III SA/Gd 347/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-12-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia NSA Marek Gorski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, jeśli sprawa o to samo roszczenie została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej, jeśli wniosek jest identyczny z tym, który został już rozstrzygnięty ostateczną decyzją, a następnie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W takiej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ nie ma podstaw do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy.
Stan faktyczny
Mł. asp. M. K. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Wniosek ten został umorzony przez Komendanta Miejskiego Policji z uwagi na bezprzedmiotowość, ponieważ sprawa była już rozstrzygana i oddalona prawomocnym wyrokiem WSA. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak podstaw prawnych do przyznania pomocy w sytuacji współwłasności nieruchomości. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, argumentując, że pomoc finansowa może być przyznana również w przypadku współwłasności. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Policji z dnia 28 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Pismem z dnia 24 lutego 2009 r. mł. asp. M. K. wystąpiła do Komendanta Miejskiego Policji o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na uzyskanie domu jednorodzinnego. Oświadczyła w nim, że jest współwłaścicielem (w jednej drugiej) działki budowlanej wraz z posadowionym na niej domem jednorodzinnym przy ul. [...] w L. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Komendant Miejski Policji decyzją z dnia 24 marca 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że kwestia przyznania pomocy finansowej, w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, była już rozpatrywana przez organy administracyjne i sąd administracyjny. W powadzonym wówczas postępowaniu nie przyznano wnioskodawczyni pomocy finansowej. Strona składając kolejny wniosek nie przedstawiła żadnych nowych dowodów i okoliczności, pozwalających na ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zaistniała więc bezprzedmiotowość postępowania o jakiej stanowi art. 105 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji M. K. podniosła, że zgodnie z opinią prawną sporządzoną przez Biuro Prawne Komendy Głównej Policji, opublikowaną w Biuletynie Prawnym Komendy Głównej Policji nr 2(18)/2003 r. należy jej się wnioskowana pomoc finansowa. Ponadto funkcjonariusz Policji – I.S., który jest drugim współwłaścicielem wskazanej wyżej nieruchomości, otrzymał pomoc finansową. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Policji z dnia 24 marca 2009 r. Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 25 kwietnia 2008 r. Komendant Miejski Policji odmówił stronie przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego przy ul. [...] w L. Organ drugiej instancji utrzymał decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. oddalił skargę. Zdaniem organu odwoławczego art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) nie dopuszcza przyznania pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu), który stanowi współwłasność w częściach ułamkowych, jeżeli należna mu cześć nie stanowi odrębnej własności policjanta, na którą ustanowiono księgę wieczystą. W odniesieniu do zarzutów odwołania Komendant Wojewódzki Policji zauważył, że nie stanowi przesłanki do przyznania pomocy fakt, że drugi współwłaściciel jest policjantem, jak również zobowiązanie strony do rozdzielenia domu na dwa odrębne lokale mieszkalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 88 i art. 94 ustawy o Policji. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 88, art. 92 i art. 94 ustawy o Policji zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy może nastąpić przez przydział policjantowi w służbie czynnej lokalu służbowego, przyznanie mu równoważnika pieniężnego, jeśli nie posiada on lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Z tego ostatniego przepisu nie wynika, że przyznanie pomocy finansowej zależy od nabycia nieruchomości na wyłączną własność uprawnionego. Z art. 198 k.c. skarżąca wywodziła natomiast, że przedmiotem współwłasności w sprawie są dwa odrębne, niezależne od siebie lokale mieszkalne w domu jednorodzinnym. Podkreśliła, że na etapie składania wniosku po raz drugi była wpisana jako współwłaściciel w ½ części nieruchomości. Jej zdaniem, skoro celem pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji jest zaspokojenie potrzeb osób uprawnionych, nic nie stoi na przeszkodzie, by cel ten został osiągnięty również w przypadku nabycia przez policjanta domu jednorodzinnego stanowiącego odrębną nieruchomości na współwłasność (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2008 r. I OSK 1692/06 i wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008 r. I OSK 629/07). Powtórzyła również, że drugim współwłaścicielem jest funkcjonariusz, któremu pomoc finansowa została udzielona decyzją Komendanta Głównego Policji. Podała, że w dniu 23 maja 2009 r. wstąpiła w związek małżeński z I. S. i przyjęła jego nazwisko. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że wydanie "nowej" decyzji w tej samej sprawie, przy tych samych stanach faktycznych i prawnych jest niedopuszczalne i skutkowałoby nieważnością nowej decyzji. Dodał, że na przedmiotową nieruchomość została już udzielona pomoc finansowa, a zgodnie z § 5 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego dla policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468), policjantowi samotnemu przysługują dwie normy zaludnienia. W sprawie postępowanie funkcjonariuszy ma na celu obejście prawa i uzyskanie pomocy finansowej w wyższej wysokości. Zgodnie bowiem z § 2 pkt 1 tego rozporządzenia funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę przysługuje po jednej normie zaludnienia dla tegoż funkcjonariusza i każdego członka jego rodziny. Zatem w sytuacji kiedy funkcjonariusze pozostają w konkubinacie i nabywają nieruchomość w częściach ułamkowych zyskiwaliby prawo do zwiększonej ilości norm. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane jest stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji zawarte w decyzji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji mocą, której umorzył on postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia 24 lutego 2009 roku w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Na wstępie wskazać należy, co wynika z bezspornego stanu faktycznego ustalonego w sprawie, że wniosek złożony przez skarżącą w niniejszej sprawie był identyczny jaki złożyła ona w dniu 9 kwietnia 2008 roku i który został rozstrzygnięty ostateczną decyzją Komendanta Miejskiego Policji z dnia 25 kwietnia 2008 roku nr [...] mocą, której odmówiono jej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu. Decyzja ta podlegała kontroli instancyjnej a następnie sądowej w sprawie o sygn. III SA/Gd 309/08. Na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2008 roku wydanego w tej sprawie, skargę M. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z 4 czerwca 2008 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu oddalono. Wobec uprawomocnienia postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia z dnia 27 listopada 2008 roku, uzasadnienia wyroku w tej sprawie Sąd nie sporządził. Zatem rację ma organ odwoławczy twierdząc, że wydanie nowej decyzji w tej samej sprawie przy nie zmienionym stanie faktycznym i prawnym jest niedopuszczalne albowiem taka decyzja dotknięta byłaby wadą nieważności, którą organ zobowiązany byłby stwierdzić na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji pozostaje jedynie ocena rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i aprobującego go rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Wskazać w tym miejscu należy, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa. prowadząca do umorzenia postępowania, oznacza, że nie ma podstaw do rozstrzygania sprawy co do jej istoty. Z taką sytuacją, zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwa, mamy do czynienia wówczas gdy strona wystąpi z kolejnym wnioskiem, w sprawie, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy istnieje bowiem, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym. W niniejszej sprawie wszystkie w/w warunki zachodzą a zatem wydane decyzje uznać należy za zgodne z prawem. Na marginesie jedynie dodatkowo wskazać należy, że zarzuty skargi odnoszą się wyłącznie do meritum w zakresie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego i mogły być ewentualnie podnoszone w skardze kasacyjnej od wyroku w sprawie III SA/Gd 309/08 tut. Sądu o ile zostałaby ona skutecznie wywiedziona. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło