III SA/Gd 342/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-07-04

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, nie może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów. W takiej sytuacji postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, natomiast prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca utrzymuje się z zasiłku dla opiekuna w kwocie 520 zł, nie posiada majątku i zamieszkuje w lokalu komunalnym. Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w tej sprawie, co skutkowało umorzeniem postępowania w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, a przyznaniem prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z 23 czerwca 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący A. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonych oświadczeń oraz na podstawie załączonych do wniosku oraz znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów ustalono, że skarżący nie posiada żadnego majątku (zamieszkuje w lokalu komunalnym), prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymując się z zasiłku dla opiekuna wypłacanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. w kwocie 520 zł, z którego ponosi wydatki na koszty utrzymania zajmowanego lokalu (opłaty czynszowe, gaz, energię elektryczną, wodę, ścieki). Zgodnie ze złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniem (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) wnioskodawca nie posiada nieruchomości (zamieszkuje w zadłużonym mieszkaniu komunalnym), oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5000 zł, w tym pojazdów mechanicznych. W tym stanie referendarz sądowy uznał, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym stanowi pomoc państwa przeznaczoną wyłącznie dla tych osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach uznano, że wniosek ten zasługuje w całości na uwzględnienie. Wnioskodawca wykazał dostatecznie na dzień wydania niniejszego postanowienia, że poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów sądowych nie jest możliwe. Okoliczność ta uzasadnia ustanowienie dla wnioskodawcy adwokata z urzędu, o czym orzeczono w pkt 2 niniejszego postanowienia. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu pomocy społecznej skoro dotyczyła odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło