III SA/Gd 348/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-06-08

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Felicja Kajut, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, pomijając możliwość zastosowania ulg przewidzianych w przepisach oraz nie ustalając, czy przyznano świadczenia na utrzymanie dziecka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa. Organy pominęły przepisy dotyczące możliwości zastosowania ulg (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty) w opłacie za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, mimo że strona podnosiła okoliczności uzasadniające ich zastosowanie. Ponadto, organy nie ustaliły, czy przyznano świadczenia na utrzymanie dziecka, co jest warunkiem ustalenia odpłatności. Zaskarżona decyzja zawierała również niezgodne z prawem określenie terminu zapłaty opłaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Prezydent Miasta ustalił miesięczną opłatę w wysokości 660 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona skarżąca podnosiła, że nie jest w stanie ponosić tej opłaty ze względu na inne zobowiązania finansowe i zmniejszone dochody. Wniosła o uchylenie płatności do czasu unormowania spraw sądowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 21 listopada 2016 r. nr[...]. Decyzją z dnia 21 listopada 2016 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 104 k.p.a., art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. , poz. 575), ustalił odpłatność za pobyt dziecka K. J. ur. 28 marca 2004 r. umieszczonej w pieczy rodzinnej, tj. w rodzinie zastępczej spokrewnionej, na okres od dnia 1 listopad 2016 r. do dnia 31maja 2017 r. na kwotę 660 zł miesięcznie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy. Podano, że P. J. jest rodzicem K. J.. Zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego G. - Południe w G. V Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt [...] dziecko strony zostało umieszczone w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Dziecko zostało faktycznie umieszczone w rodzinie zastępczej od dnia 28 czerwca 2012 r. Ustalono, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo z konkubentem i wspólnie uzyskują dochód 4.000 zł netto, którego 20% pokrywałoby ustaloną odpłatność. W odwołaniu od zapadłej decyzji P. J. wniosła m.in. o uchylenie nałożonej płatności do czasu unormowania spraw sądowych. Podała, że nie jest w stanie regulować płatności, ponieważ wyrokiem sądu została zobowiązana do naprawienia szkód na kwotę 30.000 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 marca 2017 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że ustalając wysokość odpłatności za pobyt dziecka w spokrewnionej rodzinie zastępczej w kwocie 660 zł miesięcznie organ I instancji nie naruszył przepisów obowiązującego w tym zakresie prawa, ponieważ z dyspozycji przepisu art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wynika jednoznacznie obowiązek ponoszenia przez rodziców dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej miesięcznej opłaty w wysokości przyznanych dodatków z art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy. Bezspornie ojciec dziecka umieszczonego w spokrewnionej rodzinie zastępczej nie jest znany, tak więc obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka K. J. spoczywa na matce – P. J.. Co do zarzutu pokrywania kosztów w wysokości 660 zł organ wyjaśnił, że wynika ona z dyspozycji art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, który wyraźnie stanowi, że w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej wysokość takiego świadczenia nie może być niższa niż 660 zł. Zatem jest to minimalna kwota kosztów związanych z utrzymaniem dziecka i kwota ta w stosunku do wysokości dochodów skarżącej uzyskiwanych wspólnie z konkubentem stanowi 20% miesięcznych dochodów. P. J. wniosła skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Podniosła, że w chwili obecnej dochód jej i konkubenta wynosi 2.500 zł. W związku z tym, że na czas zakończenia postępowania pod jej opiekę wróciła dwójka dzieci jej zarobki zmniejszyły się, gdyż mniej teraz pracuje. Twierdziła, że nie ma takiej możliwości, by na rzecz K. płacić co miesiąc kwotę 660 zł, ponieważ musi regulować zobowiązania nałożone na nią wyrokiem sądu. W przeciwnym bowiem razie zostanie umieszczona w zakładzie karnym i straci dzieci. W miarę możliwości finansowych, zaoszczędzone środki pieniężne przekazuje córce. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity:. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga podlega uwzględnieniu, choć zasadniczo nie z przyczyn w niej wskazanych. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 21 listopada 2016 r. ustalającą odpłatność za pobyt dziecka K. J. w pieczy rodzinnej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 575 ), zwana dalej "ustawą". Stosownie do art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną odpłatność w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, w przypadku mieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie tej na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż 660 zł miesięcznie. Stosownie do art. 193 ust. 1a ustawy, opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ponoszą rodzice dziecka, od dnia umieszczenia go w pieczy zastępczej. Z art. 193 ust. 6 ustawy wynika, że opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. Okolicznością bezsporną było, że małoletnia K. J. - córka skarżącej, została umieszczona w rodzinie zastępczej spokrewnionej (u babci) na podstawie postanowienia z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego G. - Południe w G.. Nie było w sprawie kwestionowane, że dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej w dacie wydania ww. orzeczenia. Ponadto, w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubentem, a źródłem ich dochodu są prace dorywcze i z tego tytułu uzyskują dochód w wysokości około 4.000 zł netto. Skarżąca posiada jeszcze dwoje młodszych dzieci Nicolasa i Vanessę umieszczonych w zawodowej rodzinie zastępczej. Prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że zobowiązaną do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej jest matka – P. J. (ojciec dziecka nie jest znany). Stroną bowiem postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka, zaś w okolicznościach niniejszej sprawy, stroną postępowania będzie tylko matka dziecka. Niemniej, mimo przywołania w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego treści art. 194 ust. 1 ustawy, organy orzekające w sprawie pominęły - w rozważaniach i w podstawie prawnej - unormowania tego przepisu, który jest bezpośrednio skorelowany z przepisem art.193 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Natomiast z ustępu 3 tego przepisu wynika wprost, że starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę rady powiatu w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty - może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2017 r. zapadłym w sprawie sygn. akt I OSK 2404/16 - jeżeli jednak okoliczności te (tj. objęte dyspozycją art.193 ust. 3 ustawy) zostały podniesione już w toku postępowania o ustalenie opłaty, to treść omawianego art. 194 ust. 3 nie stoi na przeszkodzie rozważaniu i orzekaniu o tym w decyzji ustalającej wysokość opłaty, jako kolejny element jej rozstrzygnięcia. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że - odrębne orzekanie w tym przedmiocie - następuje bowiem wtedy, gdy okoliczności przemawiające za takim orzekaniem zostaną zgłoszone dopiero po uprzednim ostatecznym ustaleniu opłaty. Stanowisko to należy w pełni podzielić, jak i przedstawioną na jego poparcie argumentację, przywołaną poniżej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że nie ma jakichkolwiek uzasadnionych prawnie podstaw do różnicowania wykładni cytowanego przepisu w zależności od fragmentu jego treści. Podniósł, że ustawodawca nie określił w art. 194 ust. 3 formy działania organu, w jakiej organ miałby dokonywać umorzenia opłaty, odroczenia terminu jej płatności, rozłożenia jej na raty lub odstąpienia od jej ustalenia. W omawianym przepisie zawarte jest odesłanie, ale jedynie do ust. 2 tego przepisu oraz do art. 193 ust. 1, w których również nie określono formy działania organu. Forma ta, jako decyzja, wynika dopiero z art. 194 ust. 1, dlatego nie ma przeszkód, aby ze względu na systematykę przepisu, formę tę stosować także do orzekania o okolicznościach określonych w art. 194 ust. 3, ale wtedy należy konsekwentnie przyjąć, że o okolicznościach tych można orzekać zarówno w odrębnej decyzji, jak i w decyzji określonej w art. 194 ust. 1, tj. w decyzji o ustaleniu opłaty. Ze względu na brak literalnego odesłania w art. 194 ust. 3 do odpowiedniego stosowania jego ust. 1 nie można przyjąć, że ust. 1 stosuje się do okoliczności określonych w ust. 3 tylko w zakresie formy orzekania przez organ, a nie stosuje się, jako określenie miejsca umieszczenia dodatkowego rozstrzygnięcia o okolicznościach określonych w ust. 3. Uznanie dopuszczalności stosowania formy decyzji do rozstrzygania o okolicznościach określonych w art. 194 ust. 3 skutkuje koniecznością uznania dopuszczalności orzekania o tych okolicznościach także w decyzji, o której mowa w art. 194 ust. 1. (...) odrębność okoliczności koniecznych do rozważenia przy stosowaniu omawianego art. 194 ust. 3 nie ma żadnego znaczenia, skoro dokonuje tego ten sam organ i w takiej samej procedurze, tj. procedurze administracyjnej, kończącej się taką samą formą rozstrzygnięcia, tj. decyzją administracyjną. To właśnie odrębność tych okoliczności powoduje, że ich występowanie i rozważenie jest niezależne od tego, czy opłata została już ostatecznie ustalona, czy też jej ustalenie będzie stanowić jeden z elementów rozstrzygnięcia w tej samej decyzji, w której organ rozważy także dopuszczalność zastosowania art. 194 ust. 3. Nie ma więc znaczenia dla wyniku oceny dopuszczalności zastosowania art. 194 ust. 3 uprzednie ostateczne ustalenie opłaty, jeżeli po takim ustaleniu opłaty przedmiotem oceny organu są te same okoliczności i ich uwarunkowania, które organ ocenia w kontekście art. 194 ust. 3 przed ostatecznym ustaleniem opłaty. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał - że jeżeli więc okoliczności określone w omawianym art. 194 ust. 3 zostały podniesione w toku postępowania o wydanie decyzji określonej literalnie w art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, to brak jest podstaw prawnych do uznania, że nie mogą być przedmiotem orzekania w decyzji wydawanej na podstawie powołanego art. 194 ust. 1. Można tu dodać, że także przepisy ustawy nie uzależniają rozpatrzenia okoliczności dotyczących zastosowania ulg wobec osoby zobowiązanej od wydania decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Wydaje się również, że zasady ekonomiki i szybkości postępowania przemawiają za rozpoznaniem tych kwestii w jednym postępowaniu tym bardziej, że inicjatywy organu nie ogranicza wniosek strony, gdyż ww. przepis ustawy przewiduje w takich sytuacjach działanie organu z urzędu. Przenosząc powyższe w realia niniejszej sprawy, to skarżąca nie podjęła żadnych działań po wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty, tym niemniej treść odwołania wskazywała jednoznacznie, że wnosi - o nie obciążanie jej opłatą - której ze względu na swoją sytuację i tak nie jest w stanie ponieść. Skarżąca prosiła "o zdjęcie ze mnie zasądzonej kwoty", której nie jest w stanie płacić, gdyż ciąży na niej wyrok sądowy z tytułu naprawienia szkód na około 30.000 zł, a bez spłat trafi do zakładu karnego, co uniemożliwi powrót do niej najmłodszych dzieci, które przebywają w zawodowej rodzinie zastępczej. W konkluzji strona prosiła o uchylenie płatności do czasu unormowania spraw sądowych. Zatem niewątpliwie skarżąca już w toku postępowania o ustalenie opłaty zawarła stosowny wniosek i podnosiła okoliczności mogące przemawiać za zastosowaniem wobec niej ulg, o których mowa w art. 194 ust. 3 ustawy. Ponieważ w tym przypadku ustawodawca przewidział również działanie organów z urzędu, więc wniosek skarżącej w tym zakresie nie był niezbędny. Trzeba też zaznaczyć, że organ I instancji wszczynając postępowanie w sprawie ustalenia opłaty nie pouczył skarżącej o możliwości ubiegania się przez nią o przyznanie ulg. Wymienienie w podstawie prawnej zawiadomienia z dnia 18 lipca 2016 r. o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty ponoszonej za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (zwanej dalej - "uchwałą"), nie stanowi wypełnienia ciążącego w tym zakresie na organie administracji obowiązku, stanowiąc istotne naruszenie art. 9 k.p.a. Natomiast z treści skargi wynika, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy, dwoje najmłodszych dzieci skarżącej N. i V., powróciło pod opiekę matki (od 1 marca 2017 r.). Pogorszeniu znacznemu uległa też jej sytuacja dochodowa i materialna m.in. w związku z koniecznością ograniczenia prac dorywczych z uwagi na dzieci oraz zwiększeniem się wysokości ponoszonych kosztów i wydatków. Trzeba mieć też na uwadze, że w zawiadomieniu z dnia 18 lipca 2016 r. wskazano, że zostało wszczęte postępowanie o ustalenie opłat za pobyt w pieczy zastępczej, nie tylko jednego, ale trojga dzieci skarżącej (czy takie opłaty zostały w stosunku do pozostałych dzieci ustalone, nie wiadomo). W konsekwencji poczynionych rozważań, nie można uznać, aby dokonane w sprawie ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy były wystarczające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, dotyczącego nie tylko ustalenia odpłatności, jaką skarżąca jest obowiązana ponieść, ale również ewentualnego zastosowania wobec niej ulg przewidzianych w uchwale, której postanowienia stwarzają taką możliwość, co wymaga jednak przeanalizowania sytuacji skarżącej przez organy. W postępowaniu w sprawie ustalenia opłat organ ma również obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, który pozwoli na dokonanie oceny, czy sytuacja ekonomiczna i osobista osoby zobowiązanej umożliwia ponoszenie opłat, czy nie należy chociażby rozważyć rozłożenia płatności na raty, odroczyć terminu płatności czy też opłaty umorzyć lub od nich odstąpić. Dlatego nie można przyjąć, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy prawidłowo, gdyż zaniechały one zgromadzenia materiału dowodowego umożliwiającego dokonanie ustaleń w powyższym zakresie oraz wyjaśnienie czy rzeczywista sytuacja skarżącej pozwala na poniesienie opłaty, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odnosząc się do poczynionych przez organy obu instancji ustaleń w sprawie, to organy uzasadniając wysokość opłaty przyjęły, że 20% uzyskiwanego przez skarżącą i jej konkubenta dochodu (4.000 zł netto) pozwala na pokrycie ustalonej opłaty. Przy czym, organy nie wyjaśniły dlaczego odwołały się do 20 % dochodu. Jeśli organy miały na uwadze unormowania przywołanej w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania uchwały to powinny dać temu wyraz zarówno w podstawie prawnej, jak i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, czego jednak nie uczyniły. Nie może przy tym ujść uwadze, że uchwała pozwala organowi uprawnionemu na odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w sytuacji gdy 20 % dochodu netto osoby zobowiązanej nie pokryłoby przewidywanej odpłatności - w przypadku gospodarstwa wieloosobowego (§ 3 ust. 1 pkt 2 uchwały). Trzeba jednak zaznaczyć, że uchwała przez dochód rozumie - dochód osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat - ustalony w oparciu o art. 8 ust. 3, 4, 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zaś osobą zobowiązaną - jest osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej - zgodnie z art. 193 ust. 1, 3, 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej (§ 2 ust. 1 pkt 7 i 8 uchwały). Przedmiotowa uchwała określa sposób ustalania dochodu osoby zobowiązanej, którą jest osoba w rozumieniu art. 193 ustawy, a więc rodzic dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej (nie są to więc inne podmioty). Jednak nie tylko z tych powodów kontrolowane decyzje naruszają prawo. O obowiązku ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej stanowi art. 193 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z przepisów ustawy wynika, że wysokość odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej - determinuje - wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków stosownie do art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną odpłatność w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zatem warunkiem wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na podstawie art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy, świadczeń oraz dodatków na pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Z akt sprawy nie wynika, aby takie świadczenia na utrzymanie K. J. zostały w ogóle przyznane. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie uczyniły w tym przedmiocie jakichkolwiek ustaleń, jak i nie wyjaśniły tej kwestii w uzasadnieniach decyzji. W tej więc sytuacji nie można uznać czy hipoteza art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, statuująca ww. warunek, została w okolicznościach niniejszej sprawy wypełniona. Ponadto, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca niezgodne z prawem rozstrzygają o terminie zobowiązania skarżącej do wpłat ustalonej opłaty za umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej ("płatne w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, zaczynając od miesiąca grudnia 2016 r."). Przepisy materialnoprawne regulujące kwestię ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej nie dają podstawy do określenia terminu zapłaty ustalonej mocą decyzji opłaty. Decyzja administracyjna co do zasady zawiera składniki określone w art. 107 § 1 k.p.a., natomiast inne składniki decyzji muszą wynikać z przepisów szczególnych (art. 107 § 2 k.p.a.). W doktrynie przyjmuje się, że takim (dodatkowym) składnikiem decyzji jest m.in. termin (zob. Cz. Marzysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Wolters Kluwer, W-wa 2010, s. 81). Skoro żaden przepis ustawy nie przewiduje możliwości ustalania przez organ administracji, w drodze decyzji, terminu dokonania zapłaty przedmiotowej opłaty, to brak było w istocie podstawy prawnej do określenia w treści decyzji takiego terminu. Działanie takie należy uznać za naruszenie zasady praworządności wynikającej z art. 6 w zw. z art. 107 § 1 i 2 k.p.a. Podsumowując, organy obu instancji naruszyły powyżej przywołane przepisy prawa oraz przepisy postępowania, co miało niewątpliwie, wpływ na wynik sprawy. Dlatego zarówno decyzja organu odwoławczego i organu pierwszej instancji, nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uwzględnić przedstawione powyżej uwagi i wskazania. Stosownie bowiem do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło