III SA/Gd 355/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. W dniu 16 marca 2012 r. Wójt Gminy K., na podstawie art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2009 Nr 1, poz. 7 ze zm.) wydał decyzję o uznaniu R. G. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu wskazano, że dłużnik uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego ponieważ pomimo wezwania odebranego w dniu 29 grudnia 2011 r., w wyznaczonym terminie 14 dni nie stawił się w Ośrodku Pomocy Społecznej w K.. W ocenie organu w sprawie nie wystąpiła jednocześnie przesłanka z art. 5 ust. 3 a, zgodnie z którym decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów - co stwierdzono opierając się na zaświadczeniu wydanym przez komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. W złożonym odwołaniu R. G. wskazał, że "po otrzymaniu wezwania do stawiennictwa w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego poinformował urzędniczkę Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., że jest niewinny do zwrotu wypłaconych alimentów". W cenie odwołującego się decyzja została wydana bez podstaw prawnych, gdyż w postępowaniach sądowych skarżący był uznawany za niepoczytalnego. O tym fakcie skarżący informował dwukrotnie pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. ("że jest niewinny do zwrotu wypłaconych alimentów"). Z tego względu Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. bezprawnie zamierza jednocześnie wystąpić z wnioskiem do Starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, a także skierować wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 kodeksu karnego. Decyzją z dnia 26 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie nie znajdując podstaw do jego uchylenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał że w niniejszej sprawie postępowanie nie jest postępowaniem w sprawie zatrzymania prawa jazdy lecz postępowaniem w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podkreślił przy tym, że wbrew zawartym w odwołaniu twierdzeniom, R. G. należy uznać za dłużnika alimentacyjnego w rozumieniu obowiązujących przepisów z uwagi na fakt niewywiązywania się z nałożonego wyrokiem sądowym obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci. Stwierdzone w toku postępowania okoliczności, takie jak niestawienie się w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz niedokonywanie przez okres kolejnych 6 miesięcy minimalnych wpłat określonych w art. 5 ust. 3 a ustawy, przesądziły o zasadności wydania decyzji uznającej R. G. za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Kolegium wskazało, że z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia 27 lutego 2012 r. wynika, że podczas trwania egzekucji w dniu 27 stycznia 2012 r. została wyegzekwowana jednorazowa kwota w wysokości 29 500 zł, z której na fundusz alimentacyjny przekazano 27 219,63 zł. Kolegium stanęło jednak na stanowisku, że jednorazowe wyegzekwowanie powyższej kwoty nie wyczerpuje dyspozycji art. 5 ust. 3a ustawy, ponieważ dłużnik nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych w okresie sześciu miesięcy ani przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, ani w toku postępowania odwoławczego. Opisana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. została zaskarżona przez R. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący wskazał, że nie jest dłużnikiem alimentacyjnym na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt [...] i nie może być uznany za uchylającego się od alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu, dokonanej pod kątem zgodności z prawem, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. o uznaniu R. G. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.). W myśl art. 5 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do art. 5 ust. 3a cytowanej ustawy, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z treści ww. przepisów wynika, że przesłanki pozytywne wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy. Wystąpienie którejkolwiek z nich nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w przypadku określonym w art. 5 ust. 3a ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. argumentując, że wystąpiły podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stwierdziło, że fakt jednorazowego uregulowania połowy należności alimentacyjnych nie wyczerpuje dyspozycji art.5 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W dniu wydawania decyzji przez Kolegium i nadal R. G. nie wywiązywał się ze swych zobowiązań alimentacyjnych, co potwierdziło, wydane na wniosek Kolegium, zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia 12 lutego 2013 r., z którego wynika, że podczas trwania egzekucji w okresie od dnia 16 marca 2012 r. nie wyegzekwowano od dłużnika żadnych pieniędzy. W ocenie Sądu, przedstawione motywy wydania zaskarżonej decyzji, które zostały zaprezentowane przez organ odwoławczy w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, pozwalają na uznanie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się również na wystąpienie okoliczności wymienionej w art. 5 ust. 3 pkt. 1 ww. ustawy, albowiem Kolegium wskazało, że po skierowaniu do R. G. wezwania do stawienia się w Urzędzie I instancji celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, dłużnik nie stawił się na wezwanie, uniemożliwiając tym samym organowi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Za uznaniem skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przemawia zatem zarówno brak systematycznego wywiązywania się przez R. G. z obowiązku alimentacyjnego jak i brak współpracy z organem I instancji. Obie okoliczności, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, przemawiają za oceną, iż podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy - i organ I instancji - pozostawały w zgodności z prawem. Podnoszone w skardze argumenty o "uznaniu skarżącego za niewinnego w toku postępowania przed sądem karnym" z powodu niepoczytalności nie mają wpływu na ocenę decyzji będących przedmiotem kontroli sądu. Skarżący pisał w odwołaniu i w skardze, że w postępowaniach cywilnych i karnych przed sądami powszechnymi był uznawany za niepoczytalnego ale nie przedstawiał na tę okoliczność żadnego dowodu (dokumentu). Skoro toczy się postępowanie egzekucyjne, czego dowodem są zaświadczenia Komornika przy Sądzie Rejonowym w K., znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej, to oznacza, ze wyrok sądu zobowiązujący skarżącego do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci jest prawomocny. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną i orzekł jak w sentencji wyroku.