III SA/Gd 350/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją z dnia 6 marca 2006r. Starosta [...] na podstawie art.37k ust. 9 i 10, art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) i art.150b w związku z art. 141 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz.1001 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił H.K. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca nie spełnia wymogów określonych ustawą, bowiem nie zamieszkiwał w powiecie ( gminie, mieście na prawach powiatu) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. W odwołaniu od powyższej decyzji H. K. podniósł, że nie wykazano w niej jaki powiat (gmina, miasto na prawach powiatu) w Województwie [...] jest uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jak również od czego uzależnione jest uznanie powiatu (gminy, miasta na prawach powiatu) za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Zarzucił również, że decyzja oparta jest na ustawie niezgodnej z Konstytucją RP, narusza ona bowiem zasadę równości obywateli wobec prawa, uzależniając przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od zamieszkiwania w powiecie ( gminie, mieście na prawach powiatu) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, tymczasem bezrobocie dotyka wszystkie osoby bezrobotne w taki sam sposób. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji strona zarzuciła, iż decyzja nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia merytorycznego. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 kpa. oraz art.150b ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz.1001 z późn.zm.) w związku z art.37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tj. Dz.U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym ( Dz. U. Nr 110, poz. 1264 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania H. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powołał przepis art. 150 b ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. spełniał warunki określone w art.37k ust.9 ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001r." Odnosząc się z kolei do treści art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu organ stwierdził, że strona spełnia tylko część wymów uprawniających ją do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. I tak organ stwierdził, że H. K. : do dnia 8 sierpnia 2001r. posiadał status osoby bezrobotnej, do dnia 31 lipca 2004r. wylegitymował się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym co najmniej 25 lat, jak również do tego dnia był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, jak również do tego dnia osiągnął wiek 55 lat. Jednak w okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do dnia 31 lipca 2004r. H.K. nie zamieszkiwał w powiecie ( gminie, mieście na prawach powiatu) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Organ wskazał, że od dnia 22 marca 1991r. strona zamieszkuje na terenie miasta S., które nie jest ujęte w obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002r. wykazie powiatów ( gmin, miast na prawach powiatu) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Organ powołał się wykaz stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001r. zmieniającego rozporządzeniem w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym ( Dz. U. Nr 151, poz.1702). Organ stwierdził, że do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego konieczne jest kumulatywne spełnienie wszystkich warunków określonych w powołanych przez organ przepisach prawa, co w przypadku H. K. nie występuje. Tym samym złożony przez niego wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego nie mógł być rozpatrzony pozytywnie. W końcu wskazano na związanie organów administracji publicznej orzekających w sprawach administracyjnych treścią obowiązujących przepisów prawa. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu zgodności w/w przepisów z Konstytucją RP organ stwierdził, że problematyka ta była przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, następstwem czego było wprowadzenie unormować zawartych w art. 150d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona domagała się uchylenia decyzji Wojewody [...]. Zdaniem skarżącego decyzja ta oparta jest na rozporządzeniu, nie zaś na ustawie, co jest sprzeczne z prawem. Nadto w/w rozporządzenie narusza wyrażoną w Konstytucję RP zasadę równości wobec prawa różnicując sytuację bezrobotnych w zależności od miejsca, w którym zamieszkują. Skarżący skierował nadto do Sądu wniosek by ten wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucja RP mających zastosowanie w sprawie ustawy, jak i rozporządzenia W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że w/w ustawa nie przewiduje przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na szczególne okoliczności sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W celu przyznania świadczenia przedemerytalnego niezbędne jest spełnienie łączne wszystkich przesłanek wymienionych w art. 37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) a mianowicie pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek- co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury-wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny, 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsię- biorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Art. 37 k ustęp 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 150 b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy reguluje podstawy przyznawania świadczenia przedemerytalnego pracownikom byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. To specyficzne świadczenie, przysługujące osobie, która była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat i zamieszkiwała w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym wymaga spełnienia przez tę osobę przesłanek co do wieku i stażu pracy łagodniejszych niż wynikające z zasad ogólnych. Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący spełniał wymienione w powołanym wyżej art. 37k ust. 9 pkt 1-3 przesłanki, nie spełniał jednak wymienionego w pkt. 4 kryterium zamieszkiwania w okresie od dnia 1 stycznia 2002r. do dnia 31 lipca 2004r. w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Skarżący zamieszkuje od 1991r. w mieście S., które nie znajduje się w obowiązującym od dnia 1 stycznia 2001r. wykazie powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym ( Dz. U. Nr 110, poz. 1264 z późn. zm.). W tej sytuacji uznać należy, że rozpatrujące sprawę organy administracji słusznie stwierdziły, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 150 b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odnosząc się zaś do złożonego przez skarżącego wniosku o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisów mających zastosowanie w sprawie, to Sąd stwierdza, że ma obowiązek zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 stawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. z późn. zm.) jedynie wówczas, gdy ma przekonanie co do niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją lub ma w tym względzie wątpliwości. W niniejszej sprawie Sąd takich wątpliwości nie miał. Sąd w sposób odmienny niż skarżący interpretuje przyjęcie w przepisach dotyczących zatrudnienia i bezrobocia rozwiązań wprowadzających zróżnicowanie sytuacji osób bezrobotnych. Właśnie dążąc do zmniejszenia skutków niekorzystnych często różnic - które w tym przypadku wynikają z faktu zamieszkiwania w rejonach kraju dotkniętych wysoką stopą bezrobocia - stosuje się szczególne instrumenty ekonomiczno-finansowe i inne preferencje w celu ograniczenia bezrobocia i jego skutków. W tym stanie sprawy, uznając iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.