III SA/Gd 368/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. C .o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 14 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. K. C. na opisaną decyzję Rektora Uniwersytetu [...]. W dniu 13 lutego 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniosła m.in., iż nie pracuje, samotnie wychowuje dwoje dzieci, źródłem jej utrzymania są alimenty w wysokości 600 zł oraz świadczenia z pomocy społecznej. Ze względu na stan zdrowia, skarżąca ponosi koszty zakupu niezbędnych leków. Do wniosku dołączono kopię dokumentacji medycznej oraz dowodu potwierdzającego odbiór alimentów za sierpień 2007 r. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca mieszka w lokalu o powierzchni 32 m2 i nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Instytucja prawa pomocy, uregulowana w przepisach art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a. stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Podkreślić należy, iż w chwili złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy postępowanie w niniejszej sprawie było prawomocnie zakończone. Jednakże wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się do Sądu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, co może wiązać się z powstaniem kosztów postępowania. Powyższa okoliczność uzasadnia potrzebę merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z przepisem art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a.. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia stronie faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu oraz aktualną sytuację życiową skarżącej, a w szczególności wysokość oraz źródło jej dochodów, potwierdzoną załączonymi do akt sprawy dokumentami źródłowymi, uznać należało, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.