treść tego przepisu nie uległa zmianie od wejścia w życie ustawy Kodeks cywilny. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia "mieszkania" i w tej kwestii należy odwołać się do przepisów k.c., w którym ustawodawca posłużył się pojęciem miejsca zamieszkania. Pojęcie to należy potraktować jako synonim użytego w k.p.a. "mieszkania", gdyż zamieszkiwać można wyłącznie w mieszkaniu (lokalu mieszkalnym). Z kolei obowiązująca w omawianym okresie ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 87, poz.960) normowała obowiązek meldunkowy, stanowiąc w art. 5 ust. 1 , że osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Przepis art. 10 ust. 1 w/w ustawy stanowił, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba , że w postępowaniu , zakończonym decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r., organ nie działał na wniosek skarżącego, który w przypadku wszczęcia postępowania z jego inicjatywy byłby zobowiązany do podania swojego adresu, na który doręczano by mu korespondencję (art. 63 § 2 k.p.a.). W innym przypadku przy doręczaniu pierwszego pisma w sprawie organ powinien ustalić adres strony, korzystając w tym celu z wszelkich dostępnych mu danych i informacji. Ponieważ przepisy k.p.a. nie zawierają szczególnych norm regulujących zasady ustalania adresów stron, adresy te ustala się na podstawie wszelkich informacji możliwych do uzyskania przez organ. Organ może korzystać m.in. z ewidencji ludności czy z centralnej ewidencji kierowców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 799/16 stwierdził, że "w przypadku zmiany stanu faktycznego w zakresie informacji umieszczonych na wydanym skarżącemu dokumencie prawa jazdy, strona, stosownie do treści art. 98 ust. 1 p.r.d., winna poinformować o powyższej okoliczności właściwy organ w terminie 30 dni". "Żaden przepis nie zobowiązuje organu administracyjnego do samodzielnego ustalania adresu osoby fizycznej w sytuacji, gdy podaje on w zgłoszeniu identyfikacyjnym konkretny adres. Organ nie ma podstaw do tego, aby wątpić, że adres ten jest prawidłowy" (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r. , sygn. akt I SA/Gd 23/13). Powyższe poglądy należy podzielić. Dodać należy, że podobnie rzecz się ma w sytuacji obowiązku meldunkowego. Choć miejsce zameldowania nie musi być tożsame z miejscem zamieszkania, organ nie ma podstaw, by wątpić, że miejsce zameldowania osoby fizycznej, widniejące w ewidencji ludności, nie jest jej miejscem zamieszkania, skoro ustawodawca nałożył na obywateli obowiązek aktualizowania danych miejsca pobytu. Zatem to strona, w swoim dobrze pojętym interesie, powinna dopełniać obowiązków, nałożonych nań przez przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji organ zasadnie zauważył, że skarżący nie wykazał, że nie mieszkał w omawianym okresie pod adresem G., ul. W. W skardze skarżący podnosi, że organ z danych meldunkowych miał wiedzę , że pod w/w adresem skarżący nie mieszkał. Okoliczność ta nie została jednak przez organy w toku postępowania wyjaśniona. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji ( punkt 1. sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis sądowy (200 zł), koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłata za pełnomocnictwo (17 zł). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji przede wszystkim będzie zobowiązany do uzupełnienia materiału dowodowego – zweryfikuje akta meldunkowe, centralną ewidencję kierowców, wpisy w dokumencie stwierdzającym uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami, dokumenty Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w G., mając na uwadze powyższe wskazania, co pozwoli organowi na dokonanie ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania skarżącego, prawidłowości dokonanych doręczeń, a w konsekwencji – do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wyniki wspomnianej weryfikacji muszą znaleźć odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło