III SA/Gd 326/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz WSA Felicja Kajut Protokolant Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 11 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] po rozpatrzeniu odwołania w dniu 11 maja 2005 r. utrzymał w mocy decyzje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 23 lutego 2005 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u H. L. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ wydający decyzję w I instancji oparł rozstrzygnięcie na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 22.09.2003 r. i Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia 16.07.2004 r. oraz wywiadzie środowiskowym, sporządzonym w dniu 21.02.2005 r. Z wywiadu środowiskowego wynika, że od 1962 r. do 2001 r. H. L. pracowała w różnych placówkach oświatowych na stanowisku nauczyciela języka polskiego w narażeniu na nadmiemy wysiłek głosowy. Orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] stwierdziło u strony przewlekłe zapalenie krtani i brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ taka jednostka chorobowa nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Instytut Medycyny Pracy [...] jako jednostka orzecznicza II instancji potwierdziła powyższe orzeczenie, rozpoznając, przewlekły suchy nieżyt krtani oraz niedomykalność fonacyjną fałdów głosowych, cechy dysfonii hypofunkcjonalnej na skutek pierwotnej hyperfunkcji. Jednostka stwierdziła ponadto, iż aktualne zmiany morfologicznoczynnościowe w obrębie krtani i zaburzenia głosu mają charakter pozazawodowy. W odwołaniu do decyzji I instancji H. L. podniosła, że przez 40 lat pracowała jako nauczycielka języka polskiego, również w godzinach nadliczbowych. Dodatkowe zajęcia popołudniowe wymagały od niej dużej eksploatacji głosu a już od kilku lat odczuwa dolegliwości w obrębie gardła i krtani. Organ odwoławczy uznał, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony przez uprawnioną osobę i nie budzi zastrzeżeń, a orzeczenia lekarskie zostały wydane przez instytucje uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych. Z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, iż strona od 1990 r. jest na emeryturze bez narażenia na nadmierne obciążenie narządu głosu. W latach 1990-2001 H. L. pracowała w niepełnym wymiarze czasu pracy (7/18 etatu), co nie stwarzało ryzyka nadmiernego wysiłku głosowego. Po raz pierwszy zgłosiła się z powodu zaburzeń głosu w 1997 r. tj. 7 lat po przejściu na emeryturę. Rozpoznano wówczas przewlekły nieżyt krtani prosty, czyli nie stwierdzono żadnych zaburzeń głosu mających sugerować wpływ wysiłku głosowego na narząd głosu. Strona była w latach 2000-2004 wielokrotnie badana ale uprawnione jednostki medyczne nie rozpoznały u niej choroby zawodowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. L. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu stwierdzając, że przez 40 lat pracowała jako nauczycielka języka polskiego. W tym czasie organizowała dodatkowe zajęcia recytatorskie, hepeningi oraz przygotowywała uczniów do egzaminów wstępnych do szkół średnich. Jej uczniowie uzyskiwali najwyższe wyniki w kursach recytatorskich, polonistycznych i innych; wielu studiowało na uczelniach zagranicznych. Skarżąca podniosła, iż w niektórych latach pracowała w dwóch placówkach oświatowych na raz. Obecnie skarżąca czuje się rozgoryczona i ma poczucie niesprawiedliwości. Jako osoba samotna boryka się nieustannie z kłopotami finansowymi. Nie chce zamieszkać w ośrodku dla ubogich. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie Sąd zauważył, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji jest powołany § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm.), gdy w dacie orzeczenia obowiązywało już nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Sąd wziął pod uwagę, iż regulacja § 10 pierwszego z powyższych rozporządzeń jest faktycznie identyczna z regulacją § 8 nowego rozporządzenia, które stanowi, że "inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika'. Zatem okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zważyć przy tym należy, iż orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia 16 lipca 2004 r. w uwagach wskazuje, iż w związku z rozpoczęciem postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w kierunku choroby zawodowej w dniu 8 września 2000 r. niniejsze orzeczenie lekarskie wydane jest zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu /.../, czyli na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Ponieważ stwierdzenie zawarte w tej uwadze nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy, natomiast pierwsze pismo z wnioskiem o przeprowadzenie wywiadu epidemiologicznego jest datowane na 6 czerwca 2003 r., Sąd uznał, że zastosowanie winny mieć przepisy w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Zgodnie z powołanym przepisem § 8 w/w rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję w sprawie choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zgodnie z prawem, aby można było stwierdzić chorobę zawodową u danej osoby, muszą być spełnione kumulatywnie następujące przesłanki: 1) choroba musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia, 2) w środowisku pracy muszą istnieć czynniki szkodliwe dla zdrowia, 3) istnieje związek przyczynowy między czynnikami występującymi w środowisku pracy a stwierdzonym schorzeniem. Ponadto co do niektórych chorób, udokumentowane objawy schorzenia muszą nastąpić w określonym przedziale czasowym, mimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W przypadku przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, jest to okres 2 lat. Zgodnie z punktem 15 załącznika do przedmiotowego rozporządzenia Rady Ministrów 2002 r. do chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym zalicza się: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych oraz niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Nie należą do nich stwierdzone u skarżącej przewlekłe stany zapalno – infekcyjne gardła i krtani. Sąd podkreśla, iż orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki badawcze są opiniami biegłych w rozumieniu art. 84 kodeksu postępowania administracyjnego. W zakresie specjalistycznej wiedzy medycznej orzeczenia lekarskie są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej orzekających w sprawie choroby zawodowej. Zgodnie z utrwaloną praktyką sądów opinia lekarska w takiej sprawie ma charakter opinii biegłego i wiąże organ inspekcji sanitarnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 1998 r. I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150). Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania wiedzy medycznej lekarzy i tym samym do oceny opinii pod względem medycznym. W ocenie Sądu wskazane orzeczenia lekarskie, które stały się podstawą decyzji organów inspekcji sanitarnej są prawidłowe pod względem formalnym i prawidłowo uzasadnione. Co istotne oba orzeczenia lekarskie zgodnie stwierdzają, iż nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zatem w sprawie H. L. brak spełnienia przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej. Przede wszystkim nie został stwierdzony związek przyczynowy między warunkami w środowisku pracy a schorzeniem. Zgodnie z orzeczeniem lekarskim z dnia 16 lipca 2004 r. źródeł zdiagnozowanego u skarżącej schorzenia należy upatrywać w zmianach narządu głosu uwarunkowanymi wiekiem, zaburzeniami hormonalnymi. W takich okolicznościach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja była prawidłowa. Rozumiejąc rozgoryczenie i motywację skarżącej stwierdzić należy jednak, iż znaczące dokonania na gruncie zawodowym, nie są argumentem o charakterze prawnym, które mogą prowadzić do wzruszenia zgodnej z prawem decyzji. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.