III SA/Gd 355/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] nr [...]. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] dotyczącą nieudzielenia odroczenia od zasadniczej służby wojskowej M.L. W swojej decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził, że M. L. korzystał trzykrotnie z odroczenia odbycia zasadniczej służby wojskowej ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej. Ostatnie odroczenie straciło ważność z mocy prawa z powodu skreślenia strony z listy studentów. O fakcie tym Wojskowa Komenda Uzupełnień została poinformowana przez Wyższą Szkołę Administracji i Biznesu w G. pismem z dnia 30 maja 2007 r. Obecnie M. L. został przyjęty do Szkoły Policealnej "[...]" w G. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, odroczenia ze względu na pobieranie nauki w szkole ponadgimnazjalnej (ponadpodstawowej), udziela się tylko poborowemu, który jest uczniem i naukę pobiera, zaś M. L. zamierza podjąć naukę od dnia 1 września 2007 r. Mając to na uwadze organ drugiej instancji uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o odroczenie służby wojskowej z tytułu pobierania nauki w szkole ponadgimnazjalnej. M. L. w skardze na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej uchylenie, zarzucając: 1. rażące naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez ich wadliwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, 2. rażące naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niezałatwienie spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy. W uzasadnieniu skarżący, przytaczając treść art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, wskazał, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, że zajęcia w większości placówek szkolnych nie odbywają się przez wszystkie miesiące w roku. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r., w szkołach ferie letnie kończą się z dniem 31 sierpnia. W tej sytuacji nie ma fizycznej i prawnej możliwości, by osoba, która jest przyjęta do placówki szkolnej rozpoczęła udział w zajęciach szkolnych – bezpośrednio po złożeniu stosownych dokumentów i/lub podpisaniu umowy o naukę. Tak więc osoba przyjęta do szkoły w czerwcu rozpocznie zajęcia szkolne od dnia 1 września. Następnie skarżący wywiódł, iż niezasadne jest stanowisko organu odwoławczego, jakoby nie jest on uczniem, gdyż dopiero zamierza podjąć naukę z dniem 1 września 2007 r. Skarżący powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2001 r., w której stwierdzono, że osoba, która po ukończeniu szkoły ubiega się w okresie wakacji o przyjęcie do innej szkoły, pozostaje w trakcie nauki. Ponadto skarżący wskazał, iż nawet gdyby decyzję organu odwoławczego uznać za prawidłową, to i tak jest ona wadliwa, gdyż organ winien był udzielić skarżącemu odroczenia ze skutkiem od dnia, który organ przyjął jako dzień, w którym nabędzie on status ucznia. Zdaniem skarżącego organ dopuścił się również naruszenia zasady praworządności, gdyż ograniczył się jedynie do mechanicznego powtórzenia stanowiska organu pierwszej instancji. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał skargę za zasadną, gdyż organy administracji wojskowej obu instancji naruszyły prawo materialne w postaci przepisu art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej ( t.j. Dz.U. z 2004 nr 241 poz. 2416 z późn. zmianami), który stanowi, że odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego udokumentowany wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole ponadgimnazjalnej, a do dnia 31 sierpnia 2008 r. także w szkole ponadpodstawowej - na czas pobierania tej nauki. Z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia wynika, że został on przyjęty do szkoły o charakterze ponadgimnazjalnym w dniu 11 czerwca 2007r., zaś zajęcia edukacyjne w tej szkole rozpoczynają się dnia 1 września 2007r. Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę cytowany wyżej przepis art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej musi być interpretowany w sposób uwzględniający cel analizowanego unormowania. Celem tym jest umożliwienie poborowemu pobierania nauki w określonym typie szkoły. Rzeczą oczywistą jest, że faktyczne rozpoczęcie nauki w jakiejkolwiek szkole musi być poprzedzone czynnościami o charakterze organizacyjnym – np. złożenie wniosku o przyjęcie z niezbędnymi dokumentami i przyjęcie do szkoły (w poczet jej uczniów). Skoro tak, to zdaniem Sądu sprzecznym z celem omawianego przepisu byłoby uznanie, że pozwala on na odroczenie służby wojskowej wyłącznie wówczas, gdy poborowy faktycznie rozpoczął już zajęcia edukacyjne. Mogłoby to bowiem doprowadzić do sytuacji, gdy poborowy powołany do służby wojskowej w okresie poprzedzającym rozpoczęcie zajęć szkolnych nie mógłby faktycznie rozpocząć nauki – co przy interpretacji wyłącznie literalnej, zastosowanej przez organ administracji wojskowej – uniemożliwiłoby poborowemu skorzystanie z odroczenia służby wojskowej – ponieważ nie zostałaby zrealizowana przesłanka pobierania nauki. Byłby to rezultat oczywiście sprzeczny z celem przepisu art. 39 ust. 1 pkt 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej. Przepis ten musi być zatem interpretowany w taki sposób, że podstawą do odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest także wykazanie przez poborowego, że zostały dokonane wszystkie czynności prowadzące do podjęcia przez niego nauki w szkole, o której mowa w przepisie. Chodzi tu w szczególności o czynność przyjęcia w poczet uczniów szkoły. Przedłożone zaświadczenie musi czynić zadość wymogom określonym w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 2005r. w sprawie udzielania odroczeń zasadniczej służby wojskowej (Dz.U. z 2006 nr 118 poz. 800). Natomiast rzeczą właściwych organów administracji wojskowej jest kontrola, czy poborowy na podstawie art. 39 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej nie utracił ewentualnie uprawnień wynikających z odroczenia służby wojskowej wskutek skreślenia go z listy uczniów. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji zobowiązane będą do zastosowania przedstawionej powyżej interpretacji przepisów prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.