III SA/Gd 361/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-09-10
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Przepisy o prawie pomocy mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. D. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu bezrobotnego. W ramach skargi zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, otrzymując zasiłek stały i celowy, a także ponosząc koszty utrzymania lokalu. Sąd uznał, że wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem zawartym skardze na opisaną decyzję Wojewody [...], uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 13 sierpnia 2009 r., M. D. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonych do wniosku zaświadczeń z powiatowego urzędu pracy z 31 lipca 2009 r. oraz miejskiego ośrodka pomocy społecznej z dnia 5 sierpnia 2009 r. wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu gminnym o powierzchni 31,83 m2, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy, źródłem jego dochodów są świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w wysokości 297,72 zł miesięcznie oraz zasiłki celowe.
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2009 r. skarżący przedłożył m.in. kopię zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w 2008 r. (716,80 zł), decyzji w przedmiocie przyznania mu dodatku mieszkaniowego w kwocie 188,15 zł na okres od 1 sierpnia 2009 r. do 31 stycznia 2010 r.; dokumentów obrazujących wysokość opłat czynszowych, za energię elektryczną i gaz (średnio miesięcznie 267,24 zł) oraz zestawienie operacji na rachunkach bankowych w okresie od 26 maja 2009 r. do 26 sierpnia 2009 r., z którego wynika, iż wpływy na podstawowy rachunek wnioskodawcy wyniosły ogółem 1 548,22 zł (m.in. z tytułu świadczeń z pomocy społecznej, wpłat własnych).
Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata.
Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.).
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Biorąc pod uwagę zawarte w przedmiotowym wniosku oraz przedłożonych dokumentach dane odzwierciedlające sytuację majątkową skarżącego, uznać należało, że nie jest on w stanie ponieść w niniejszej sprawie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, spełniając tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło