III SA/Gd 361/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Wojewody z dnia 20 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) oddala skargę, 2) przyznaje radcy prawnemu A. L.- C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Gdańsku kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2010 r. znak [...] Wójt Gminy działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu D. D. z pobytu stałego w lokalu położonym w budynku mieszkalnym nr [...] w S. Gmina [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie zwróciła się właścicielka przedmiotowej nieruchomości A.D. – S. która wskazała, że cała rodzina D. od kilkunastu lat nie przebywa w miejscu stałego zameldowania. W następstwie czynności wyjaśniających organ ustalił, że D. D. opuścił w/w lokal dobrowolnie bez obowiązku wymeldowania się i przeniósł się do K. Od 17 lipca 2009 r. w/w osoba przebywa jednakże w Zakładzie Karnym w M. Zestawiając stan faktyczny sprawy z normą zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ uznał, iż w sprawie zachodziła przesłanka do wymeldowania albowiem D. D. do zakładu karnego trafił już z nowego miejsca zamieszkania. Zresztą fakt opuszczenia lokalu został przez D. D. potwierdzony oświadczeniem złożonym w toku postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji D. D. wskazał, że nie zamierzał się wymeldowywać z dotychczasowego miejsca zamieszkania a opuszczenie lokalu stanowiło wyłącznie konsekwencję decyzji rodziców. Po rozpoznaniu wniesionego odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 20 maja 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu I instancji, który w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, są jak najbardziej zasadne. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje w sposób niewątpliwy, że w/w osoba w spornym lokalu nie zamieszkuje na stałe. Co równie ważne, odwołujący nie powrócił do lokalu jako osoba pełnoletnia. W istocie odwołujący nie ma nawet wiedzy na temat metrażu i wyglądu lokalu. Jego dalsze zameldowanie w lokalu stanowiłoby więc jedynie fikcję meldunkową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D.D. zakwestionował rozstrzygnięcie Wojewody deklarując chęć powrotu do lokalu jak i chęć spłaty zadłużenia z nim związanego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podnieść należy, że istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jedynie ustalenie czy skarżący mieszka w spornym lokalu, a jeśli nie – czy opuścił go w sposób trwały i dobrowolny. Organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przyjęły za udowodnione, że skarżący opuścił lokal wraz z rodzicami w dzieciństwie. Powyższego faktu nie podważa w żaden sposób skarżący, podając w odwołaniu, że nie wiedział, iż ma jakieś mieszkanie bo od ponad 7 lat przebywa w K. Ustalenie to, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2002 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania zostało zdaniem Sądu należycie udowodnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. Obecnie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej Lex nr 50123). Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że opuszczenie spornego lokalu przez D. D. nastąpiło w jego dzieciństwie i chociaż na decyzję rodziców o wyprowadzeniu się nie miał wpływu, to jednak jak słusznie wskazał organ odwoławczy, po osiągnięciu pełnoletniości do lokalu tego nie powrócił. W ogóle nie wiedział, że taki lokal istnieje. Obecna aktywność skarżącego jest nakierowana na odzyskanie ewentualnych uprawnień do tego lokalu, co nie może być przedmiotem badań w sprawie o wymeldowanie, z przyczyn wyżej wskazanych. Prawidłowa jest także ocena prawna dokonana przez organ w zakresie ustalonego stanu faktycznego. Zasadnie organ uznał, że centrum życiowym skarżącego od wielu lat nie jest lokal, którego dotyczy postępowanie a zatem utrzymywanie jego zameldowania w nim, stanowiłoby fikcję meldunkową, czego obowiązujące prawo nie dopuszcza. Sąd zwraca uwagę, że instytucja zameldowania po przywołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny poprzez wskazanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby, co oznacza, że ani organy administracji publicznej ani dokonujący kontroli ich decyzji sąd administracyjny nie zajmuje się w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie tytułem prawnym do lokalu, będącego przedmiotem postępowania. Zważywszy, że skarżący nie kwestionuje ustalenia organu, że opuścił sporny lokal wraz z rodzicami w dzieciństwie, na wynik sprawy żadnego wpływu nie miało złożone przez niego oświadczenie, o którym mowa w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2010 r. (data wpł. do Sądu 12.11.2010r.), jak wskazuje jego pełnomocnik sporządzone w stanie wyłączonej świadomości z powodu choroby psychicznej i padaczki. Podkreślić bowiem kolejny raz trzeba, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, organy prawidłowo ustaliły, że opuszczenie lokalu przez skarżącego spełnia wymaganą przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłankę trwałości i dobrowolności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.