III SA/Gd 362/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miasta G. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia 16 lutego 2021 r. przyjętą uchwałą Zarządu Województwa [...] z dnia 16 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 30 kwietnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Gminy Miasta G. (zwanej dalej "skarżącą") na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia 16 lutego 2021 r. przyjętą uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 16 lutego 2020 r. i stanowiąca do niej załącznik. Z uwagi na nieczytelny stempel pocztowy na kopercie, w oparciu o elektroniczny system śledzenia przesyłek Poczty Polskiej ustalono, że zawierająca skargę przesyłka została nadana w placówce pocztowej w dniu 1 kwietnia 2021 r. (k. 13-14 akt sprawy). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie bowiem z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Decyzję organu doręczono skarżącej w dniu 26 lutego 2021 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi upływał w dniu 29 marca 2021 r. Skarżąca wniosła jednak skargę po terminie. Chociaż została ona opatrzona datą 29 marca 2021 r. to nadano ją w placówce pocztowej dopiero w dniu 1 kwietnia 2021 r. Po doręczeniu odpowiedzi na skargę, Gmina Miasta G. w dniu 17 maja 2021 r. wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Strona skarżąca przyznała, że wniosła skargę w dniu 1 kwietnia 2021 r., lecz wskazała, że wniesienie skargi po terminie nastąpiło bez jej winy. Z uwagi na istniejący stan epidemii przepływ dokumentów w obrębie Urzędu Miasta G., jak i pomiędzy samodzielnymi jednostkami budżetowymi, tak jak prowadzące w imieniu Gminy Miasta G. sprawę A, jest spowolniony. Decyzja wpłynęła do Urzędu w dniu 26 lutego 2021 r., do sekretariatu [...] oraz po dekretacji resortowego prezydenta została przekazana 4 marca 2021 r., a do jednostki odpowiedzialnej merytorycznie, tj. do A. – 5 marca 2021 r. W tej sytuacji strona skarżąca przyjęła zatem, że termin do wniesienia skargi rozpoczął się dopiero w dniu 4 marca 2021 r., tj. od dnia wpływu decyzji do sekretariatu [...]. W ocenie strony skarżącej przyjęcie powyższego jest tym bardziej uzasadnione, że pomiot merytorycznie odpowiedzialny otrzymał tę decyzję wraz z pismem przewodnim w dniu następnym, tj. 5 marca 2021 r. Wobec tego strona skarżąca kierując się datą 4 marca 2021 r. obliczyła, że termin do wniesienia skargi upływa w dniu 6 kwietnia 2021 r. i była przekonana, że wnosząc skargę w dniu 1 kwietnia 2021 r. zachowała termin do dokonania tej czynności. Dopiero w momencie otrzymania odpowiedzi na skargę w dniu 10 maja 2021 r. strona skarżąca dowiedziała się o niezachowaniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wyjaśniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi zostało spowodowane zwolnionym obiegiem dokumentów w obsługującym ją Urzędzie Miasta G.. Z uwagi na epidemię dokumenty przekazywane są bowiem między jednostkami organizacyjnymi w drodze elektronicznej. Z uwagi zaś na konieczność skanowania znacznej ilości dokumentów wpływających do Urzędu Miasta w G. doszło do spóźnienia w przekazaniu decyzji do jednostki odpowiedzialnej merytorycznie, a w konsekwencji do wniesienia skargi po terminie. Dodatkowo wskazano na okoliczność związaną z tym, że pracownicy zarówno Urzędu Miasta, jak i jednostki merytorycznie odpowiedzialnej w okresie epidemii pracują zdalnie, co do dodatkowo spowodowało zwolniony przepływ informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu wynikające z art. 87 p.p.s.a. to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Na wstępie wskazać należy, że Sąd nie kwestionuje, iż epidemia mogła wpłynąć na zmianę organizacji pracy w obsługującym skarżącą urzędzie i poszczególnych jednostkach budżetowych związanych z Gminą Miasta G. oraz spowolnić wewnętrzny obieg dokumentów. Okoliczności te nie wykluczały jednak wniesienia skargi w terminie do dnia 29 marca 2021 r., nawet jeżeli jednostka merytorycznie odpowiedzialna, faktyczne zapoznała się z decyzją dopiero w dniu 5 marca 2021 r. Wskazane okoliczności należy zatem widzieć jedynie jako wskazywany przez stronę skarżącą powód błędnego wyliczenia przez nią terminu do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu powyższych okoliczności nie można jednak uznać za w jakikolwiek sposób usprawiedliwiające wniesienie skargi po terminie. W sprawie nie jest kwestionowane przez skarżącą, że doręczenie decyzji do Urzędu Miasta G. nastąpiło w dniu 26 lutego 2021 r., co potwierdzają zresztą akta sprawy. Po stronie skarżącej, szczególnie jako podmiotu dysponującego szerokim aparatem urzędników, którzy mają obowiązek znać przepisy prawa, leżało zatem zadbanie o prawidłowe wyliczenie terminu do wniesienia skargi, którego bieg rozpoczęło doręczenie decyzji w dniu 26 lutego 2021 r. Zaniedbanie powyższego nie może być postrzegane jako dochowanie przez stronę należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Sąd podkreśla, że błędne przekonanie o tym kiedy upływa termin 30 dni na wniesienie skargi, nigdy nie stanowi podstawy do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu, który ze swej istoty jest zawiniony, jako mający swoje źródło w nieznajomości lub niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa. Podkreślenia wymaga, że treść art. 53 § 1 p.p.s.a. wskazująca, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Nawet jeśli zatem podmiot merytorycznie odpowiedzialny za sporządzenie skargi otrzymał ją w ramach obiegu wewnętrznego dokumentów dopiero w dniu 5 marca 2021 r., dochowując należytej staranności winien ustalić termin doręczenia decyzji do organu (a nie do określonej komórki organizacyjnej organu), a zatem stwierdzić, że termin do wniesienia skargi rozpoczął już swój bieg w dniu 26 lutego 2021 r. W tej dacie decyzja została bowiem doręczona stronie skarżącej, a wszelkie spóźnienia w obiegu wewnętrznym dokumentów stanowią uchybienia leżące po stronie Gminy Miasta G. i nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.