III SA/Gd 334/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2009-08-06

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej stan majątkowy i dochodowy, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jej stan majątkowy i dochodowy. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a niewykazanie przesłanek ustawowych skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała informacje o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na posiadany samochód i niskie dochody. Sąd wezwał ją do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, jednak strona nie nadesłała żadnych żądanych dokumentów ani oświadczeń.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 15 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2009 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, K. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonego przez skarżącą, prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z ojcem i jego konkubiną. Żadna z wymienionych osób nie posiada nieruchomości, jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Majątek skarżącej stanowi samochód [...], którego wartość określiła na 4 200 dolarów. Pojazd tej samej marki posiada również konkubina ojca (wartość – 4 500 dolarów). Ojciec skarżącej jest natomiast właścicielem samochodu [...] o deklarowanej wartości 5 700 dolarów. Źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie z tytułu stażu w wysokości około 775 zł brutto miesięcznie. Ojciec wnioskodawczyni nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, zaś jego konkubina otrzymuje emeryturę w kwocie 1 200 zł brutto miesięcznie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2009 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 lipca 2009 r. (dowód - potwierdzenie odbioru, akta sprawy, k.19), wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: zaświadczenia o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy; odpisów złożonych przez nią oraz osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym zeznań podatkowych za 2008 r., bądź zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu (straty) za ten rok; kopii dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość emerytury otrzymywanej przez konkubinę ojca; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez nią oraz osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; dodatkowego oświadczenia, czy jej ojciec prowadzi działalność gospodarczą, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z tego tytułu za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2009 r.; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych); oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na nią bądź osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżąca nie nadesłała jakichkolwiek żądanych dokumentów ani oświadczeń. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż skarżąca nie udowodniła dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło