III SA/Gd 350/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną decyzję Wojewody, uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 11 września 2007 r., J. J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca odbywa karę pozbawienia wolności. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał m.in. na brak kwalifikacji, stan zdrowia oraz zawiły charakter sprawy. Wnioskodawca i jego rodzina nie posiada środków umożliwiających pokrycie kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 11 września 2007 r. załączonym do wniosku złożonego na urzędowym formularzu J. J. oświadczył m.in., że nie osiąga dochodów, nie ma zajęć komorniczych i zobowiązań wobec innych osób, jest bezdzietnym kawalerem oraz jest odwiedzany przez matkę. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań sąd przyznaje prawo pomocy tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Sąd, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 19 września 2007 r. (doręczonym w dniu 25 września 2007 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: oświadczenia matki w przedmiocie źródeł i aktualnej wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu oraz dołączenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie; odpisów zeznań podatkowych za 2006 r. złożonych przez jego matkę, a w przypadku ich nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok, oraz wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez jego matkę rachunków bankowych (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie. Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, natomiast w piśmie procesowym z dnia 25 września 2007 r. podał, że jego matka mieszka samotnie w lokalu komunalnym, a źródłem jej dochodu jest emerytura w kwocie 490 zł. Wnioskodawca poinformował, że nie jest w stanie udokumentować stanu majątkowego matki ze względu na pobyt w areszcie śledczym. Powołał się przy tym na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] sygn. akt [...] utrzymujące w mocy zarządzenie sędziego penitencjarnego z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku J. J. o udzielenie zezwolenia na czasowe opuszczenie aresztu śledczego. Odpis tego postanowienia został złożony w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 360/07. W ocenie Sądu skarżący nie wykonał czynności określonych w wezwaniu z dnia 19 września 2007 r., choć nie było żadnych obiektywnych przeszkód uniemożliwiających mu jego wykonanie. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie, iż wezwanie było niewykonalne ze względu na pobyt skarżącego w areszcie śledczym. W wezwaniu określony został bowiem 14 – dniowy termin, zaś w wykonaniu nałożonego obowiązku wnioskodawca mógł skorzystać z pomocy matki, która odwiedza go w areszcie. Podkreślić przy tym należy, iż skarżący nie zwrócił się o przedłużenie terminu sądowego, ani nie podjął działań zmierzających do przedłożenia żądanych dokumentów. Niewyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących aktualnej sytuacji finansowej skarżącego oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.