III SA/Gd 362/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie WSA Felicja Kajut, WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 28 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Zespół Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2004 r. na podstawie art. 59 k.p.a. odmówił K. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie ustalenia lekkiego stopnia niepełnosprawności. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że K. O. w dniu 18 lutego 2004 r. otrzymał orzeczenie organu niższej instancji wraz z pouczeniem o możliwości odwołani się w ciągu 14 dni od daty doręczenia. Z daty stempla pocztowego wynika, że strona złożyła odwołanie w dniu 23 marca 2004 r. to jest po terminie. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przyczynami uzasadniającymi przywrócenie terminu są m.in. przerwy w komunikacji, nagłe zachorowanie, powódź lub pożar. Generalnie chodzi o sytuacje w których nie można przypisać winy stronie w niedochowaniu terminu. Zdaniem organu argumenty zawarte w odwołaniu strony nie pozwalają przyjąć, że spełnione zostały przesłanki art. 58 § 1 k.p.a. K. O. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyjaśniał, że przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego. W przewidzianym 14 dniowym terminie skarżący wysłał pismo do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z prośbą o przedłużenie terminu zawitego, ponieważ kompletował potrzebne zaświadczenia. Dopiero 23 marca 2004 r. wysłał odwołania do organu II instancji. Opóźnienia w zebraniu dokumentacji potrzebnej do odwołania powstały z winy Aresztu Śledczego w G., który nieprawidłowo wypełnił część ankiety do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżący starał się sprostować dane ponieważ w przedmiotowej ankiecie była klauzula pouczająca o sankcjach za nieprawdziwe informacje. Obecnie K. O. posiada już całą dokumentację i zwraca się do Sądu o przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1328) odwołanie od orzeczenia organu I instancji można złożyć w terminie 14 dni od daty otrzymania rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie powiatowego i wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zapada w formie decyzji administracyjnej (zobacz: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r. I SA 2585/00, OSP 2002/1/11, wyrok NSA z dnia 15 marca 2000 r. I SA 2133/99, Lex nr 55277). Zatem w postępowaniu przed organami orzekającymi o niepełnosprawności zastosowanie znajdują przepisy kodeksy postępowania administracyjnego, jeżeli danego zagadnienia nie reguluje inaczej ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123. poz.776 ze zm.) i wyżej powoływane rozporządzenie. Jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego jest dwuinstancyjność, czyli prawo do rozpoznania sprawy przez dwa organy administracyjne które mają obowiązek rozpatrzyć sprawę w sposób merytoryczny z uwzględnieniem wszystkich uwarunkowań prawnych i faktycznych. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 128 k.p.a., przyjmuje zasadę, że odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Niezadowolenie z decyzji jest więc zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu pisma strony do czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania. Takie stanowisko zostało powszechnie zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 11 września 2001 r. I SA 637/00, Lex 54521). O zakwalifikowaniu pisma do danej kategorii w postępowaniu administracyjnym nie decyduje jego nazwa ale treść. W przedmiotowej sprawie K. O. pismem z dnia 3 marca 2004 r. wystąpił o przedłużenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący argumentował, że termin zawity jest dla niego za krótki ponieważ osoba, która może wystawić kompletne świadectwo lekarskie korzystając z dokumentacji od 1991 r. jest na urlopie. Zdaniem Sądu z treści tego pisma wynika, że skarżący jest niezadowolony z orzeczenia organu I instancji a dokumentacja którą kompletuje ma uzupełnić uzasadnienie odwołania w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto pismo zostało złożone przez skarżącego do wysłania w Areszcie Śledczym w G. w dniu 3 marca 2004 r. czyli w terminie 14 dni od otrzymania decyzji organu I instancji. W takich okolicznościach powinnością organu jest przyjęcie, iż pismo to jest w gruncie rzeczy odwołaniem, a następnie wezwać skarżącego do uzupełnienia braków odwołania. W ocenie Sądu postępowanie organu II instancji prowadzi do nieusprawiedliwionego uchylania się od rozpatrzenia sprawy. Ponieważ odwołanie zostało złożone w terminie brak jest podstaw do zastosowania przez organ art. 58 k.p.a. Na marginesie sprawy należy zaznaczyć, że w sprawie nie zostało wyjaśnione jednoznacznie kiedy K. O. otrzymał orzeczenie organu I instancji z dnia 11 lutego 2004 r. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru znajduje się odcisk pieczęci Aresztu Śledczego w G. z datą 18 luty 2004 r. i nieczytelny podpis. Nie wynika z tego kiedy faktycznie skarżący otrzymał decyzję a co za tym idzie kiedy mijał termin zawity do złożenia odwołania. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.