III SA/Gd 341/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 24 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję. III SA/Gd 341/04 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia 22 kwietnia 2004r. Komendant Powiatowy Policji [...], powołując się na przepisy art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (D.U. 30 poz.179 z późn. zmianami) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego /Dz.U nr 100 poz.919/ odmówił J. D.przyznania równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od dnia O1 stycznia 2004r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J. D. nie spełnia warunków rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002r. Pismem z dnia 28.07.2004r. J. D. złożył wniosek o uzupełnienie decyzji nr [...] na zasadzie art. 111 § 1 kpa. poprzez powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne obowiązkowe na mocy art. I 07 § 1 kpa. Jednocześnie z ostrożności procesowej złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił, że decyzja jest bardzo lapidarna, nie zawiera istotnych elementów niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zaniechano zbadania sprawy w aspekcie § 1 ust.1 pkt2 cytowanego rozporządzenia. Decyzją nr [...] z dnia 24 sierpnia 2004r. Komendant Wojewódzki Policji [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, powołując się na przepisy art.91 ustawy z dnia 6.04.1990r. o Policji oraz art.29 ustawy z dnia 18.02.1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji (...) oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002r. i art.138 § 2 kpa. W uzasadnieniu decyzji podano, że odwołującemu do roku 2002 włącznie wypłacano równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zgodnie z decyzją nr [...] z dnia 15.05.1998r. Organ II instancji wskazał na materialną podstawę rozstrzygnięcia w/w i podał, iż wobec przekazania prawa własności lokalu na rzecz syna, odwołujący utracił uprawnienie do równoważnika za jego remont. Zdaniem tego organu Komendant Powiatowy Policji [...], stosując się do przepisów kpa., powinien cofnąć odwołującemu świadczenie, które należało się do dnia przekazania własności lokalu mieszkalnego na rzecz syna. W tym świetle brak było podstaw do rozpatrzenia oświadczenia mieszkaniowego z dnia 16 marca 2004r. w trybie art. 104 kpa. w sytuacji gdy nadal obowiązuje decyzja nr [...] z dnia 15 maja 1998r. przyznająca równoważnik nie uchylona prawomocną decyzją administracyjną. Organ ten wskazał, iż wobec uchylenia zaskarżonej decyzji, odstępuje się od jej uzupełnienia o co wnosił skarżący. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.D., zarzucając jej: naruszenie art. l11 kpa. w zw. z art. 110 kpa. wskutek zaaprobowania przez organ II instancji faktu zaniechania przez organ I instancji uzupełnienia oczywiście wadliwej decyzji nr [...] z powodu braku pełnej podstawy prawnej tej decyzji oraz braku uzasadnienia faktycznego i prawnego; obrazę § 1 ust l pkt2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28.06.2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad (...) wskutek wadliwej wykładni, że dożywocie nie stanowi tytułu prawnego uprawniającego do równoważnika za remont lokalu; naruszenie art.6,7, 77 kpa. wskutek rozpoznawania sprawy w sposób powierzchowny z pominięciem całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych. Odpowiadając na skargą Komendant Wojewódzki Policji [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie kilka uwag poświęcić należy przepisowi art. 111 kpa. wobec zarzutu jego naruszenia w postępowaniu przed organami. Stosownie do jego brzmienia strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Przepis ten normuje naprawianie wad decyzji- nieistotnych tzn. takich, które nie dają podstaw do ich uchylenia. B. Adamiak stwierdza, że usunięcie wad istotnych następuje w trybie środków zaskarżenia /zwyczajnych i nadzwyczajnych! oraz środków nadzoru. Usunięcie wad nieistotnych następuje w trybie rektyfikacji decyzji, który obejmuje sprostowanie, uzupełnienie, wykładnię treści decyzji. Zgodnie z art. 104 § 2 kpa. decyzja powinna załatwić sprawę co do jej istoty w całości albo w części albo też zakończyć sprawę w danej instancji. Kompletność załatwienia sprawy należy ocenić stosownie do tego przepisu, a więc mając na uwadze, czy w sprawie wydano decyzję całościową, czy też częściową, a także to, w jakim zakresie zakończono sprawę. Zdaniem W. Dawidowicza podstawą oceny kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji będzie w przypadku postępowania wszczętego na wniosek strony jej żądanie, a w postępowaniu wszczętym z urzędu - całość uprawnień określonych w prawie materialnym/patrz: Ogólne postępowanie administracyjne s. 185/. Uzupełnienie rozstrzygnięcia sprawy będzie miało miejsce wtedy, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji wydano de facto decyzję częściową, chociaż w ocenie organu ją wydającego, miała ona załatwiać całą sprawę. Niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu go z materiałami zawartymi w aktach sprawy, a więc z żądaniami strony, zakresem postępowania wyjaśniającego, z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami. Rozważania te służą wykazaniu, iż powołane przez skarżącego wady decyzji organu I instancji nie są wadami nieistotnymi, których usunięcie może nastąpić w trybie rektyfikacji decyzji obejmującym uzupełnienie. Są to bowiem wady istotne, których usunięcie następuje w trybie środków zaskarżenia. Dlatego ze wszech miar słusznym było złożenie odwołania. Na marginesie dodatkowo jedynie wyjaśnić należy, że ustawodawca nie wskazał organów kompetentnych do dokonania uzupełnienia, jak i formy dokonania uzupełnienia. Zgodzić należy się z poglądem doktryny i orzecznictwa, że organem właściwym jest organ, który wydał decyzję czyli w tej sprawie organ I instancji. Zdaniem Z. Janowicza odmowa uzupełnienia rozstrzygnięcia następuje w formie postanowienia. Co ważne naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie, w ocenie Sądu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § l pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast Sąd stwierdził naruszenie przez organ odwoławczy przepisu postępowania administracyjnego tj. art. 138 § 2 kpa., który wskazał m.in. jako podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2kpa. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest orzecznictwo NSA w którym podkreśla się, że organ administracji publicznej działając w trybie odwoławczym w sytuacji braku wątpliwości co do stanu faktycznego i braku potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie(art.136), ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia/por. wyrok NSA z 22.09.1981r.,SA 400/81/ Z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości czy w znacznej części. Wręcz przeciwnie, organ odwoławczy powołuje się na bezsporny w sprawie stan faktyczny i dokonuje jego oceny prawnej. W tej sytuacji należało orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 13 8 § 1 kpa. Mając powyższe na względzie Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.