III SA/Gd 349/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 6 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru oddala skargę. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. nr [...], skierowanym do A Spółka jawna z siedzibą w B., Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej: "o.p.", art. 4 pkt 5, art. 6 ust. 3, art. 243, art. 244 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. ze zm.) – dalej: "WKC", art. 69 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 727 ze zm.), art. 17 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 (Dz. U. UE L 181 z dnia 29 czerwca 2013 r.) postanowił: zawiesić zwolnienie towaru – 8.640 sztuk zabawek w postaci "magicznych kostek [...]", co do którego zachodzi podejrzenie, że narusza prawa własności intelektualnej objęte decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 11 marca 2014 r. funkcjonariusze Granicznego Referatu Zwalczania Przestępczości w G. Izby Celnej w G. przeprowadzili rewizję celną towaru przedstawionego wraz ze zgłoszeniem celnym: [...]. W jej wyniku stwierdzono towar w postaci kostek [...], w stosunku do którego zaszło podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej objętych ochroną na podstawie decyzji z 30 kwietnia 2013 r. nr [...] wydanej na rzecz B w Wielkiej Brytanii. Organ powołał się na treść art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013, który stanowi, że w przypadku gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej objętego decyzją uwzględniającą wniosek, zawieszają zwolnienie towarów lub zatrzymują je. Procedura związana z zawieszeniem zwolnienia towarów określona jest w art. 23 tego rozporządzenia. Jeżeli w terminie 10 dni roboczych od powiadomienia o zawieszeniu zwolnienia towarów, posiadacz decyzji nie zastosuje jednej z procedur określonych w art. 23 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013, organy celne zezwalają na zwolnienie towarów lub kończą ich zatrzymanie niezwłocznie po zakończeniu wszystkich formalności celnych. Zgodnie z art. 23 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków dotyczących towarów łatwo psujących się, w stosownych przypadkach organy celne mogą przedłużyć okres zawieszenia zwolnienia towarów lub zatrzymania maksymalnie o 10 dni roboczych - na należycie uzasadnione żądanie posiadacza decyzji. Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie zarzucając, że narusza ono: art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013 w związku z art. 2 pkt 7 ww. rozporządzenia, poprzez zawieszenie zwolnienia towarów stanowiących jej własność, przy braku spełnienia kryteriów (przesłanek) oceny jako towarów podejrzanych o naruszenie prawa własności intelektualnej w rozumieniu rozporządzenia; art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p., poprzez brak określenia, jakie prawa własności intelektualnej i w jaki sposób miałyby zostać naruszone; art. 121 § 1 o.p., poprzez brak wskazania podstawy faktycznej zatrzymania towarów, powodu podejrzenia naruszenia praw własności intelektualnej oraz wskazania, jakich praw podejrzenie to dotyczy. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa i art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 58 ust. 1 WKC, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, towary niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia, mogą w każdym czasie na określonych warunkach, otrzymać przeznaczenie celne. Powyższa reguła nie ma charakteru bezwzględnego, jak wynika bowiem z art. 58 ust. 2 WKC przepisy ust. 1 nie stanowią przeszkody dla stosowania zakazów lub ograniczeń wynikających ze względów moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia, życia osób i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony dóbr narodowych mających wartość artystyczną, historyczną lub archeologiczną albo ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zatem ustalenie faktu, czy dany towar może uzyskać określone przeznaczenie celne jest uzależnione od tego, czy ogólna zasada ustanowiona ww. przepisie nie podlega wyłączeniu na mocy innych przepisów szczególnych. Powołując się na treść art. 18 ust. 1, 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013, organ przedstawił tryb postępowania w sytuacji, gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej. Jak wynika z akt sprawy, organ celny pierwszej instancji powiadomił stronę o zatrzymaniu towaru zgłoszonego przez nią do procedury tranzytu doręczając jej zaskarżone postanowienie, co nastąpiło w dniu 17 marca 2014 r. Ponadto, organ celny powiadomił o zatrzymaniu towaru spółkę B uprawnioną do złożenia wniosku dotyczącego domniemanego naruszenia praw własności intelektualnej w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 19 marca 2014 r. pełnomocnik B złożył wniosek o ściganie oraz o zabezpieczenie dowodów popełnienia przestępstwa wypełniającego znamiona określone w art. 305 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej. W związku z powyższym zwrócił się do organu celnego z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprowadzone zabawki przypominające magiczne kostki [...] naruszają zarejestrowane wzory wspólnotowe. W wyniku złożonego wniosku o wszczęcie postępowania karnego organ celny wszczął dochodzenie w postępowaniu karnym. W szczególności w dniu 16 maja 2014 r. wydał postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych, na podstawie którego uznał 8.640 sztuk zatrzymanych zabawek jako dowód rzeczowy w sprawie. W ocenie organu odwoławczego działania podjęte przez B potwierdzają, że organ celny pierwszej instancji miał podstawy do tego, aby podejrzewać, że towar, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie, może naruszać prawa własności intelektualnej. W takiej sytuacji organ celny pierwszej instancji zobligowany był do zatrzymania tego towaru. Dalej organ odwoławczy dodał, że ocena tego, czy podejrzenia organu celnego, co do naruszenia praw własności intelektualnej były słuszne, nie może zostać dokonana w niniejszym postanowieniu. Zagadnienie to może zostać rozstrzygnięte w postępowaniu karnym. Tym samym nie jest możliwe ustosunkowanie się do zawartej w zażaleniu argumentacji odnośnie cech towaru, które zdaniem spółki zaprzeczają podejrzeniom, że towar ten narusza prawa do wzoru wspólnotowego należącego do B. A Spółka jawna zaskarżyła opisane wyżej postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia, jak również uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w okolicznościach nakazujących jego uchylenie; 2. art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 i art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez: - brak zebrania, - brak ustalenia, czy do naruszenia zidentyfikowanych praw własności intelektualnej w ogóle prima facie dochodziło; 3. art. 229 w zw. z art. 239 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania niezbędnego dla wydania orzeczenia w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie dawało podstaw dla dokonania oceny merytorycznej sprawy; 4. Naruszenie art. 210 § 4 w związku z art. 235 i 239 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez brak określenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jego podstawy faktycznej (tj. praw własności intelektualnej, o których naruszenie podejrzewane są zatrzymane towary), jak też brak oceny prawnej (tj. wskazania, w jaki sposób prawa te miałyby być naruszone), gdy jednocześnie brak powyższych elementów w postanowieniu organu niższego stopnia stanowił istotę zarzutów wniesionego zażalenia; 5. art. 121 § 1 i 124 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w sposób rażący, poprzez podejmowanie działań w znaczącym stopniu umniejszających zaufanie strony do organów celnych, co stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego, a co w szczególności dotyczy braku wskazania podstawy faktycznej zatrzymania towarów oraz braku wskazania, dlaczego towary te są podejrzane o naruszenie praw własności intelektualnej i jakich praw podejrzenie to dotyczy, co de facto pozbawiło skarżącego możliwości obrony jego praw, godząc w przysługujące skarżącemu prawo własności; 6. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013, poprzez zawieszenie zwolnienia towarów stanowiących własność strony przy braku spełnienia kryteriów (przesłanek) zawieszenia tj. przy braku ustalenia, że towary strony są towarami podejrzanymi o naruszenie prawa własności intelektualnej w rozumieniu tego rozporządzenia. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że towar został zatrzymany jedynie z powodu kształtu kostki, co nie ma nic wspólnego z naruszeniem prawa własności intelektualnej. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt IV CSK 23/12 wskazano, że monopoli wynikający z prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny inspirowany nie pozwala żądać zakazania używania tego oznaczenia przez innych przedsiębiorców dla oznaczenia przedmiotu inspiracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o zajęciu towaru w postaci: 8640 sztuk zabawek w postaci "magicznych kostek [...]", oznaczonych znakiem towarowym [...], zarejestrowanym dla B celem uregulowania sytuacji prawnej. Podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowił m.in. art. 75 lit. a tiret czwarte rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), zwanego dalej: "WKC", art. 31 ust. 1 pkt 2, art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ), zwanej dalej: "ustawą". W myśl art. 75 lit. a tiret czwarte WKC w celu uregulowania sytuacji towarów podejmuje się wszelkie niezbędne działania, łącznie z orzeczeniem przepadku i sprzedażą towarów, które: nie mogły zostać zwolnione ze względu na to, że: są przedmiotem zakazów lub ograniczeń. Z kolei art. 31 ust. 1 pkt 2 stanowi, że jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione, organ celny w celu uregulowania sytuacji towaru może: [...] zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa - chyba że umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne przewidują inny sposób postępowania. Z materiału dowodowego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że B jest właścicielem krajowych oraz wspólnotowych znaków towarowych chroniących różne elementy marki "[...]" (patrz Urząd Harmonizacji Rynku wewnętrznego znaki nr [...]; [...] – dokumenty potwierdzające rejestrację). Co istotne, znak towarowy zarejestrowany na rzecz B ma charakter przestrzennych znaków towarowych (znaki towarowe 3D). Oznacza to, że chronią one charakterystyczną formę (kształt) tj. kostki [...], w różnych rozmiarach. Jak wynika z akt sprawy, znaki zostały zarejestrowane zarówno w charakterystycznej dla typowej kostki [...] kolorystyce oraz w wersji bez zastrzegania kolorów. Z uwagi na powyższe, produkowane towary, które zachowują charakterystyczny kształt kostki [...] a także zastrzeżoną przez B kolorystykę towarów (a takie właśnie towary były przedmiotem postępowania), czyni z nich towar objęty zakazem o którym mowa zarówno w art.75 lit. a tiret czwarte WKC jak i art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne. Tym samym zarzuty skargi uznać należy za całkowicie chybione. Na marginesie jedynie wskazać trzeba, że rzeczą organów było konkretne odniesienie się do zarzutów strony zgłaszanych w toku postępowania tj. w zażaleniu. Mimo zebranego materiału dowodowego, organ w uzasadnieniu nie spełniającym wymogów art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, nie zawarł wyjaśnienia zawierającego wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów odniesioną do stanu faktycznego sprawy. Naruszenie tego przepisu postępowania nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy albowiem rozstrzygnięcie w ocenie Sądu jest zgodne z obowiązującym prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.