III SA/Gd 342/07

Dnia 24 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 20 czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). W dniu 19 kwietnia 2007 r. (data stempla pocztowego) "A" Spółka z o.o. z siedzibą w S. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] ponaglenie na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta Miasta [...] sprawy w przedmiocie zwrotu nadpłaty za wydanie kart pojazdów. W uzasadnieniu poniosła, że wniosek o zwrot nadpłaty został złożony w dniu 4 października 2006 r. i do chwili wniesienia ponaglenia nie został przez organ pierwszej instancji rozpatrzony w przewidzianej prawem formie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z dnia 20 czerwca 2007 r., na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), odmówiło wyznaczenia Prezydentowi Miasta [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W ocenie kolegium sprawa o zwrot nadpłaty z tytułu uiszczenia opłat za wydanie kart pojazdów w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego nie podlega załatwieniu w drodze decyzji, czy też innego aktu administracyjnego. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych jest to czynność materialno-techniczna. Tym samym nie "sprawą" w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. W tych okolicznościach bezprzedmiotowym było podejmowanie czynności zmierzających do wyjaśnienia czy prezydent faktycznie pozostawał w bezczynności, a jeśli tak – wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie organ pouczył spółkę, że postanowienie to podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Skargę na powyższe postanowienie (zgodnie z zawartym w nim pouczeniu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł pełnomocnik spółki, żądając uwzględnienia skargi na bezczynność Prezydenta Miasta [...] i nałożenia na niego obowiązku zwrotu nadpłaty z tytułu uiszczenia opłat za wydanie kart pojazdów na podstawie art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, bądź też zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04. Alternatywnie wniósł także o zobowiązanie organu do załatwienie przedmiotowej sprawy stosownie do przepisu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, albo art. 207 i 210 Ordynacji podatkowej. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik spółki wyjaśnił, że jej przedmiotem jest zarówno bezczynność Prezydenta Miasta [...], jak i merytoryczna kontrola wydanego przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze [...] postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Ponaglenie jest swoistym środkiem zaskarżenia, ponieważ nie odnosi się ono do konkretnej czynności procesowej lub też aktu administracyjnego. Przedmiotem ponaglenia jest niezałatwienie sprawy we właściwym terminie ustawowym lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej. Jest to więc prawny instrument umożliwiający stronie wymuszenie na organie podatkowym załatwienie sprawy. Skorzystanie z ponaglenia w danej sprawie nie zamyka drogi odwoławczej, czyli prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy (por. R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006). W orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjmuje się, że wniesienie ponaglenia w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia – nie kończy ono bowiem postępowania w sprawie ani też nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Z przedstawionych wyżej przepisów prawa oraz z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej wynika w sposób jednoznaczny, że na postanowienie wydane w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej nie służą żadne środki zaskarżenia w postępowaniu podatkowym, a jedyną formą dalszego przeciwdziałania bezczynności organu jest wniesienie skargi na bezczynność, o jakiej mowa w przepisach art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie spółka "A" złożyła ponaglenie na bezczynność Prezydenta Miasta [...], które rozpoznał organ podatkowy wyższego stopnia – samorządowe kolegium odwoławcze. W zaskarżonym postanowieniu z dnia 20 czerwca 2007 r. nieprawidłowo pouczył on skarżącą, że służy jej prawo wniesienia skargi na powyższe postanowienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazać przy tym należy stronie, że podważenie stanowiska organu wyrażone w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej może nastąpić w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność organu. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu od skargi wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) powołanej ustawy.