III SA/Gd 357/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. M. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 10 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów dotyczących nieżyjącej osoby najbliższej postanawia: przyznać wnioskodawczyni od Skarbu Państwa wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną H. B., mocą której zakwestionowano postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odrzucające skargę ww. na decyzję Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 10 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów dotyczących nieżyjącej osoby najbliższej. Postanowieniem z 20 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w G. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w ww. sprawie wyznaczyła radcę prawnego A. M., o czym powiadomiono Sąd pismem datowanym na dzień 1 września 2014 r. W dniu 25 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła opinia ww. pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia zażalenia od powołanego wyżej postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazując, iż koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. W następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 września 2014 r. ustanowiony pełnomocnik wykazał ponadto, że przedmiotowa opinia została przesłana skarżącej listem poleconym. W tym stanie należało uznać, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W realiach niniejszej sprawy wyznaczony radca prawny wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 2 lipca 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Odnosząc się do powyższego wniosku należy wskazać, że wśród czynności wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) nie przewidziano wprost czynności prawnej polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Jedyną opinią jaką wymienia ww. przepis jest bowiem opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (zob.: § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b). Z kolei w postępowaniu zażaleniowym (zob.: § 14 ust. 2 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia) wynagrodzenie co do zasady winno być przyznane za wniesienie zażalenia. Wniesienie zażalenia inicjuje bowiem to postępowanie. Przyjąć jednakże należy, iż w sytuacji, gdy w sprawie wydane zostało postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej (z uwagi na jej osobiste sporządzenie przez skarżącą wbrew regulacji zawartej w art. 175 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wyznaczonemu radcy prawnemu, który nie podejmował jakichkolwiek czynności na wcześniejszym etapie postępowania należy się wynagrodzenie z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia na to postanowienie (por. w tej materii: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 784/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym bowiem przypadku realna pomoc prawna, o przyznanie kosztów której zwrócił się wyznaczony pełnomocnik zawiera się w istocie w dokonaniu oceny zasadności wniesienia określonego środka odwoławczego - w tym wypadku zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej - oraz sporządzeniu stosownej opinii w tej materii. W konsekwencji powyższego referendarz sądowy uznał, że pełnomocnikowi wyznaczonemu po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem pierwszej instancji należy się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia w kwocie 120 zł netto (zob. § 14 ust. 2 pkt 2 lit. d powołanego rozporządzenia), powiększonej o należny podatek od towarów i usług (zob. § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia). W reasumpcji, referendarz sądowy działając w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz regulację normatywną zawartą w art. 258 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.