III SA/Gd 329/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut,, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 6 czerwca 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 kwietnia 2007 r. nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania E. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w S, wskazując w uzasadnieniu, iż w/w w świetle zeznań niektórych świadków i kontroli meldunkowej nie opuściła spornego lokalu trwale i dobrowolnie. Przesądza o tym także fakt, iż w lokalu znajdują się rzeczy osobiste E. S. Powyższa decyzja została zaskarżona przez K. G. Skarżący wskazując na niewiarygodność zeznających w sprawie świadków i krzywdzący charakter wydanego rozstrzygnięcia podniósł, iż E. S. sporadycznie przebywa w lokalu faktycznie zamieszkując w K. przy ul. [...]. Tym samym niezasadne w ocenie skarżącego jest wydanie decyzji odmawiającej wymeldowania jego [...]. W istocie bowiem nie może on korzystać z małego mieszkania stanowiącego jego własność, w sytuacji gdy w lokalu zameldowane mają być oprócz niego [...] inne osoby. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle zarzutów w niej podniesionych punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania aktów administracyjnych stanowić winna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd zwraca uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby. W całej rozciągłości podzielić należy zaś pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05, baza Lex nr 192912), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest równocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd. Stąd też wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. W tym świetle podnieść również należy, iż organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje w określonej sprawie, winny uwzględniać fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 maja 2002 r. orzeczenia o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 w/w ustawy (sygn. akt K 20/01, publ. OTK-A 2002/3/34). Organy administracji nie badają zatem uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, baza Lex nr 49415) stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Co istotne, takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego, przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Generalnie zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, iż E. S. nie korzysta z lokalu w sposób ciągły. W/w nie przebywa bowiem w lokalu z dnia na dzień, co sama potwierdza (vide: protokół przesłuchania strony – k. [...] akt administracyjnych). Nie mniej jednak nie można uznać, iż w/w opuściła definitywnie przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały w rozumieniu art. 15 ust. 2 cytowanego aktu normatywnego. Powyższa teza wynika zwłaszcza z bezspornego faktu, iż w/w sporadycznie przebywa w przedmiotowym lokalu, w którym, co ustalono w toku oględzin i kontroli meldunkowej (k. [...] i k. [...] akt administracyjnych) znajdują się niektóre jej rzeczy osobiste. Przebywanie uczestniczki postępowania w spornym lokalu potwierdza większość przesłuchanych w sprawie świadków ([...] – k.[...] akt administracyjnych, [...] – k. [...], [...] – k. [...]). Nie można więc uznać, iż w sprawie mamy do czynienia z definitywnym opuszczeniem lokalu w sposób dobrowolny i trwały. Odmowa wymeldowania E. S. ze spornego lokalu nie stanowi w istocie fikcji meldunkowej. W/w, jak wynika z materiału dowodowego sprawy ma bowiem nadal zamiar przebywania w spornym lokalu. Okoliczność, iż jest skonfliktowana z mężem swojej nieżyjącej matki nie ma tu żadnego znaczenia. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, iż nie opuściła ona spornego lokalu trwale i dobrowolnie. Podejmuje bowiem działania potwierdzające traktowanie tego lokalu jako swojego centrum życiowego. Skomplikowana życiowo sytuacja sprawia, że E. S. sypia w lokalu nieregularnie ale fakt ten nie może przesądzać o spełnieniu przesłanki wymaganej powołanym przepisem do wymeldowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z materiału dowodowego nie wynika aby cały czas zamieszkiwała poza lokalem. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości nie rozpatruje zaś sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Jego właściwość ogranicza się bowiem do kontroli przestrzegania prawa. Nie może więc kwestionować konkretnego rozstrzygnięcia administracyjnego na podstawie przesłanek pozaprawnych w sytuacji gdy dana osoba nie zerwała w sposób ostateczny więzi z lokalem, w którym jest zameldowana (która to przesłanka musi być spełniona w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, aby wydać pozytywną decyzję w przedmiocie zameldowania). Subiektywne odczucia skarżącego dotyczące zaistniałej sytuacji faktycznej sprawy, a koncentrujące się wokół jego stosunków z E.S. i jej bratem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą jednak stanowić podstawy do wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego. Podobnie sąd administracyjny nie może brać pod uwagę równolegle toczonych postępowań stricte dotyczących stosunków osobistych pomiędzy skarżącym a uczestnikiem postępowania. W reasumpcji powyższych rozważań uznać należało, iż organ I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie nie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za wymeldowaniem E. S. z pobytu stałego. W sprawie podjęte zostały bowiem wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ I instancji wnikliwie i w sposób obiektywny (ponownie prowadząc postępowanie) przeprowadził stosowne czynności dowodowe, dążąc do ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy ponownie rozpatrujący i rozstrzygający sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej wprost w art. 15 k.p.a. Na marginesie jedynie dodać należy, że intencją skarżącego jest odzyskanie lokalu przez niego jako właściciela, jednakże podkreślić należy, że takiemu celowi nie służy postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie. W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.