III SA/Gd 344/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 01 lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 21 lutego 2002 r. nr [...], powołując się na treść art.2, art. 16, art. 5 ust. 1, art.6 ust.1 pkt.1 i art.7 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U Nr 71, poz.734 ze zm.) i § 2, § 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U Nr 156, poz.1817) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 stycznia 2002 r. przyznającą T. G. dodatek mieszkaniowy w kwocie 39,58 zł na okres 6 miesięcy tj. od 1 lutego 2002 r. do 31 lipca 2002 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że T. G. jest najemcą lokalu o powierzchni użytkowej 36,60 m² w budynku przy ulicy [...] w T.. Wnioskodawczyni zamieszkuje w tym lokalu sama, a jej średni miesięczny dochód wynosi 721,37 zł. Zgodnie z art.16 i art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, których średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 150% kwoty najniższej emerytury (w gospodarstwie wieloosobowym),a także jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Następnie organ odwoławczy wskazał, że sposób ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego wskazany został w art. 6 ust.1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że jest to różnica między wydatkami ponoszonymi w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową lokalu a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą wysokości 15% dochodów w gospodarstwie jednoosobowym. Stosownie zaś do treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organ podał, iż w przypadku strony wydatki na normatywną powierzchnię ustalone w sposób wskazany w art. 5 ust. 4 powołanej ustawy wynoszą 164,20 zł, 90% tej kwoty to suma 147,78 zł, a 15% dochodu stanowi kwota 108,20 zł. Zatem wysokość dodatku wynosi 39,58 zł, tak jak ustalił organ pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ drugiej instancji wskazał, że stosownie do treści art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku, a zatem zmiana wysokości wydatków na mieszkanie w miesiącu lutym nie ma wpływu na wysokość dodatku przyznanego na złożony przez stronę wniosek w styczniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. G. podniosła, że tak niski dodatek mieszkaniowy otrzymała po raz pierwszy, gdyż poprzednie przez nią otrzymywane były wyższe. Nadto wskazała, że jej emerytura wynosi 627,26 zł netto miesięcznie, opłaty mieszkaniowe stanowią 1/3 emerytury, a są jeszcze inne opłaty i wydatki, na przykład za wymianę stolarki okiennej spółdzielnia naliczyła kwotę 2.400 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie wydatków mieszkaniowych wyjaśniają zaś przepisy art. 6 ust. 3 – 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych. W myśl tych przepisów wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Do wydatków tych zalicza się: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią natomiast wydatków mieszkaniowych wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Ustawa nie zalicza do wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego wydatków poniesionych na remont lokalu. Ustawa ogranicza natomiast do tak zwanej powierzchni normatywnej wartość wydatków będących bazą ustalenia wysokości dodatku, co oznacza, że prawidłowa jest zastosowana przez organa administracji zasada podzielenia całości wydatków przez ilość metrów kwadratowych powierzchni mieszkania i pomnożenia uzyskanego wyniku przez ilość metrów kwadratowych powierzchni normatywnej (w przypadku skarżącej 35 m²). Ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 1 stanowi, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817), którego § 2 ust. 2 stanowi, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki wymienione w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organ drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołał się na przepisy tegoż rozporządzenia i wskazał, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05, po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł jednak, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art.92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne. Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Wobec tego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt 1 oraz art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).