III SA/Gd 354/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę Starosta decyzją z dnia 4 lutego 2004 r. uznał skarżącego T. R. z dniem 2 lutego 2004 r. za osobę bezrobotną i przyznał mu od dnia 10 lutego 2004 r. zasiłek dla bezrobotnych. Skarżący od tej decyzji odwołał się twierdząc, że z dniem 1 października 1998 r. nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego. Uzasadniając swoje twierdzenie podał, iż w dniu 30 września 1998 r. rozwiązano z nim stosunek pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Jednocześnie wskazał, że w dniu 22 lipca 1998 r. uległ wypadkowi i do dnia 17 stycznia 1999 r. przebywał na zasiłku chorobowym, a od dnia 18 stycznia 1999 r. do dnia 31 stycznia 2004 r. na rencie chorobowej. Okresy otrzymywania zasiłku chorobowego i renty chorobowej skarżący podawał, aby wykazać, że nie miał możliwości wystąpić o zasiłek przedemerytalny. Skarżący twierdził przy tym, że prawo do tego zasiłku nabył z mocy prawa, co też w jego ocenie sprawia, iż późniejsza zmiana stanu prawnego, polegająca na likwidacji zasiłku przedemerytalnego, nie ma dla jego uprawnień znaczenia. Skarżący twierdził też, że w dniu 1 października 1998 r. spełniał przesłanki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, mianowicie posiadał trzydziestoletni staż pracy, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Decyzją z dnia 27 lutego 2004 r. nr [... Starosta, powołując się na art. 6 pkt 15 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r., nr 6, poz. 65) odmówił przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego. Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że skarżący nie mógł otrzymać w dniu 1 października 1998 r. zasiłku przedemerytalnego, gdyż do 17 stycznia 1999 r. przebywał na zasiłku chorobowym, a od dnia 18 stycznia 1999 r. do 31 stycznia 2004 r. na rencie chorobowej. W związku z tym, zdaniem organu, skarżący nie mógł otrzymywać dwóch świadczeń i wybrał korzystniejsze dla siebie świadczenie. Organ administracji stwierdził też, że prawo do zasiłku przedemerytalnego można było nabyć z mocy ustawy pod warunkiem zarejestrowania się w urzędzie pracy. Skarżący od tej decyzji odwołał się twierdząc, że zasiłek przedemerytalny winien mu być wypłacony od dnia 10 lutego 2004 r. Uzasadniając odwołanie wywodził, że według stanu prawnego obowiązującego w dniu 1 października 1998 r. uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało z mocy prawa, gdyż dopiero ustawą z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wprowadzono zmianę, z której wynika, że prawo to przysługuje na wniosek. Dalej skarżący wywodził, że w dniu 2 lutego 2004 r. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w istocie o wyliczenie wysokości zasiłku przedemerytalnego i rozpoczęcie jego wypłaty. Twierdził, że od 1998 r. posiadał uprawnienie do otrzymania dwóch świadczeń i wybierając jedno z nich pobierał rentę. Kiedy okres pobieranie renty skończył się wystąpił o, jak to określił, rozpoczęcie wypłacania drugiego świadczenia, to jest zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda, rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 4 lutego 2004 r., decyzją z dnia 9 marca 2004 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że Starosta, mimo istniejących w tym zakresie wątpliwości, nie wyjaśnił czy skarżącemu w dniu zarejestrowania go jako bezrobotnego nie przysługiwało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności podniesione w odwołaniu nie mają znaczenia w sprawie i z tego powodu nie będzie się do nich szczegółowo ustosunkowywać. Z kolei rozpoznając odwołanie od decyzji z dnia 27 lutego 2004 r., decyzją z dnia 26 kwietnia 2004 r. nr [...], na podstawie art. 3 ust. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do spraw Społeczno – Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. nr 154, poz. 1793) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając tą decyzję Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. l ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. W ocenie organu odwoławczego istota sprawy sprowadzała się do tego, iż od dnia 13 stycznia 2002 r. nie obowiązują przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w oparciu o które istniała prawna możliwość nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. W konsekwencji wszystkie osoby rejestrujące się w urzędzie pracy po tym dniu nie mogły już uprawnienia tego nabyć. Dalej stwierdził, że ustalenie spełnienia przesłanek do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zawsze następowało na dzień rejestracji w urzędzie pracy w świetle przepisów prawa obowiązujących w tym dniu, przy czym wniosek musiał zostać złożony przez osobę posiadającą status bezrobotnego, który to status został nabyty w następstwie rejestracji. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego posiadając status bezrobotnego w następstwie rejestracji w urzędzie pracy w dniu 2 lutego 2004 r. Z tego powodu, zdaniem Wojewody, wniosek ten musiał zostać rozpatrzony w świetle przepisów prawa obowiązujących w dniu rejestracji. Organ odwoławczy stwierdził też, że prawo do zasiłku przedemerytalnego nigdy nie przysługiwało z mocy prawa, lecz jedynie w oparciu o konstytutywną decyzję administracyjną. Uzasadniając tą tezę organ administracji odwołał się do treści art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazując, że od dnia 5 września 1998 r. do dnia uchylenia tego przepisu stanowił on, iż zasiłki przedemerytalne przysługują od dnia następnego po dniu zarejestrowania w urzędzie pracy albo od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień. Zdaniem Wojewody osoba zainteresowana nabyciem zasiłku przedemerytalnego nie dość, że musiała złożyć wniosek o jego przyznanie, to przede wszystkim musiała zostać zarejestrowana jako bezrobotny w urzędzie pracy. Tymczasem skarżący do dnia 31 stycznia 2004 r. ani nie podjął czynności w celu zarejestrowania się w urzędzie pracy, ani nie spełniał ustawowych warunków uzyskania statusu bezrobotnego, ani też nie złożył wniosku o przyznanie prawa do zasiłku. Z tych powodów, w ocenie organu odwoławczego, skarżący błędnie zakłada, iż prawo do zasiłku nabył już w 1998 r., a obecnie występuje tylko o potwierdzenie jego nabycia oraz ustalenie wysokości i rozpoczęcie wypłaty. Dalej organ administracji wskazał, iż po ustaniu zatrudnienia skarżący nie spełniał ustawowych warunków do przyznania statusu bezrobotnego, gdyż był czasowo (od 1 października 1998 r. do 17 stycznia 1999 r.) niezdolny do pracy z powodu choroby, zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotnym mogła być osoba zdolna do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto, jak wskazano, skarżącemu od 18 stycznia 1999 r. przysługiwało prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, co świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu też stanowi przeszkodę do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i tym samym prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz prawa do zasiłku przedemerytalnego. Z tego wynika, zdaniem Wojewody, że skarżący nie dokonał wyboru pomiędzy dwoma przysługującymi mu prawami, gdyż w okresie obowiązywania przepisów regulujących prawo do zasiłku przedemerytalnego nie spełniał ustawowych warunków uzyskania statusu bezrobotnego, a tym samym prawa do zasiłku dla bezrobotnych i prawa do zasiłku przedemerytalnego, zaś w okresie, w którym spełniał już warunki uzyskania statusu bezrobotnego nie istniało prawo do zasiłku przedemerytalnego. W skardze na decyzję Wojewody z dnia 26 kwietnia 2004 r. skarżący jeszcze raz przedstawił okoliczności sprawy i wywiódł, że w chwili kiedy przestał pobierać zasiłek chorobowy nabył z mocy samego prawa uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego, którego wypłata była uzależniona od wykonania czynności, o których mowa w art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c tej ustawy bezrobotny to osoba, która m.in. nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy albo po ustaniu zatrudnienia nie pobiera zasiłku chorobowego. Z powyższego wynika, że – pomijając kwestie nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego z mocy prawa, czy z mocy konstytutywnej decyzji administracyjnej – nie mogła nabyć prawa do zasiłku przedemerytalnego osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy albo, która pobierała zasiłek chorobowy. Osoba taka nie spełniała bowiem warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z tym należy wskazać, że skarżący przyznaje, iż jego stosunek pracy ustał w dniu 30 września 1998 r. oraz, że od 22 lipca 1998 r. do 17 stycznia 1999 r. pobierał zasiłek chorobowy, a od 18 stycznia 1999 r. do 31 stycznia 2004 r. miał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Poza tym, że skarżący okoliczności te przyznaje, to znajdują one także potwierdzenie w aktach sprawy, mianowicie w świadectwie pracy z dnia 1 września 1998 r., informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wysokości wypłaconych zasiłków z ubezpieczenia społecznego, w zaświadczeniach tego Zakładu z dnia 13 stycznia 2004 r. i 12 marca 2004 r., czy też w jego decyzji o odmowie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Zatem, skoro skarżący z powodu pobierania zasiłku chorobowego oraz z powodu posiadania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie mógł uzyskać statusu bezrobotnego, to także nie mógł uzyskać prawa do zasiłku przedemerytalnego. Natomiast kiedy skarżący "zdolność" do uzyskania statusu bezrobotnego uzyskał, to już nie mógł nabyć prawa do zasiłku przedemerytalnego, gdyż świadczenie to zostało zniesione ustawą z dnia z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół, która w części m.in. dotyczącej zasiłku przedemerytalnego weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002 r. Po tym dniu nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby przewidywały to przepisy szczególne, stanowiące o zachowaniu mocy przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dotyczących zasiłku przedemerytalnego, mimo ich uchylenia. Takimi przepisami szczególnymi są art. 11 ust. 2 tej ustawy oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Jednakże warunkiem uzyskania w oparciu o ich postanowienia prawa do zasiłku przedemerytalnego po dniu 1 stycznia 2002 r. jest spełniania warunków do jego nabycia co najmniej przed dniem 12 stycznia 2002 r. Warunkiem nabycia tego prawa było zaś, co już zostało powiedziane, spełnianie przesłanek do nabycia statusu bezrobotnego. A zatem i na tej podstawie skarżący nie mógł uzyskać prawa do zasiłku przedemerytalnego ze wskazanych już powodów (pobieranie zasiłku chorobowego i posiadanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga skarżącego nie jest zasadna. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.