III SA/Gd 337/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 grudnia 2004 r. (sygn. akt 3 II SA/Gd 1704/02) uchylił decyzję Wojewody z dnia 3 czerwca 2002 r. uchylającą w całości decyzję organu I instancji i jednocześnie orzekającą o odmowie wymeldowania A. O. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Podstawą uchylenia decyzji było nie wyjaśnienie przez organ II instancji wszystkich okoliczności sprawy i tym samym naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Sprawa meldunku A. O. została ponownie rozpatrzona przez Wojewodę. Tym razem decyzją z dnia 13 kwietnia 2005 r. organ odwoławczy na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 marca 2002 r. o wymeldowaniu A. O. z pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z wniosku E. O., który stwierdził, że córka nie zamieszkuje zgodnie z zameldowaniem. W czasie przesłuchania A. O. sama przyznała, że nie zamieszkuje w tym lokalu z uwagi na konflikt z ojcem. Organ I instancji po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie stwierdził, że zachodzą przesłanki do wymeldowania A. O. z przedmiotowego lokalu. Wojewoda zaznaczył, że przy uchyleniu poprzedniej decyzji z dnia 3 czerwca 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nakazał mu ustalenie, czy fakt uczęszczania strony do szkoły był rzeczywistym powodem opuszczenia spornego lokalu. Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom A. O. złożonym do protokołu. Zdaniem organu fakt studiowania w innym mieście nie powoduje całkowitego zerwania więzi z miejscem pobytu stałego. Osoba, która zamieszkuje zgodnie z zameldowaniem przyjeżdża w miejsce pobytu stałego w czasie świąt, wakacji, czy weekendów. Posiada tam swoje rzeczy osobiste i ma swobodny dostęp do lokalu. W przypadku strony natomiast nie ma pewności nawet czy posiada ona klucze do spornego lokalu, a w miejscu pobytu stałego w ogóle nie bywa i nie utrzymuje żadnych kontaktów z ojcem. Dlatego organ uznał, że A. O. nie zamieszkuje w lokalu. Ponadto organ wskazał, iż instytucja zameldowania ma charakter jedynie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób. A. O. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi błędne ustalenia faktyczne, co miało wpływ na treść decyzji. Skarżąca zakwestionowała wiarygodność zeznań świadka P. O., który zeznawał na korzyść ojca skarżącej E. O. Stwierdziła, że zeznania te nie są wiarygodne, ponieważ świadek opuścił przedmiotowy lokal 8 lat temu i nie posiada żadnej wiedzy odnośnie okoliczności związanych z zajmowaniem tego lokalu przez skarżącą. Zeznania te nie mogą stanowić podstawy dla zakwestionowania stanowiska skarżącej. Niesłuszne i przekraczające zasadę swobody oceny dowodów jest także ustalenie organu II instancji pobierania nauki przez skarżącą w powiązaniu z faktem zameldowania. Jest sprawą oczywistą, że studiując na Uniwersytecie im. [...] w T. nie może w sposób ciągły przebywać w lokalu w G. Z powodu konfliktu z ojcem skarżąca nie pojawia się w miejscu zameldowania na krótkie weekendowe okresy. Poza tym została pozbawiona dostępu do lokalu poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Ojciec jest wrogo nastawiony do niej i sam stwarza sytuację uniemożliwiającą przebywanie w spornym lokalu, chcąc doprowadzić do wymeldowana skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną wart. 15 k.p.a. jest zasada dwuinstancyjności polegająca m.in. na prawie strony do dwukrotnego rozstrzygania sprawy administracyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i nauce prawa administracyjnego został utrwalony pogląd, że "organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji" (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999 r. IV SA 274/97, baza Lex nr 48234). Organ odwoławczy ma zatem co do zasady obowiązek uwzględnić w rozstrzygnięciu zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. IV SA 396/99, Lex nr 54143). W niniejszej sprawie organ odwoławczy w toku ponownego rozpatrywania odwołania dokonał przesłuchania skarżącej oraz przesłuchania E. O. i P. O. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie z dnia 25 listopada 2004 r. wydane przez Uniwersytet [...] w T. potwierdzające fakt, iż A. O. jest studentką 3 roku historii sztuki. W swoich zeznaniach skarżąca stwierdziła, iż jedynym powodem opuszczenia spornego lokalu była wyłącznie nauka najpierw w liceum a potem na studiach. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda lakonicznie odniósł się do faktu, iż skarżąca pobiera naukę w innym mieście. Zdaniem Sądu jest to istotna okoliczność, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy meldunkowej. Dlatego przed wydaniem decyzji organ winien ustalić jak ta okoliczność wpływa na kwestię miejsca zamieszkania skarżącej. Tego organ nie uczynił. Z ustaleń organu nie można wywnioskować jaki charakter ma opuszczenie lokalu przez skarżącą. W szczególności czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały. Niewątpliwie studia dzienne w innym mieście powodują, że dana osoba może nie przebywać w miejscu swego zameldowania przez dłuższy okres. Twierdzenia organu wyrażone w zaskarżonej decyzji wydają się być arbitralne i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Organ odwoławczy nie podjął kroków w celu ustalenia czy A. O. w ogóle przyjeżdża do G. i jeżeli tak, gdzie wtedy mieszka, gdzie znajduje się jej centrum życiowe, czy i gdzie jest czasowo zameldowana. Bez uczynienia stosownych ustaleń nie może być mowy o odmowie wymeldowania jak również o wymeldowaniu. Ponadto organ II instancji nadal nie wyjaśnił kwestii zamieszkania skarżącej w lokalu matki w okresie nauki w szkole średniej. Organ winien bowiem dokonać oceny pełnego stanu faktycznego, uwzględniając jego zmiany, gdyż dopiero wówczas możliwym będzie rozstrzygnięcie co do zasadności wniosku o wymeldowanie skarżącej ze spornego lokalu. Zdaniem Sądu nie ma zasadniczego znaczenia, podnoszona przez organ, sprawa posiadania przez skarżącą kluczy do mieszkania. Tę kwestię należy rozpatrywać w kontekście całości zebranego materiału dowodowego. Posiadanie bądź nie posiadanie kluczy do lokalu jest sprawą wtórną w stosunku do zasadniczych kwestii związanych z opuszczeniem danego lokalu. Dotychczas poczynione ustalenia dokonane przez organ odwoławczy w sprawie nie pozwalają na rozstrzygnięcie czy opuszczenie lokalu przez A. O. ma charakter dobrowolny i trwały oraz czy pozostaje w związku z pobieraniem przez nią nauki. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył art. 7 i 77 § l k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy zobligowany będzie do ustalenia pełnego stanu faktycznego i przeprowadzenia analizy zgromadzonych materiałów dowodowych. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Jednocześnie na podstawie art. 152 powyższej ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W związku z brakiem wniosku o przyznanie należnych kosztów brak było podstawy do orzeczenia w wyroku o zwrocie kosztów postępowania (art. 210 § l p.p.s.a.).