III SA/Gd 37/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-02-24

Skład orzekający: Anna Orłowska, Alina Dominiak, Marek Gorski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli "nowe dowody" (decyzje o przyznaniu zasiłku stałego) były znane organowi z urzędu, ponieważ ten sam organ wydał również te decyzje?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że nie istniała podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd uznał, że decyzje o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego oraz decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej były znane organowi (Burmistrzowi Miasta) z urzędu, ponieważ ten sam organ wydał również te decyzje. W związku z tym, nie można było uznać tych okoliczności za "nowe", nieznane organowi, co wyklucza zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stan faktyczny
J. P. otrzymał dodatek mieszkaniowy decyzją z 31 grudnia 2008 r. Burmistrz Miasta wznowił postępowanie z urzędu, uznając, że skarżący nie ujawnił dochodów w postaci zasiłku stałego. Następnie Burmistrz uchylił poprzednią decyzję i przyznał niższy dodatek mieszkaniowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając, że organ wiedział o pobieraniu zasiłku stałego, gdyż był on przyznawany przez inny dział tego samego urzędu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 25 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 24 sierpnia 2010 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W następstwie wniosku J. P. Burmistrz Miasta decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w wysokości 250,57 zł . Następnie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone m.in. powyższą decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r. nr [...]. W podstawie prawnej wskazał art. 145 § 1 pkt 5 , art. 147 , art. 149 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podał, że na podstawie nowych dowodów uzyskanych w toku prowadzonego postępowania na skutek wniosku strony z dnia 22 czerwca 2010 r. , a istniejących w chwili wydania powyższej decyzji zachodzi podejrzenie, że stan faktyczny, przyjęty za podstawę wydania decyzji nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy- wnioskodawca nie ujawnił faktu posiadania dochodów- zasiłku stałego, otrzymywanego na podstawie decyzji z dnia 20.10.2006 r. i z dnia 25.09.2007 r. Następnie decyzją z dnia 24 sierpnia 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 – 6, art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych i uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych dla ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego uchylił w/w decyzję i przyznał dodatek mieszkaniowy za okres od 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w wysokości 153,87 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, że podczas prowadzonego postępowania na skutek wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 22 czerwca 2010 r. wyszły na jaw nowe dowody istniejące w chwili wydania decyzji z dnia 31.12.2008 r. – decyzja ta została wydana na podstawie nieprawdziwych danych – nie ujawniono dochodów otrzymywanych z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. Po raz pierwszy prawo do zasiłku stałego strona nabyła decyzją z dnia 17 sierpnia 2005 r., a w dniu złożenia wniosku obowiązywała decyzja z dnia 25 września 2007 r., na podstawie której strona otrzymała w okresie od września do listopada 2008 r. zasiłek stały w łącznej wysokości 1.099,86 zł, który nie został ujęty w deklaracji o dochodach. Organowi gminy strona przedłożyła nieważną decyzję Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 17 grudnia 1997 r. , podczas gdy obowiązywała już decyzja PUP z dnia 30.08.2005 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 lipca 2005 r. w związku z pobieraniem świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Wyjaśnienia J. P., iż przedłożył w/w dokumenty i informacje, bowiem czuł się osobą bezrobotną, a w Urzędzie Skarbowym poinformowano go, że zasiłek stały nie podlega opodatkowaniu nie mogą być uwzględnione, bowiem strona od 2001 r. pobiera dodatek mieszkaniowy i wypełnia formularze, w których wyraźnie podano, co należy wskazać jako dochód. W związku z powyższym do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyznanego na skutek wniosku z dnia 18 grudnia 2008 r. należało przyjąć inną kwotę dochodów za okres wrzesień 2008 r. – listopad 2008 r. w łącznej wysokości 5.561,07 zł (renta, dodatek pielęgnacyjny i zasiłek stały) i przyznać dodatek mieszkaniowy w wysokości 153,87 zł. W odwołaniu od w/w decyzji J. P. wskazał, że dodatek mieszkaniowy został potrącony w całości z przyznanego wcześniej zasiłku stałego przez inny wydział tego samego MOPS, co oznacza, że dodatek sfinansowano z przyznanego mu zasiłku . Fakt otrzymywania zasiłku stałego nie był ukrywany i wiedziały o nim pracownice z działu dodatków mieszkaniowych , bowiem kontaktowała się z nimi pracownica działu przyznającego zasiłek stały. Informacje te są również w bazie danych MOPS. Dane wskazywane we wnioskach podawał w dobrej wierze – jest osobą pozostającą bez pracy i był przekonany, że zasiłek nie stanowi dochodu. Pracownicy rozpoznający wnioski o przyznanie dodatków mogli zweryfikować podane przez niego dane z informacjami w bazie danych MOPS, co pozwoliłoby na uniknięcie oskarżeń o świadome wprowadzanie w błąd Urzędu, co nie miało miejsca. W następstwie odwołania wniesionego przez J. P. od decyzji z dnia 24 sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 października 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że wydana przez organ I instancji decyzja jest zgodna z prawem, albowiem zasiłek stały nie jest świadczeniem, którego nie wlicza się do dochodów osoby wnioskującej o przyznanie dodatku mieszkaniowego w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skoro tak, to świadczenie to musi być uwzględnione przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego. Zatem rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta wydane w następstwie wznowienia postępowania administracyjnego musi być uznane za zasadne. Kolegium odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdziło, że do obowiązków strony należało wykazanie w deklaracji o dochodach wszelkich przychodów jakie uzyskała, w tym zasiłku stałego, a w razie wątpliwości strona powinna zasięgać informacji w organie przyznającym świadczenia finansowe. Okazywanie decyzji PUP o statusie osoby bezrobotnej w sytuacji, gdy status ten strona utraciła na skutek decyzji z dnia 30 sierpnia 2005 r. odebranej przez stronę, świadczy o celowym wprowadzeniu w błąd organu przyznającego dodatek mieszkaniowy. Skoro strona utraciła status osoby bezrobotnej z powodu nabycia prawa do zasiłku stałego, a w dalszym ciągu przedkładała niewłaściwą decyzję, organ I instancji nie miał podstaw do kwestionowania tego dokumentu, a tym samym nie posiadał informacji o otrzymywaniu przez J. P. zasiłku stałego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. P. wniósł o jej uchylenie. W ocenie skarżącego nie otrzymał on w istocie żadnego dodatku mieszkaniowego, gdyż świadczenie to zostało potrącone w całości z przyznanego mu przez inny wydział tegoż samego MOPS zasiłku stałego. Zarzucił, że organ odwoławczy nie zadał sobie trudu wyjaśnienia i ustalenia prawdy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W sprawie niniejszej wznowione zostało postępowanie z urzędu postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r. Jako przyczynę wznowienia postępowania organ wskazał fakt nie ujawnienia przez J. P. posiadania dochodów - zasiłku stałego, który otrzymywał na podstawie decyzji z dnia 20.10.2006 r. i 25.09.2007r. Jest to w ocenie organu nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi , który wydał decyzję ( art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie oznacza jeszcze wzruszenia decyzji ostatecznej. O tym, czy można wzruszyć decyzję ostateczną decyduje dalszy etap postępowania, w którym organ winien dokonać szczegółowej analizy podstawy wznowienia. Postępowanie to, określone w art. 149 § 2 k.p.a. , jest postępowaniem co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po przeprowadzeniu takiego postępowania organ wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a ( art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo uchyla decyzję dotychczasową , gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy ( art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). W sprawie niniejszej organ wydał decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uznając istnienie podstaw do uchylenia decyzji z dnia 31 grudnia 2008 r. Należy przypuszczać, że organ stwierdził istnienie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie wskazał tego wprost w decyzji, podając jedynie, że "wyszły na jaw nowe dowody istniejące w chwili wydania (...) decyzji, mające wpływ na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego". Organ nie precyzuje także wprost, co uznał za nowe okoliczności faktyczne i dowody, ale z treści uzasadnienia wynika, że tymi nowymi dowodami były: decyzja o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku stałego z dnia 17.08.2005 r. oraz decyzja z dnia 25.09.2007 r. przyznająca mu zasiłek stały oraz decyzja PUP z dnia 30.08.2005 r. , na mocy której skarżący utracił status osoby bezrobotnej. Te dowody wskazywały na to, że skarżący otrzymywał nieujawniony we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego zasiłek stały, i że na skutek przyznania mu tegoż zasiłku stałego utracił status osoby bezrobotnej. Skarżący twierdził, że organ wiedział o fakcie pobierania przez niego zasiłku stałego, bowiem był on przyznawany i wypłacany przez inny dział tego samego organu, który zajmował się rozpatrywaniem wniosków o przyznanie dodatków mieszkaniowych, a pracownicy tych dwóch działów kontaktowali się ze sobą. Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nie znane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. "Ujawniony" warunek owych nowych okoliczności i dowodów należy odnieść do organu a nie strony. Oznacza to, że organ nimi nie dysponował i nie były one mu znane (por. wyrok NSA w Lublinie z 17.05.2000 r., sygn. I SA/Lu 9/00, System Informacji Prawnej Lex nr 51768). Decyzje, które miałyby być nowymi dowodami, nie znanymi organowi (Burmistrzowi Miasta) w chwili wydania decyzji z dnia 31 grudnia 2008 r. o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego to decyzje o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku stałego z dnia 25 września 2007 r. oraz z dnia 20 października 2006 r., wydane także przez Burmistrza Miasta (podpisanie decyzji za Burmistrza przez osobę upoważnioną faktu tego nie zmienia). Wynika z powyższego, że fakt przyznania skarżącemu dodatku stałego wymienionymi wyżej decyzjami nie mógł być nieznany organowi, bowiem organ ten był organem wydającym wzmiankowane decyzje. Fakt pobierania przez skarżącego dodatku stałego był w takim przypadku znany organowi z urzędu. Organ posiadał także w dniu wydania przedmiotowej decyzji wiedzę o wydaniu wobec skarżącego decyzji z dnia 30.08.2005 r. przez Powiatowy Urząd Pracy o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 lipca 2005 r. – adnotacja o tym, że kopia decyzji PUP znajduje się w aktach sprawy o przyznanie zasiłku stałego zakończonej decyzją z dnia 17.08.2005 r. uczyniona jest na kopii decyzji PUP znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy niniejszej. Wiedza organu- Burmistrza Miasta o decyzji PUP ma zresztą mniejszą wagę , bowiem wydanie przez PUP decyzji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej było konsekwencją wydania przez Burmistrza Miasta decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego. Nie można w tej sytuacji przyjąć, że wskazywana przez organy "nowa okoliczność nie znana organowi" była faktycznie nowa i temu organowi , który wydał obie decyzje - Burmistrzowi Miasta - nieznana. Zachodzi bowiem tożsamość organu – wydającego decyzje w sprawach przyznania zasiłku stałego oraz przyznania dodatków mieszkaniowych. Oczywiste jest, że prowadzeniem spraw dotyczących zasiłków stałych oraz prowadzeniem spraw dotyczących rozpatrywania wniosków o przyznanie dodatków mieszkaniowych zajmują się inne osoby czy jednostki organizacyjne tego samego organu - w tym przypadku Burmistrza Miasta, lecz rzeczą tego organu jest takie zorganizowanie pracy, by możliwy był między nimi przepływ informacji. Z twierdzeń skarżącego wynika ponadto, że pracownicy urzędu kontaktowali się ze sobą w sprawach dotyczących skarżącego. Skoro "nową okolicznością nieznaną organowi" były dane będące w posiadaniu organu, to nie można przyjąć, że powołana przez organ okoliczność nie była mu znana w czasie wydawania decyzji z dnia 31 grudnia 2008 r. Nie istnieje w tej sytuacji, wbrew stanowisku organów obu instancji, przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W tej sytuacji wadliwe są decyzje organów obu instancji wydane po wznowieniu postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło