III SA/Gd 337/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 9 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej wydania prawa jazdy postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Skarżący wnioskiem z dnia 15 września 2008 r. uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 23 września 2008 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 200 zł. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci, źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie ze stosunku pracy wnioskodawcy w wysokości 1 125 zł brutto miesięcznie oraz zasiłek rodzinny z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji małżonki skarżącego z zatrudnienia w związku z opieką nad dzieckiem w łącznej wysokości 729 zł miesięcznie, oprócz nieruchomości rolnej o powierzchni 19,08 ha nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca podał, że gospodarstwo rolne, które otrzymał na podstawie umowy darowizny w kwietniu br. aktualnie nie przynosi korzyści. Ponadto oświadczył, że na leczenie niepełnosprawnej od urodzenia córki wydaje miesięcznie kwotę 800 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 26 września 2008 r. (doręczonym w dniu 1 października 2008 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych za 2007 r. złożonych przez niego oraz małżonkę, a w przypadku ich nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz małżonkę rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; zaświadczenia od pracodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy; kopii dokumentów potwierdzających fakt otrzymywania świadczeń rodzinnych wskazanych we wniosku oraz ich łączną wysokość; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych) oraz wydatków na leczenie córki; oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego oraz małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości), oświadczenia w przedmiocie przysługiwania dopłat bezpośrednich przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wysokości i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał: odpis zeznania podatkowego oraz informacji o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok 2007 (dochód w wysokości 2 608 zł), oświadczenie żony o nieskładaniu zeznania podatkowego za 2007 r., wyciągi z rachunków bankowych małżonków obejmujące okres od 30 czerwca do 30 września 2008 r., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 2 października 2008 r., zaświadczenie z gminnego ośrodka pomocy społecznej z dnia 1 października 2008 r. w przedmiocie przyznanych świadczeń rodzinnych, zaświadczenie lekarskie z dnia 30 sierpnia 2007 r., kopie dokumentów potwierdzających wydatki za czynsz, energię elektryczną, wodę i ścieki, oświadczenie o posiadaniu samochodu marki VW Golf, rok produkcji 1989 r. o wartości 3 000 zł oraz nieotrzymywaniu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają jednak sytuacji finansowej skarżącego przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zaś rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawcy budzą istotne wątpliwości. Za taką oceną przemawiają następujące okoliczności. Zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniami od pracodawcy oraz gminnego ośrodka pomocy społecznej, miesięczny dochód skarżącego ze stosunku pracy to kwota 845,17 zł netto, zaś łączna kwota świadczeń rodzinnych wypłaconych jego żonie we wrześniu br. wyniosła 729 zł. Jednakże analiza transakcji dokonanych na rachunkach bankowych małżonków pozwala przyjąć, iż mają oni dodatkowe źródło dochodu oprócz umowy o pracę oraz świadczeń rodzinnych. W dniu 12 sierpnia 2008 r. na rachunek bankowy skarżącego wpłynęła bowiem kwota 5 618 zł, która według opisu dotyczyła zapłaty za fakturę RR z dnia 31 lipca 2008 r. Natomiast na konto żony wnioskodawcy oprócz świadczeń rodzinnych regularnie przekazywane są środki w kwotach 1 200 zł (w lipcu br.), 1 300 zł (w sierpniu br.) oraz 3 600 zł (we wrześniu br.) Powyższe ustalenia faktyczne skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczenie zawarte we wniosku na urzędowym formularzu co do wysokości uzyskiwanych dochodów skarżącego i jego małżonki. Biorąc pod uwagę łączną wysokość wpływów na rachunki bankowe wnioskodawcy i jego żony w okresie od 30 czerwca do 30 września 2008 r. (13 272 zł), wysokość udokumentowanych kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, wodę i ścieki) w wysokości 268,57 zł, deklarowanych wydatków na zakup opału na zimę oraz gazu w łącznej kwocie 340 zł oraz wydatków na leczenie córki, uznać należało, iż skarżący nie wykazał dostatecznie, iż bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.