III SA/Gd 335/05

Dnia 8 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 kwietnia 2005 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. III SA/Gd 335/05 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 22 kwietnia 2005 r., Wojewoda [...], powołując art. 138 § 1 pkt 2 KPA i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz.U. Nr 87 z 2001 r., poz. 960) uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 marca 2005 r. orzekającą o wymeldowaniu E. Ł. z dziećmi: M. Ł., M. Ł. i P. M. z pobytu stałego w lokalu Nr 4 przy ul. [...] w G. i orzekł o odmowie wymeldowania wymienionych osób z danego lokalu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w jego ocenie materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wskazuje, by E. Ł. w sposób trwały i dobrowolny opuściła lokal, o którym mowa w sprawie. Postępowanie o wymeldowanie toczy się z wniosku E. Ś. p-ko której E. Ł. wystąpiła o dopuszczenie do współposiadania lokalu. W dniu 8 grudnia 2004 r. Sąd Rejonowy w G. dopuścił powódkę do współposiadania lokalu Nr [...] przy ul [...] w G. poprzez nakaz wydania kluczy, których E. Ł. nadal nie może uzyskać. Organ uznał, że E. Ł. nie miała i nie ma zamiaru trwale i dobrowolnie opuścić lokalu, a niezamieszkiwanie w nim związane jest z utrudnianiem – przez E. Ś. i jej konkubenta – dostępu do mieszkania. Organ powołał, znajdujący uzasadnienie również w okolicznościach tej sprawy, pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 23 stycznia 2002 r. w sprawie II SA/Gd 668/00, zgodnie z którym "zmuszanie w jakiejkolwiek formie, do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie może być uznane za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu, o jakim mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności". Reasumując organ odwoławczy uznał, że podjęcie decyzji o wymeldowaniu E., M., M. Ł. i P. M. ze spornego lokalu nie znajdowało uzasadnienia w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. Ś. wniosła o uchylenie decyzji. Skarżąca napisała, że fakty, na których oparto decyzję Wojewody [...] nie są prawdziwe, gdyż: po pierwsze wyrok o dopuszczeniu E. Ł. do współposiadania lokalu nie jest prawomocny, zeznania siostry skarżącej tj. E. Ł. są kłamliwe, siostra z dziećmi od około 10 lat mieszka w innym lokalu położonym nieopodal, a decyzję o wymeldowaniu ze spornego lokalu E. Ł. z dziećmi, organ I instancji podjął tak ze względu na niezamieszkiwanie w lokalu jak i z uwagi na zaległości czynszowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa materialnego ani procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołany w decyzjach obu organów przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Orzekając w niniejszej sprawie należało mieć na względzie, że przepis art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, stwierdzającego jego niezgodność z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie powinien mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna. Powyższe oznacza, że przesłanką wymeldowania jest przede wszystkim fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego, bowiem wymeldowanie, tak jak zameldowanie, ma charakter jedynie ewidencyjny i nie powoduje nabycia jakichkolwiek praw do lokalu bądź ich utraty. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Winno ono być następstwem zamiaru osoby opuszczającej, przy czym zamiar ów należy pojmować nie wyłącznie jako wolę wewnętrzną ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (por: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/2000, z dnia 16 września 1986 r. III SA 437/86 nie publikowany, z 18 marca 1987 r. SA/Gd 1073/86, nie publikowany). Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania tak pojmowanego zamiaru, a w szczególności wykazania, że nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowywanej znajduje się w innym miejscu. W sprawie będącej przedmiotem oceny Sądu kwestia ta została w pełni rozważona przez organ odwoławczy. Organ ten, zgodnie z uprawnieniami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 KPA ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy udowodniony został fakt, że E. Ł. wraz z dziećmi trwale i dobrowolnie opuściła lokal Nr 4 przy ul. [...] w G., a mając na uwadze w szczególności starania, jakie podjęła odwołująca się od decyzji organu I instancji w celu powrotu do spornego lokalu ocenił, że w okolicznościach tej sprawy brak jest przesłanek do orzeczenia o wymeldowaniu osób objętych decyzją z lokalu przy ul. [...] w G.. Swoboda, z jakiej korzysta organ orzekający w sprawie przy ocenie materiału dowodowego (art. 80 KPA) oznacza, m.in. że sąd kontrolujący decyzję, nie ma możliwości dokonania odmiennej, niż dokonał to organ orzekający w postępowaniu administracyjnym, oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparto decyzję, chyba, że organ ocenił dowody w sposób dowolny (patrz: wyrok NSA z dnia 03.03.1989 r. IV SA 1176/88, PiŻ 1989, nr 27, GAP 1989, nr 23 z komentarzem H. Starczewskiego). Zarzutu dowolności w ocenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie Wojewodzie [...] skutecznie postawić nie można. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę E. Ś., jako nieuzasadnioną, oddalił na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.