III SA/Gd 340/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.B. na decyzję Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 11 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. III SA/Gd 340/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 11 maja 2005 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) po rozpatrzeniu odwołania H. B. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 14 grudnia 2004 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia u niego choroby zawodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że H. B. pracował od 1950 do 1982 r. w Zakładzie Napraw Taboru Kolejowego w G. na stanowiskach ślusarz, mistrz, dyspozytor. Wykonując te prace był on narażony na ponadnormatywne poziomy dźwięku. W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. rozpoznano u niego niedosłuch przewodzeniowo-odbiorczy ucha lewego oraz głuchotę ucha prawego. Stwierdzona jednostka chorobowa nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Również Instytut Medycyny Pracy w Ł. jako jednostka odwoławcza stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u zainteresowanego, gdyż wyniki badań audiologicznych wykazały asymetrię ubytku słuchu z jednostronnym ubytkiem słuchu typu mieszanego, który nie jest charakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego. Stwierdzone zmiany nie przedstawiają klinicznych cech uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, a za przyczynę schorzenia uznano proces starzenia oraz przewlekły nieżyt trąbki słuchowej. Ustosunkowując się do zarzutów H. B. podniesionych w odwołaniu związanych z brakiem odniesienia do badania słuchu odwołującego z 1983 r., stwierdzono, że były one znane organom administracji, a organy medyczne dokonując oceny tej przesłanki stwierdziły, że nie miała ona wpływu na prawidłowość dokonanego rozpoznania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł H. B. stwierdzając, że pracę zawodową zakończył w 1982 r. i już po jej zakończeniu w 1983 r. stwierdzono w trakcie badania ubytek słuchu co nie zostało wzięte pod uwagę w przedmiotowej sprawie. Ponadto skarżący stwierdził, że asymetryczny ubytek słuchu wynika z tego, że w trakcie nitowania trzymał młot pneumatyczny przy prawym ramieniu, co spowodowało również inne dolegliwości, zwrócił również uwagę na fakt, że w szkodliwych warunkach nie pracował do 1967 r. jak przyjął jeden z organów medycznych, ale aż do zakończenia pracy. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie jest uzasadniona. Podkreślić należy, iż definicje choroby zawodowej określa, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, który stanowi, że "Przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku z wykonywaniem pracy". Definicja ta w swojej istocie zbliżona jest do tej określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), stanowiącego, że: "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem, czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Dlatego też w tym zakresie aktualne pozostają poglądy wypracowane na gruncie tego przepisu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98 – OSNIAPiU z 1999 r. Nr 6, poz. 192, z dnia 4 marca 1998 r., III RN 110/98 i z dnia 18 stycznia 2002 r., III RN 188/00) przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego, objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7-9 rozporządzenia z 1983 r. i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, który zachował swoją aktualność również obecnie (wyrok z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 – niepubl.). Również w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r., I S.A. 1520/97 (ONSA 1998, z. 4, poz. 150) Sąd ten wypowiedział się o wiążącym dla organów inspekcji rozpoznaniu choroby w orzeczeniu lekarskim, stwierdzając, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie jednakże przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego – opinii, bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Takie stanowisko, akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przedstawione zostało w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02). Jednakże nie zmienia to zasadniczej kwestii, iż w sprawach chorób zawodowych orzeczenia wydane są przez organ administracji publicznej. To organ administracyjny stosuje kodeks postępowania administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami, chyba, że powołane wyżej rozporządzenie zawiera odmienne regulacje (dotyczą one wyboru jednostek upoważnionych do diagnostyki w sprawach chorób zawodowych). Jak już wyżej wskazano, rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych określa prawną definicję choroby zawodowej. O ile zatem zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych a szkodliwymi warunkami pracy, to mamy do czynienia co do zasady z chorobą zawodową. Inaczej rzecz ujmując w takiej sytuacji dowód prima facie wskazuje, że jest to choroba zawodowa. Skoro jednak choroba nie daje się ustalić prawnie lecz konieczne są do tego badania i diagnostyka lekarska, to należy wskazać m.in. także na prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę spełniającą kryteria choroby zawodowej. W przedmiotowej sprawie nikt nie kwestionuje faktu choroby H. B.. Jednak schorzenie, które stanowiło przedmiot postępowania w sprawie o ustalenie choroby zawodowej zostało zakwalifikowane jako asymetria ubytku słuchu z jednostronnym ubytkiem słuchu. Ocena ta została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach upoważnionych do tego placówek medycznych, których prawidłowość przeprowadzenia skarżący nie kwestionował. Wbrew twierdzeniu skarżącego zarówno organ administracji jak i organy medyczne uwzględniły fakt wykonywania pracy w narażeniu do 1982 r. oraz wyniki badania lekarskiego z 1983 r. Nie mogły one jednak wpłynąć na rozpoznanie choroby. W związku z tym organy administracji opierając się na kwalifikacji medycznej wynikającej z tych dokumentów nie stwierdziły choroby zawodowej, gdyż nie figurowała ona w wykazie chorób zawodowych co było jednym z dwóch niezbędnych elementów uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej. Postępowanie organów należało zatem uznać za prawidłowe. Dlatego też mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.