III SA/Gd 359/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem dołączonym do skargi na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], złożonym na urzędowym formularzu PPF, M. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 12 grudnia 2011 r. o uchyleniu własnej decyzji z dnia 6 czerwca 2011 r., przyznającej skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna M. P.. Z tego względu w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 5 czerwca 2012 r. (odpisu zeznania podatkowego za 2011 r., zaświadczenia od komornika o wysokości wyegzekwowanych kwot tytułem alimentów na rzecz syna, zaświadczenia organu rentowego o wysokości emerytury, informacji ze spółdzielni mieszkaniowej o wysokości opłat za mieszkanie oraz zadłużenia z tego tytułu, dowodów dokumentujących wysokość raty spłacanej pożyczki, opłat za energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne oraz dodatkowych oświadczeń skarżącej) ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Oprócz mieszkania o powierzchni 63,97 m2 skarżąca nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Zarejestrowany na nią samochód [...], rok produkcji 1996 wyceniła na kwotę około 700 zł. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości 956,28 zł netto miesięcznie. Uzyskany przez nią w 2011 r. łączny dochód z tego tytułu podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyniósł 12 604,68 zł. Skarżąca otrzymuje ponadto alimenty na rzecz syna, które według nadesłanego zaświadczenia komornika wyniosły 560,93 zł (w marcu br.), 532,26 zł (w kwietniu br.) oraz 537,65 zł (w maju br.) Udokumentowane oraz deklarowane przez skarżącą wydatki z tytułu eksploatacji mieszkania, zużycia energii elektrycznej i gazu, opłat za telefon, telewizję kablową oraz internet wynoszą średnio miesięcznie 766,92 zł. Według stanu na dzień 11 czerwca 2012 r., zadłużenie skarżącej wobec spółdzielni mieszkaniowej wynosiło 5 180,58 zł, w tym odsetki w wysokości 294,43 zł. Skarżąca spłaca ponadto pożyczkę, której miesięczna rata wynosi 238,86 zł. Wprawdzie strona nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, jednakże biorąc pod uwagę nadesłane dokumenty źródłowe oraz dając wiarę oświadczeniom skarżącej uznano, iż wykazała ona dostatecznie, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności wysokość i źródło dochodu w stosunku do udokumentowanych niezbędnych wydatków dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.