III SA/Gd 362/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia cła antydumpingowego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 5.176 zł Syndyk Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Syndyk podniósł, że spółka nie posiada dostatecznych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, zaś jej trudną sytuację finansową potwierdza fakt ogłoszenia przez sąd upadłości obejmującej likwidację majątku. W skład majątku upadłego wchodzi nieruchomość o wartości 1.209.000 zł, na której ustanowiono szereg hipotek, które przewyższają wartość tego mienia. Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości będą mogły być przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo. Ponadto, w skład majątku upadłego wchodzą przeterminowane wierzytelności w stosunku do spółki prawa portugalskiego o wartości 194.257 zł, których ściągnięcie jest wątpliwe. Wynika stąd, że jedynym majątkiem jaki znajduje się w masie upadłości są ruchomości warte 8.840 zł oraz środki zgromadzone na rachunku bankowym i w kasie w łącznej wysokości 31.108,34 zł. Przy czym stan środków będzie się zmniejszał z uwagi na konieczność ponoszenia dalszych kosztów postępowania upadłościowego. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy wskazując, iż wnioskodawca posiadał w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy dostateczne środki umożliwiające uiszczenie wpisu od skargi. W dniu 8 sierpnia 2012 r., tj. w ustawowym terminie do Sądu wpłynął sprzeciw od w/w postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozważając zasadność przyznania w niniejszej sprawie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w pierwszym rzędzie zwrócić należy uwagę na wysokość kosztów postępowania obciążających wnioskodawcę. Kwestia ta ma znaczenie zasadnicze o tyle, że ocena stanu majątkowego wnioskodawcy nie jest odnoszona do abstrakcyjnie wyznaczonego obciążenia finansowego, ale do konkretnie ustalonego zobowiązania. I na uwadze trzeba mieć, że przed tutejszym Sądem zainicjowanych jest siedem postępowań ze skargi Syndyka Masy Upadłości ww. spółki. Łącznie wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi 23.382 zł (w sprawie III SA/Gd 362/12 jest to kwota 5.176 zł i w sprawach III SA/Gd 647 – III SA/Gd 652/12 – łącznie 18.206 zł). Należy zatem podkreślić, iż zasadność złożonego przez Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi zostać oceniona w kontekście zarówno wysokości obciążeń finansowych jakie Syndyk będzie zobowiązany w imieniu postawionej w stan upadłości likwidacyjnej Spółki ponieść z tytułu wpisów sądowych od złożonych skarg jak i możliwości finansowych wynikających z sytuacji finansowej Spółki. W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z dokumentów źródłowych nadesłanych przy wniosku sytuację majątkową i finansową upadłego, uznać należy, że żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim mieć na względzie okoliczność, iż postanowieniem Sądu Rejonowego [...] X Wydział Gospodarczy z dnia 9 marca 2012 r. została ogłoszona upadłość dłużnika A Sp. z o.o. w W. obejmująca likwidację majątku upadłego. Wprawdzie unormowanie art. 239 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje, aby osoby prawne w upadłości były zwolnione z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, należy mieć jednak na uwadze, iż sam fakt otwarcia postępowania upadłościowego świadczy o braku płynności finansowej podmiotu gospodarczego. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1361 ze zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika ogłasza się gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 15 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze). W przedmiotowym wniosku Syndyk Masy Upadłości wykazał, iż środki finansowe jakie posiada na rachunku bankowym przeznaczone być muszą na koszty postępowania upadłościowego. A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej posiada wprawdzie środki trwałe i nieruchomość, trudno jednak uznać za zasadne odmowę przyznania prawa pomocy z powołaniem się na możliwość spieniężenia posiadanych przez upadłego zasobów, skoro to właśnie sprzedaż majątku upadłego i zaspokojenie wierzycieli jest celem postępowania upadłościowego. Ponadto ze sporządzonego operatu szacunkowego wynika, iż wartość nieruchomości Spółki została oszacowana na 1.209.000 zł, natomiast łączna wartość wierzytelności oraz praw i roszczeń w stosunku do Spółki wedle oświadczenia Syndyka znacznie przekracza oszacowaną wartość majątku. W tych okolicznościach Sąd uznał, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W reasumpcji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 zw. z art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji postanowienia.