III SA/Gd 343/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy wyznaczenia Prezydentowi Miasta G. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku M. T., na podstawie art. 37 § 2 kpa odmówiło wyznaczenia Prezydentowi Miasta G. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu do postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze szczegółowo wyjaśniło, z jakich przyczyn uznało, że podejmowanie środków dyscyplinujących organ I instancji, w sprawach wskazywanych we wniosku M. T., jest nieuzasadnione. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. W skardze, która do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła w dniu 4 kwietnia 2016 r. (zbiorczej, obejmującej szereg innych spraw), M. T. "odwołała się" również od opisanego wyżej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak właściwości sądu do jej rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – przywoływanej dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) 4 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przytoczonych postanowień ustawy wynika, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o "odmowie wyznaczenia Prezydentowi Miasta G. dodatkowego terminu do załatwienia sprawy oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie" nie jest żadnym z aktów wymienionych w przytoczonym katalogu tj. żadnym z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. Objęte skargą postanowienie zostało wydane na podstawie art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) na skutek rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenia M. T. na niezałatwienie w terminie wniosku z dnia 14 października 2015 r. o zasiłek celowy. Stosownie do treści art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W myśl § 2 tego artykułu, organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazuje, że wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ma na celu likwidację bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracyjny w trybie administracyjnym. Ponadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 p.p.s.a.). Przepis art. 37 k.p.a. nie określa w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia ma zażalenie to rozstrzygnąć. Natomiast zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, o czym postanowiono jak w sentencji.