III SA/Gd 342/10

WyrokWSA w Gdańsku2010-11-04

Skład orzekający: Alina Dominiak, Marek Gorski, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek uchylić decyzję o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli funkcjonariusz został uniewinniony od zarzucanych mu przestępstw, a jego wniosek o uchylenie decyzji złożony został po kilku latach od zwolnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 155 k.p.a., nawet po uniewinnieniu funkcjonariusza od zarzucanych mu przestępstw, jeśli przemawia przeciwko temu interes społeczny lub brak jest przesłanek do uznania słusznego interesu strony. Decyzje wydawane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter uznaniowy, a organ musi jedynie szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, biorąc pod uwagę zarówno interes strony, jak i interes społeczny.
Stan faktyczny
T. P. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego z 2005 r. o zwolnieniu go ze służby w Policji, po tym jak został uniewinniony od zarzucanych mu przestępstw. Organy Policji odmówiły uchylenia decyzji, wskazując na interes społeczny i nieodwracalne zmiany organizacyjne. T. P. zarzucił naruszenie art. 155 k.p.a., twierdząc, że jego wniosek o zwolnienie był wymuszony przez bezpodstawne oskarżenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 19 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia rozkazu personalnego dotyczącego zwolnienia ze służby oddala skargę. Pismem z dnia 3 marca 2010 r. T. P. wniósł do Komendanta Powiatowego Policji o uchylenie rozkazu personalnego nr [...] z dnia 14 marca 2005 r. w przedmiocie jego zwolnienia ze służby w Policji. Decyzją z dnia 6 kwietnia 2010 r. Komendant Powiatowy Policji rozpoznał sprawę negatywnie i odmówił uchylenia powyższego rozkazu personalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy rozkaz personalny został wydany na wniosek T. P., przeciwko któremu toczyło się postępowanie karne. Wymieniony został obecnie uniewinniony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. W ocenie organu nie było dostatecznych przesłanek do zastosowania art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – w skrócie k.p.a. Uwzględnienie wniosku pozostawałoby w sprzeczności z interesem społecznym, gdyż od czasu zwolnienia funkcjonariusza nastąpiły nieodwracalne zmiany organizacyjne i kadrowo-osobowe. W odwołaniu od tej decyzji T. P. zarzucił, że organ nieprawidłowo zinterpretował art. 155 k.p.a. skupiając się tylko na jednej przesłance. W ogóle pominął kwestię słusznego interesu strony, który zasługiwał na ochronę. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że rozstrzygnięcia wydawane w oparciu o art. 155 k.p.a. mają konstrukcję uznania administracyjnego. Zatem ocena czy w konkretnej sprawie występują racje społeczne lub słuszny interes strony, należy do organu rozstrzygającego, do niego należy także wybór jednego z możliwych rozwiązań. Uwzględniając ustawowe zadania Policji, wymagany interes społeczny w sprawie jest tożsamy z interesem służbowym. Zdaniem organu długotrwałe pozostawanie poza służbą w Policji powoduje utratę wiedzy i umiejętności zawodowych. Ponadto brak jest wolnych stanowisk, równorzędnych do zajmowanego przez policjanta w dniu zwolnienia. Podniesiono, również , że policjant nie był przymuszany do odejścia ze służby w 2005 r., znał zasady i konsekwencje podjętej decyzji. Ewentualne reaktywowanie stosunku służbowego niewątpliwie spowodowałoby dezorganizacje w funkcjonowaniu danej jednostki Policji. W ocenie organu brak jest przesłanek do uznania interesu strony za słuszny. T. P. z własnej woli zdecydował o odejściu ze służby w Policji, wcześniej rozważając korzystniejszą dla siebie sytuację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. P. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, gdyż została wydana z naruszeniem art. 155 k.p.a. Podkreślił, że jego wniosek z 2005 r. o zwolnienie ze służby nie był wyrazem swobodnej woli. Takie działanie zostało wymuszone przez skierowanie przeciwko niemu bezpodstawnego oskarżenia o popełnienie przestępstwa. Zawieszenie w czynnościach służbowych i obniżenie uposażenia do połowy, będące konsekwencją nieprawdziwych zarzutów, zmusiło go do takiego postępowania. W okolicznościach istniejących wtedy, jego decyzja była słuszna, a dopiero wyrok uniewinniający z 2009 r. zmienił stan rzeczy. W jego odczuciu uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby stanowić będzie swoiste naprawienie krzywdy doznanej na skutek bezpodstawnych oskarżeń. Kwestionował także argumentację o dezorganizacji pracy jednostki Policji w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 29 lipca 2010 skarżący uzupełnił zarzuty skargi wskazując, że w czasie zwolnienie jego ze służby kierownictwo jednostki Policji w L. składało się głównie z byłych funkcjonariuszy SB. Mimo, że był źle traktowany przez współpracowników, to jednak otrzymał nagrody od kierownictwa Policji, Wojewody i Starosty. Powodem odejścia ze służby była, m.in. zmiana art. 41 ustawy o Policji, którą wprowadzono możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby, gdy postępowanie karne toczy się dłużej niż 12 miesięcy. Z doświadczenia wiedział, że jego sprawa będzie trwała dłużej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Jest okolicznością bezsporną, iż w trybie art. 155 k.p.a., decyzja na podstawie której strona nabyła prawo może być za zgodą strony zmieniona jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub umorzeniu takiej decyzji. Taki zapis art. 155 k.p.a. daje organowi możliwość zmiany decyzji ostatecznej, co oznacza, iż organ takiej decyzji zmieniać lub uchylać nie musi. To fakultatywne rozstrzygnięcie wymaga aby organ w przypadku nieuwzględnienia wniosku uzasadnił szczegółowo swoje stanowisko. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący będąc podejrzewany o popełnienie przestępstwa na własną prośbę zwolnił się ze służby w Policji. Pozostawał poza służbą w Policji od 15 marca 2005 r., zwolniony na własną prośbę (raport z dnia 14 marca 2005 r.). W dniu 10 lipca 2009 r. zapadł wyrok Sądu Okręgowego w G., którym to wyrokiem T. P. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. W dniu 3 marca 2010 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie rozkazu personalnego z dnia 14 marca 2005 r., zwalniający go ze służby w policji. Oznacza to, że przez okres 5-ciu lat skarżący przebywał poza służbą korzystając z emerytury policyjnej. Nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż w tym czasie nastąpiły nie tylko zmiany w przepisach dotyczących działalności Policji ale także uległy zmianie możliwości psychofizyczne skarżącego. W wyniku odejścia skarżącego ze służby doszło do przeszeregowania w obrębie jego jednostki Policji. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący został przymuszony do odejścia z Policji. Jak sam utrzymuje zwolnił się na własną prośbę ponieważ zawieszenie go w czynnościach służbowych uprawniało go do jedynie 50% uposażenia bez możliwości dodatkowego zarobkowania, a za te środki nie mógł utrzymać rodziny. Skarżący nie mógł wiedzieć o tym, że zmienią się przepisy prawa umożliwiające jego zwolnienie ze służby po okresie 12-tu miesięcy zawieszenia. Nawet jeżeli o takich zmianach przepisów mówiono to było to zdarzenie przyszłe i niepewne. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji zapisano, iż zmiany organizacyjne w jednostce mają charakter nieodwracalny, a będący ich wynikiem obecny stan etatowo-kadrowy w jednostce uniemożliwiał zadośćuczynienie wnioskowi bez naruszenia interesu społecznego. Zauważyć należy, iż zarzuty jakie postawił skarżący w piśmie z dnia 29 lipca 2010 r. są gołosłowne. Skarżący utrzymuje, że zamierzał natychmiast wrócić do pracy w Policji, mimo to wniosek o uchyleniu rozkazu personalnego z dnia 14 marca 2005 r. złożył dopiero 3 marca 2010 r., mimo iż prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. został uniewinniony 10 lipca 2009 r. W tym czasie skarżący korzystał z emerytury policyjnej i pracował zarobkowo. Decyzje wydane w trybie art. 155 k.p.a. są oparte na konstrukcji uznania administracyjnego. W tej sytuacji organ administracyjny oceniając interes strony nie może tracić z punktu widzenia interesu społecznego. Przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony podlega ocenie organu. Fakultatywność zawarta w art. 155 k.p.a., wskazuje na to, iż organ załatwiając sprawę zgodnie ze słusznym interesem strony nie może tracić z punktu widzenia interesu społecznego. Może ale nie musi uwzględnić wniosku, jest zobligowany jedynie szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko. W ocenie Sądu organy obu instancji szczegółowo uzasadniły swoje stanowisko i ich poglądom nie można zarzucić dowolności. Mając powyższe rozważania na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło