III SA/Gd 369/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M.W. na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr WFOS.CZP.50.002.8426.2024.5175.2025.MJ w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M.W. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. III SA/Gd 369/25 UZASADNIENIE M. W. złożył wniosek o dofinansowanie projektu w formie dotacji w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze". Wniosek ten został odrzucony przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z uwagi na niespełnienie jednego z kryteriów formalnych - niezłożenie w terminie wymaganych dokumentów. M.W.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność organu w przedmiocie odrzucenia jego wniosku. W uzasadnieniu swej skargi wskazał, że żądane przez organ dokumenty przesłał w drodze e-maila do organu w terminie, lecz wskutek błędu technicznego nie dotarły one do adresata. Przesłał żądane materiały ponownie, kiedy tylko uzyskał wiadomość, że nadana przez niego wcześniej przesyłka elektroniczna nie dotarła do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej skargą wniesioną do sądu administracyjnego wymaga w pierwszym rzędzie ustalenia, czy sprawa objęta jest zakresem właściwości sądów administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi była czynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku odrzucająca wniosek skarżącego o udzielenie dofinansowania projektu w ramach programu "Czyste Powietrze". Należało zatem ustalić, czy jest to sprawa o charakterze administracyjnoprawnym (z zakresu działania administracji publicznej), czy też ma ona charakter cywilnoprawny. Stosunki prawne oparte na umowie cywilnoprawnej, z której wynikają prawa i obowiązki stron w doktrynie i orzecznictwie zaliczane są do spraw cywilnych, podlegających orzecznictwu sądów powszechnych (art. 1 i art. 2 § 1 K.p.c), o ile odrębne przepisy nie przewidują właściwości sądów administracyjnych. Cywilnoprawną (umowną) formę udzielenia dotacji przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej ustawodawca określił w art. 411 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (t.j. dz. U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.), który stanowi, że Narodowy Fundusz oraz wojewódzkie fundusze udzielają dotacji, pożyczek, poręczeń oraz przekazują środki finansowe na podstawie umów cywilnoprawnych. Skoro tak, to należy przyjąć, że przepis ten wyklucza podejmowanie decyzji administracyjnych w powyższym zakresie. W całym rozdziale 4, działu II tytułu VII ustawy - Prawo ochrony środowiska, regulującym sprawy funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w tym Narodowego Funduszu, nie przewidziano takich instrumentów władczych jak decyzje administracyjne. Przedmiot skargi nie jest także czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uprawnienie do otrzymania dofinansowania nie wynika bowiem wprost z przepisów prawa. Powstaje ono na skutek rozstrzygnięcia funduszu, podjętego po uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w regulaminie naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze". Czynności poprzedzające zawarcie umowy nie statuują zobowiązań funduszu, a nadto nie są rozstrzygnięciem władczym - mają natomiast na celu ustalenie warunków dofinansowania. Co więcej, także Regulamin naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w formie dotacji w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze" (k-35-40 akt sprawy) w § 12 przewiduje właściwość sądów powszechnych w zakresie rozstrzygania sporów i roszczeń związanych z naborem. Mając zatem uwadze cywilnoprawny charakter działań Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" wskazać należy, że podejmowane przez organ w tej sprawie czynności nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej. Przedstawiony powyżej pogląd prawny znajduje swe oparcie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2021 r. sygn.. akt I GSK 149/21). Przyjąć należało zatem, że sprawa ze skargi M. W. na pismo Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu w formie dotacji nie należy do zakresu kognicji sądu administracyjnego. Ocena powyższa nie pozbawia strony prawa do sądu, gwarantowanego przez art.45 Konstytucji RP, gdyż cywilnoprawny charakter sprawy determinuje prawo skarżącego do poszukiwania ochrony w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a. nakazuje sądowi odrzucenie skargi jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy Sąd postanowił jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi nastąpił w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec jej odrzucenia.