III SA/Gd 333/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-12-22
Skład orzekający: Anna Orłowska, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu w wyniku wykonania prawomocnego wyroku eksmisyjnego uzasadnia wymeldowanie osoby z pobytu stałego?Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w wyniku wykonania prawomocnego wyroku eksmisyjnego stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawomocnych wyroków sądów powszechnych, a ewentualne wady prawne dokonanej eksmisji nie mogą stanowić skutecznego zarzutu w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie.Stan faktyczny
Właścicielka lokalu zwróciła się o wymeldowanie S. J. i jego rodziców, powołując się na prawomocny wyrok eksmisyjny i jego wykonanie. Prezydent Miasta wydał decyzję o wymeldowaniu S. J., uznając, że opuścił on lokal wskutek eksmisji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. S. J. zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące toczących się postępowań sądowych, nierozpoznania wniosku o zameldowanie oraz dowolnej interpretacji przepisów przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut ( spr. ) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 20 października 2010 r. E.G. będąc właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w S. przy ul. [...] zwróciła się o wymeldowanie z tego lokalu S. J. oraz jego rodziców K. J. i W. J. We wniosku wskazano, że wyrokiem Sądu Rejonowego w S. orzeczona została eksmisja w/w osób z przedmiotowego lokalu, zaś w dniu 27 października 2010 r. na mocy tego wyroku wykonana została ich eksmisja z lokalu. Na potwierdzenie powyższego E. G. dołączyła do wniosku kopię protokołu eksmisji.
Decyzją z dnia 28 lutego 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu S. J. z pobytu stałego w lokalu nr [...] położonym w S. przy ul. [...].
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Prezydent Miasta przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, że S. J. sporny lokal opuścił wskutek wykonania wyroku eksmisyjnego, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.
Odnosząc się zaś do treści złożonego w toku postępowania m.in. przez S. J. .pisma z dnia 16 lutego 2011 r. organ stwierdził, że roszczenia o których mowa w piśmie powinny być rozstrzygane w drodze postępowania sądowego, zaś przytoczone tam argumenty nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie. Powyższe uzasadniało zatem wydanie rozstrzygnięcia o wymeldowaniu.
W następstwie odwołania S. J. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji w realiach faktycznych sprawy była jak najbardziej uzasadniona. Z dokonanych w toku postępowania ustaleń wynika, że poza sporem jest iż S. J. opuścił sporny lokal i w nim nie zamieszkuje. Dokonując zaś oceny okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu organ wskazał, że decydujące znaczenie w sprawie ma fakt, że do opuszczenia przez stronę lokalu doszło wskutek egzekucji komorniczej. Organ powołał się przy tym na utrwalony w doktrynie pogląd, że osoba która z mocy wyroku sądowego utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i wyniku czynności egzekucyjnych została z niego usunięta powinna zostać z tego miejsca wymeldowana.
Z uwagi na powyższe odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Organ stwierdził, że toczące się postępowania sądowe dotyczące sytuacji prawnej lokalu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, kwestia własności lokalu nie ma bowiem znaczenia w sprawach dotyczących wymeldowania z pobytu stałego w lokalu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. J. zakwestionował wydane rozstrzygnięcie z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym w S. postępowanie o sygn. akt [...], od wydanego w nim orzeczenia zostało złożone zażalenie do Sądu Okręgowego w G.
Nadto zarzucono nie odniesienie przez organ do zarzutu odwołania, w którym wskazano na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i dowolne przyjętą przez organ I instancji interpretację tego przepisu w zależności od osoby, której postępowanie dotyczy. Wskazano przy tym na toczące się wcześniej postępowanie w sprawie wymeldowania E. G. i jej córki, gdzie nie doszło do ich wymeldowania pomimo, że nie zamieszkują w spornym lokalu.
Organ nie rozpoznał również wniosku skarżącego o zameldowanie go w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W efekcie działania organu skarżący stał się osobą bezdomną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny sprawy jest niesporny.
Z zebranego przez organy administracji publicznej materiału dowodowego wynika, że z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego wystąpiła E. G. właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w S. przy ul. [...]. Z kolei opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego zameldowania nastąpiło w konsekwencji wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 października 2007 r., mocą którego nakazano mu opuszczenie i opróżnienie lokalu, pozbawiając go jednocześnie prawa do lokalu mieszkalnego. W wyroku Sąd nadto orzekł, że skarżącemu nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Tym samym na skutek przedmiotowego wyroku skarżący utracił prawo do przebywania w spornym lokalu.
Należy w tym miejscu wskazać, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceniania prawomocnych wyroków wydanych przez sądy powszechne.
Zgodnie zaś art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Podkreślenia wymaga, iż wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Dlatego też, nieistotne dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy w przedmiocie wymeldowania jest w takim przypadku badanie w toku postępowania administracyjnego woli czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i opuszcza miejsce pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy dobrowolnie lub na skutek podjętych czynności egzekucyjnych (jak w niniejszej sprawie).
Z bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika wprost, że w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz czy nastąpiło w sposób dobrowolny. Przedmiotowy nakaz nie odnosi się jednakże do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z danego lokalu. W takiej sytuacji przyjmuje się bowiem, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), a w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu.
Co więcej, nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w danym lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Mając na uwadze w/w regulację normatywną jak i stan faktyczny rozpatrywanej sprawy należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych będąc związanymi faktem istnienia w obrocie prawnym prawomocnego wyroku eksmisyjnego oraz nie zamieszkiwaniem skarżącego w lokalu.
Odmienne orzeczenia organów administracji publicznej, których wydania domaga się skarżący niezamieszkujący w spornym lokalu doprowadziłyby w istocie do sytuacji, w której osoba eksmitowana ze swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w miejscu, w którym z oczywistych przyczyn przebywać nie może i tak jak w niniejszej sprawie, nie przebywa.
Takie rozwiązanie pozostawałoby jednakże w oczywistej sprzeczności z charakterem regulacji prawnej zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W tym stanie sprawy podnoszone przez skarżącego w skardze okoliczności nie mogą być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu.
W opinii Sądu bez znaczenia dla rozpoznania sprawy ma fakt toczącego się przed Sądem Okręgowym w G. postępowania w związku z wniesieniem zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 25 października 2010r. sygn. akt I [...] w przedmiocie skargi na czynności komornika. Ewentualna wadliwości prawna dokonanej eksmisji nie może stanowić skutecznego zarzutu w niniejszym postępowaniu. Podobnie nie ma znaczenia fakt, iż skarżący nie mógł zamieszkać w proponowanym przez E. G. lokalu tymczasowym przy ul. [...] w G.. Przypomnieć w tym miejscu należy, że skarżącemu nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego.
Nie ma również znaczenia w sprawie okoliczność, że w ocenie skarżącego organy dowolnie interpretują przepisy powołanej wyżej ustawy, podając jako przykład fakt odmowy wyrejestrowania E.G. i S.G. z pobytu stałego w spornym lokalu, pomimo, iż w/w w tym lokalu nigdy zamieszkiwały. Przedmiotem niniejszego postępowania jest badanie zgodności z prawem decyzji orzekającej o wymeldowaniu skarżącego ze spornego lokalu i zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W konsekwencji powyższego Sąd nie może oceniać rozstrzygnięć podjętych w innym postępowaniu.
Odnośnie zarzutu nierozpoznana przez organ odwoławczy wniosku skarżącego o zameldowanie go w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S., to należy zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie wszczęta na wniosek E. G. sprawa wymeldowania go z pobytu stałego. Chcąc by organ zameldował go na pobyt stały w w/w lokalu winien skarżący złożyć odpowiedni formularz.
Dokonując ponadto kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów i wniosków skargi Sąd uznał, że brak podstaw do jej uchylenia. Wskazać należy, że nie uszedł uwadze Sądu fakt, że w piśmie z dnia 16 lutego 2011 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania sprawie, który nie został przez organ pierwszej instancji rozpoznany postanowieniem, natomiast w uzasadnieniu swojej decyzji organ stwierdził, że podane tam przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają zawieszenia postępowania.
W myśl 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Chodzi zatem o powstanie sytuacji, w której rozstrzygnięcie przez inny organ wskazanego zagadnienia jest niezbędne dla rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji.
Wskazane przez skarżącego we wniosku o zawieszenie postępowania okoliczności nie obligowały organu do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania – co wynika również z wcześniejszych rozważań Sądu - tym samym brak rozpoznania wniosku skarżącego w prawem przewidzianej formie, co jest oczywiście uchybieniem, nie miało większego znaczenia przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
W reasumpcji Sąd uznał, że w/w uchybienie nie stanowiło tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Mając na względzie powyższe Sąd na mocy art. 151 powołanej wyżej ustawy oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło