III SA/Gd 331/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. C. na uchwałę Zarządu Rodzinnych Ogrodów Działkowych im. J.H. w G. z dnia 27 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej postanawia: odrzucić skargę. R. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę z dnia 27 lipca 2016 r. nr [...], podjętą przez Zarząd Rodzinnych Ogrodów Działkowych im. J. H. w G. w sprawie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na skutek wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej Zarząd Rodzinnych Ogrodów Działkowych pozbawił dzierżawcę przymiotu, od którego istnienia uzależniona jest możliwość posiadania członkostwa w stowarzyszeniu ogrodowym. W konsekwencji podjęcia uchwały o wypowiedzeniu umowy, a tym samym pozbawienia członkostwa powinien być zastosowany art. 29 pkt 1 Statutu Polskiego Związku Działkowców, który stanowi, że przed pojęciem uchwały o pozbawieniu członkostwa właściwy organ obowiązany jest przesłać do zainteresowanego członka PZD zawiadomienie o terminie posiedzenia, na którym jego sprawa ma być rozpatrywana oraz umożliwić mu złożenie wyjaśnień. Zawiadomienie przesłał się listem poleconym na co najmniej 21 dni przed terminem płatności. Tymczasem w sprawie nie zachowano wymaganego 21-dniowego terminu o powiadomieniu strony. W związku z tym R. C. wniósł o unieważnienie zaskarżonej uchwały. Do skargi załączono: kopię ww. uchwały, kopię upomnienia z dnia 5 lipca 2016 r. wraz z potwierdzeniem odbioru, statut Polskiego Związku Działkowców z dnia 2 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 ww. ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione w tym przepisie akty i czynności organów administracji publicznej, a także na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez te podmioty. Należy zauważyć, że skarga przysługuje m.in. na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3, a więc nie będące decyzjami lub postanowieniami, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na postawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art.3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pozostaje uchwała z dnia 27 lipca 2016 r., podjęta przez Zarząd Rodzinnych Ogrodów Działkowych im. J. H. w G. w sprawie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2176) rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Stosownie do treści art. 11 ust.1 ww. ustawy ROD prowadzony jest przez jedno stowarzyszenie ogrodowe. Jak stanowi art. 45 ust.1 ww. ustawy, działkowcy lub osoby zainteresowane zawarciem umowy dzierżawy działkowej mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach ogrodowych w celu zakładania i prowadzenia ROD oraz obrony swoich interesów i reprezentacji. Do stowarzyszeń ogrodowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (art. 45 ust.2). Wskazać również należy, że cytowana ustawa przyznaje działkowcowi prawo do wystąpienia z powództwem o uznanie wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej za bezskuteczne albo o przywrócenie prawa do działki na poprzednich warunkach w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma zawierającego wypowiedzenie umowy dzierżawy przez stowarzyszenie ogrodowe (art. 37 ust. 1).W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy dzierżawy zostało dokonane wbrew przepisom ustawy, sąd powinien orzec o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu, o przywróceniu prawa do działki na poprzednich zasadach (art. 37 ust. 2). W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że art. 37 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, dający podstawę do dochodzenia praw na drodze sądowej, odsyła wymienionego tam zainteresowanego na drogę postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym. Nie ma w tym przepisie bowiem mowy o drodze sądowej przed szczególnym sądem, jakim jest sąd administracyjny, co wyklucza jego właściwość do rozpoznania niniejszej sprawy. Zatem wniesiona przez R. C. skarga jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.